Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh

Ngô thù du thang là Phương ôn trung chỉ ẩu, giáng nghịch chỉ thống dùng cho vị hàn nghịch (trung tiêu hư hàn) với nôn sau ăn, ợ chua, miệng nhiều nước dãi, đau lạnh vùng vị quản, hoặc đau đỉnh đầu (quyết âm) kèm nôn nước trong; có thể tay chân lạnh, tiêu lỏng; lưỡi nhạt, rêu trắng trơn, mạch trầm tế/chậm. Cấu trúc giản lược mà trực chỉ: Ngô thù du làm chủ phối Sinh khương – Nhân sâm – Đại táo.

Ngô thù du thang (吴茱萸汤) Ôn trung bổ hư, giáng nghịch chỉ ẩu - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Ngô thù du thang là Phương ôn trung chỉ ẩu, giáng nghịch chỉ thống dùng cho vị hàn nghịch (trung tiêu hư hàn) với nôn sau ăn, ợ chua, miệng nhiều nước dãi,

Đại kiến trung thang là Phương ôn trung bổ hư, giáng nghịch chỉ thống dùng cho đau bụng dữ do trung tiêu hư hàn: đau kịch liệt, thích ấm và ấn, nôn ói, không ăn được đồ lạnh, tay chân lạnh, có thể tiêu chảy; lưỡi nhạt rêu trắng trơn, mạch trầm tế/khẩn. Mạnh hơn Tiểu kiến trung thang khi đau lạnh nội hàn nổi bật.

Đại kiến trung thang (大建中汤) Ôn trung bổ hư, giáng nghịch chỉ thống - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Đại kiến trung thang là Phương ôn trung bổ hư, giáng nghịch chỉ thống dùng cho đau bụng dữ do trung tiêu hư hàn: đau kịch liệt, thích ấm và ấn, nôn ói, không

Tiểu kiến trung thang là Phương ôn trung bổ hư, hoà doanh–vệ, hoãn cấp chỉ thống. Chủ trị đau quặn âm ỉ vùng vị–bụng do trung tiêu hư hàn: đau thích ấm – thích ấn – thích ngọt, đôi khi tự hãn, mệt – sắc mặt nhợt, ăn kém, hoặc đau co rút kiểu chuột rút; lưỡi nhạt rêu trắng mỏng, mạch tế/hoãn. Cấu trúc dựa trên Quế chi thang (tăng Bạch thược gấp đôi) gia Y di đường (飴糖) để bổ trung, hoãn cấp.

Tiểu kiến trung thang (小建中汤) Ôn trung bổ hư, hoà lý hoãn cấp chỉ thống - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Tiểu kiến trung thang (小建中汤) Ôn trung bổ hư, hoà lý hoãn cấp chỉ thống

Lý trung hoàn gia giảm là Khung gia–giảm lâm sàng dựa trên Lý trung hoàn để xử trí các biến hoá quanh tỳ vị dương hư – trung tiêu hư hàn: nôn – tả – lạnh đau vị quản – đầy trệ – phân sống – tay chân lạnh… Tôn chỉ: lấy ôn trung làm bản, kiện tỳ ích khí làm phụ, hoà vị chỉ ẩu – chỉ tả theo chứng.

Lý trung hoàn gia giảm (理中丸加减) Ôn trung kiện tỳ, tuỳ chứng gia giảm - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Lý trung hoàn gia giảm là Khung gia–giảm lâm sàng dựa trên Lý trung hoàn để xử trí các biến hoá quanh tỳ vị dương hư – trung tiêu hư hàn: nôn – tả – lạnh đau

Lý trung hoàn là Kinh phương ôn trung tán hàn, kiện tỳ ích khí, chỉ tả chỉ ẩu; chuyên trị tỳ vị dương hư – trung tiêu hư hàn: đau âm ỉ vùng thượng vị (thích ấm ấn), nôn ói – ăn uống kém, đại tiện lỏng/sống, tay chân lạnh, mệt mỏi; lưỡi nhạt rêu trắng, mạch trầm tế. Dùng tốt cho tiêu hoá yếu lâu ngày, tiêu chảy mạn, hoặc cấp sau lạnh – ướt.

Ý pháp: Can khương (乾姜) ôn trung tán hàn; Nhân sâm ích khí phù chính; Bạch truật kiện tỳ táo thấp; Chích cam thảo hoà trung, điều hoà chư dược → trung dương ấm lên, vận hoá khôi phục, tả ẩu tự chỉ.

