09/11/2025
SỨC MẠNH CỦA TỰ KỶ ÁM THỊ ?
Đã bao giờ bạn ngồi suy nghĩ một cách nghiêm túc để hiểu về bản thân mình? Cuộc đời này có ý nghĩa gì ? Thế giới này vận hành như thế nào ? Và bạn là thuộc mắt xích nào trong dãy bánh răng nhân loại ? Bạn đang là ai? Bạn muốn trở thành người như thế nào? Đâu là điều bạn muốn đạt được trong cuộc đời? Những gì bạn thật sự có khả năng làm tốt? Đâu là những trở ngại của bạn? Điều khó khăn ở hầu hết mọi người là biết chính xác “Mình Muốn Gì?”
Robert Rosenthal – nhà tâm lý học nổi tiếng người Mỹ đã từng làm một cuộc thí nghiệm thế này: Ông chia một nhóm chuột bạch thành hai nhóm A và B, nói với người nuôi dưỡng nhóm A rằng những chú chuột này rất thông minh, đồng thời lại nói với người nuôi dưỡng nhóm B rằng trí lực những chú chuột này chỉ bình thường thôi.
Mấy tháng sau, ông cho hai nhóm chuột này làm một trắc nghiệm kiểu vượt qua mê cung và phát hiện nhóm A thật sự thông minh hơn nhóm B, chúng có thể ra khỏi mê cung tìm được thức ăn đầu tiên.
Ông nghĩ, hiệu ứng này có thể xảy ra ở con người không? Thế là ông lại đến một trường trung học bình thường, ông vào một lớp học bất kỳ và khoanh tròn vài cái tên học sinh trong bảng danh sách, sau đó ông nói với giáo viên của những học sinh đó rằng: Những em này trí tuệ rất cao, rất thông minh.
Qua một thời gian, ông trở lại trường và kỳ tích đã xảy ra: những học sinh mà ông chọn thật sự đã trở thành những người xuất sắc của lớp.
Hiện tượng này được các nhà khoa học gọi là “tự kỷ ám thị”. Trong cuộc sống, mỗi người đều sẽ chịu sự ám thị tâm lý thế này hay thế kia, những ám thị này có cái tích cực, cũng có cái tiêu cực. Tuy nhiên, nếu một người chịu sự ám thị nào lâu dài thì kết quả họ sẽ trở thành đúng như loại ám thị đó.
Tự kỷ ám thị tác động đến con người như thế nào?
Trí óc chúng ta rất “buồn cười”, những thành kiến yếu đuối luôn được định hình bằng những kinh nghiệm, sự kiện và trí nhớ. Qua thời gian, những định kiến đó sẽ làm cho chúng ta hình thành những kết luận không chính xác, từ đó tác động đến cách chúng ta nghĩ, những gì chúng ta tin và những quyết định chúng ta thực hiện.
Như vậy, những lời nói, hình ảnh, suy nghĩ, bất kể là tiêu cực hay tích cực, được lặp lại nhiều lần đến một lúc nào đó sẽ in sâu vào tiềm thức của con người. Đó là cách tự ám thị dù có chủ đích hay không có chủ đích.
Nhà tâm lý học Carol Dweck nhận định: “Nhân sinh quan tác động lên cách sống của bạn. Nó sẽ định hình người bạn muốn trở thành và những giá trị bạn đem lại”.
Trên thực tế, bộ não không thể phân biệt được sự khác nhau giữa thực và ảo. Vì thế, hình dung bức tranh thành công tương lai là cách tuyệt vời để cung cấp nguồn động lực mạnh mẽ cho não bộ.
Cũng như vậy, nếu chúng ta tự ám thị mình là người tự tin, sáng tạo hoặc thành công thì chúng ta sẽ hành động giống như những người tự tin, sáng tạo hay thành công.
Tự kỷ ám thị liệu có thể “biến giả thành thật”?
Nhiều nhân vật thành công hàng đầu thế giới cũng khẳng định sức mạnh của tự kỷ ám thị. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng khi bạn hình dung một hành động thì một phần tương tự của não bộ cũng phản ứng giống như khi bạn hành động thực sự.
Tự kỷ ám thị tốt trong trường hợp nó được sử dụng hợp lý và có định hướng rõ ràng, bạn cung có thể dùng thuật tự kỷ ám thị này để khích lệ tinh thần bản thân! Bạn có thể tưởng tượng ra một ngày nào đó bạn sẽ thành công và hoàn thành được mơ ước của mình! Thay vì nói : tôi có thể làm được thì bạn hãy nói: Tôi nhất định làm được! hai câu nói mang nghĩa gần giống nhau nhưng hiệu quả lại khác nhau rất nhiều! Bạn biết đấy tất cả chúng ta đều có thể nhìn vào gương và nói: Tôi xinh đẹp đấy chứ!
Việc này làm bạn tự tin hơn, quyết tâm hơn và không bao giờ cho phép mình gục ngã! Nhiều người vì muốn làm hại người khác cũng sử dụng đến thuật tự kỷ ám thị này! Họ gặp người đó và ngày nào cũng lặp lại một câu nói duy nhất sẽ làm cho người kia cảm thấy mọi việc đang diễn ra đúng như thế!
Có một nhóm sinh viên y khoa quyết định dùng thuật tự kỷ ám thị để đùa một người bạn trong lớp! Họ nhìn thấy anh chàng kia và lần lượt từng người nói với anh ta: "trông cậu không được khỏe!" một hai người nói đầu tiên không khiến cho cậu ấy cảm thấy mệt thật sự nhưng càng về sau ai gặp anh ta và cũng nói như vậy khiến anh ta tái nhợt và ốm thật!
Bạn có biết vì sao lại như vậy không? Đó là vì chính anh ta đã bị ám thị bởi những lời nói của người ngoài! Nếu bạn không có một tinh thần vững chắc bạn sẽ không dễ gì vượt qua được những câu nói mang tính ám thị của người khác! Quảng cáo là một loại ám thị, nhưng nó mang tính khuếch trương! Như vậy có thể làm cho người nghe, người xem truyền hình ghi nhớ tên của sản phẩm!
Tự kỷ ám thị không phải là một căn bệnh cũng ko phải là một phương pháp chữa bệnh! Nó chỉ là một thuật để người ta dùng trong những trường hợp cần thiết như chữa bệnh hoặc khích lệ tinh thần của ai đó!
Bạn cũng nên sử dụng nó nhưng hãy đem đến cho thuật tự kỷ ám thị này một ý nghĩa tích cực.
Dịch : WHAT DO YOU WANT ? Robert Rosenthal