Lý trung hoàn (理中丸) Ôn trung kiện tỳ, bổ khí chỉ tả - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Lý trung hoàn là Kinh phương ôn trung tán hàn, kiện tỳ ích khí, chỉ tả chỉ ẩu; chuyên trị tỳ vị dương hư – trung tiêu hư hàn: đau âm ỉ vùng thượng vị (thích

Thanh thử ích khí thang là Phương thanh thử – ích khí – dưỡng âm sinh tân dành cho chứng thử thương khí âm（thử thương khí âm）: phát sốt nhẹ hoặc kéo dài sau nắng, ra mồ hôi nhiều – khát, tâm phiền bứt rứt, mệt lả – đoản hơi, tiểu ít vàng, có thể nôn nhẹ; lưỡi đỏ/nhạt đỏ, rêu mỏng, mạch hư sác.

Ý pháp: Tây dương sâm（西洋参） ích khí dưỡng âm sinh tân phối Thạch hộc + Mạch môn tư âm thanh nhiệt; Vỏ dưa hấu（西瓜翠衣）+ Cọng sen（荷梗） thanh thử thông lạc; Trúc diệp + Tri mẫu + Hoàng liên thanh nhiệt trừ phiền; Cánh mễ + Cam thảo bảo vị, điều hoà → khí âm phục hồi, thử nhiệt tự lui.

Thanh thử ích khí thang (清暑益气汤) Thanh thử ích khí, dưỡng âm sinh tân - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Thanh thử ích khí thang là Phương thanh thử – ích khí – dưỡng âm sinh tân dành cho chứng thử thương khí âm（thử thương khí âm）: phát sốt nhẹ hoặc kéo dài sau

Quế linh cam lộ tán là Phương thanh thử giải nhiệt kiêm hoá khí lợi thấp và thông lâm chỉ khát; chuyên trị thử thấp trọng chứng: phát sốt đầu đau, phiền khát uống nhiều, tiểu tiện bất lợi/ít vàng, có thể nôn mửa – tiêu chảy (hoắc loạn); lưỡi rêu vàng mỏng hoặc trắng nhớt, mạch sác/hoạt. Tên cổ thường ghi “饮 (ẩm)”, nhưng lâm sàng có thể dùng tán/thang; nên hiểu là cùng một hệ phương.

Ý pháp: Lấy Hoạt thạch làm Quân để thanh thử lợi thấp thông lâm; Thạch cao + Hàn thuỷ thạch làm Thần để thanh nhiệt trừ phiền; Quế nhục (Rou gui) ôn dương tuyên hoá giúp khí hoá bàng quang; phối Phục linh + Trư linh + Trạch tả lợi thuỷ thẩm thấp và Bạch truật kiện tỳ táo thấp; Cam thảo hoà trung, sinh tân, điều hoà chư dược → thanh thử hoá thấp + thông lâm chỉ khát, giải phiền khát – đầu đau – tiểu ít.

Quế linh cam lộ tán (ẩm) (桂苓甘露饮/散) Thanh thử giải nhiệt, hoá khí lợi thấp, thông lâm chỉ khát - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Quế linh cam lộ tán là Phương thanh thử giải nhiệt kiêm hoá khí lợi thấp và thông lâm chỉ khát; chuyên trị thử thấp trọng chứng: phát sốt đầu đau, phiền khát

Lục nhất tán là Phương thanh thử lợi thấp, thông lâm chỉ khát; dùng cho thử thấp quấn quýt: nhiệt phiền khát, tiểu ít vàng, có thể tiêu chảy nhẹ/mệt nặng mình, đầu choáng, rêu mỏng hơi vàng hoặc trắng nhờn, mạch sác. Bản gốc là tán (bột), lâm sàng nay thường uống dạng ẩm/thang vẫn giữ tỷ lệ 6 : 1.

Ý pháp: Hoạt thạch thanh thử lợi thấp làm Quân; Cam thảo hoà trung, giải nhiệt, điều hoà làm Thần/Điều → thanh thử – lợi niệu – chỉ khát đơn giản mà hiệu quả.

Lục nhất tán (六一散) Thanh thử lợi thấp, thông lâm chỉ khát - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Lục nhất tán là Phương thanh thử lợi thấp, thông lâm chỉ khát; dùng cho thử thấp quấn quýt: nhiệt phiền khát, tiểu ít vàng, có thể tiêu chảy nhẹ/mệt nặng

Hương nhu ẩm là Phương tân ôn tán hàn giải biểu, hoá thấp hoà trung, chuyên trị ngoại cảm thử–thấp kiêm biểu hàn: ố hàn phát nhiệt (hàn trọng nhiệt khinh), đầu đau – mình nặng, không mồ hôi, ngực bụng đầy tức, buồn nôn/nôn, tiêu chảy, rêu trắng nhớt, mạch phù khẩn/hoạt. Thường dùng trong “cảm lạnh mùa hè” (ở mưa, gió lạnh sau nóng bức).

Ý pháp: Hương nhu (香薷) tán hàn giải biểu, hoá thấp khu thử làm Quân; Hậu phác hành khí táo thấp, trừ mãn và Bạch biển đậu kiện tỳ hóa thấp làm Thần → biểu giải – thấp hóa – vị hòa.

Hương nhu ẩm (香薷饮) Tán hàn giải biểu, hoá thấp hoà trung - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Hương nhu ẩm là Phương tân ôn tán hàn giải biểu, hoá thấp hoà trung, chuyên trị ngoại cảm thử–thấp kiêm biểu hàn: ố hàn phát nhiệt (hàn trọng nhiệt khinh),

Thanh lạc ẩm là Phương thanh thử giải nhiệt, thông lạc tuyên phế, sinh tân hoá thấp; chuyên trị thử nhiệt uất ở lạc mạch (nhẹ) sau cảm nắng: nhiệt nhẹ kéo dài sau khi ra mồ hôi, đầu căng – choáng váng, ngực bức bối, khát nhẹ thích uống mát, tiểu vàng ít, mệt lả; lưỡi hơi đỏ, rêu vàng mỏng hoặc trắng mỏng, mạch sác. Thích hợp giai đoạn sớm/nhẹ của thử bệnh hoặc hậu kỳ còn vương nhiệt.

Ý pháp: Tây qua thuý y (vỏ xanh dưa hấu) + Lô căn thanh thử sinh tân (Quân); Ty qua bì (vỏ mướp) + Bạch biển đậu hoa thông lạc hoá thấp (Thần); Hà diệp + Đạm trúc diệp thanh tâm trừ phiền, thấu thử (Tá/Sứ) → thanh thử thông lạc, tân dịch hồi phục.

Thanh lạc ẩm (清络饮) Thanh thử thấu lạc, sinh tân hoá thấp - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Thanh lạc ẩm là Phương thanh thử giải nhiệt, thông lạc tuyên phế, sinh tân hoá thấp; chuyên trị thử nhiệt uất ở lạc mạch (nhẹ) sau cảm nắng: nhiệt nhẹ kéo dài

Đương quy lục hoàng thang là Phương tư âm giáng hoả kiêm cố biểu chỉ hãn, chuyên trị âm hư hoả vượng gây đạo hãn (ra mồ hôi trộm ban đêm) hoặc tự hãn kèm phiền nhiệt – miệng khô khát, mặt đỏ, tâm phiền mất ngủ, lưỡi đỏ ít rêu/khô, mạch tế sác. Cấu trúc “tam hoàng tả hoả + tam địa tư âm + hoàng kỳ cố biểu” giúp hết hãn mà không bế tà.

Ý pháp: Sinh địa + Thục địa + Đương quy tư âm dưỡng huyết làm Quân; Hoàng liên + Hoàng cầm + Hoàng bá khổ hàn tả hoả làm Thần; Hoàng kỳ bổ khí cố biểu, liễm hãn làm Tá/Sứ → dưỡng âm để hoả tự giáng, cố biểu để hãn tự ngừng.

Đương quy lục hoàng thang (当归六黄汤) Tư âm tả hoả, cố biểu chỉ hãn - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Đương quy lục hoàng thang là Phương tư âm giáng hoả kiêm cố biểu chỉ hãn, chuyên trị âm hư hoả vượng gây đạo hãn (ra mồ hôi trộm ban đêm) hoặc tự hãn kèm

Thanh cốt tán là Phương thanh hư nhiệt chuyên trị cốt chưng triều nhiệt do âm huyết bất túc – hư hoả nội động: chiều sốt/nóng bừng theo cơn, ra mồ hôi trộm ban đêm, gò má đỏ, miệng khô cổ họng ráo, gầy sút – mệt, có thể đau xương; lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế sác. Dùng tốt sau giai đoạn ôn bệnh nhập doanh–huyết hoặc lao tổn âm dịch.

Ý pháp: Ngân sài hồ (银柴胡) thanh hư nhiệt, chỉ triều nhiệt làm Quân; Hồ hoàng liên + Địa cốt bì + Thanh hao + Tần giao + Tri mẫu thanh nhiệt trừ phiền, tả hư nhiệt ở cân cốt làm Thần; Miết giáp tư âm tiềm dương, nhuyễn kiên làm Tá; Cam thảo hoà trung điều dược làm Sứ → thanh hư nhiệt mà không thương âm, giảm cơn cốt chưng – mồ hôi trộm.

Thanh cốt tán (清骨散) Thanh hư nhiệt, thoái cốt chưng - Tiệm Đông Y Dưỡng Sinh Thanh cốt tán là Phương thanh hư nhiệt chuyên trị cốt chưng triều nhiệt do âm huyết bất túc – hư hoả nội động: chiều sốt/nóng bừng theo cơn, ra mồ hôi trộm