15/01/2025
Có lẽ câu hỏi cô được nghe nhiều nhất từ phụ huynh là Can thiệp bao lâu con biết nói? Sao bạn kia vào cùng đợt với con đã nói rồi còn con nhà chị thì chưa?
Khó không phải không trả lời được. Khó ở chỗ trả lời làm sao để bố mẹ hiểu 1 cách dễ dàng nhất.
Lời nói là cả một ngôi nhà hoàn chỉnh và để có được nó, chúng ta phải hỗ trợ trẻ từ nền móng và những viên gạch đầu tiên. Nhìn vào ngôi nhà giao tiếp, phần nào bố mẹ sẽ nhìn thấy được nguyên do vì đâu con mình chưa thể nói. Bố mẹ cứ nói và mong muốn con nói theo thì quả thực chúng ta đang xây nhà từ nóc rồi, mà điều ấy thì bất khả thi lắm.
💞
“ Muốn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ giao tiếp chúng ta cần hiểu ngôn ngữ được phát triển như thế nào. Giống như xây dựng một ngôi nhà, chúng ta cần có nền móng trước."
✍️Giao tiếp được ví như một ngôi nhà. Mà "chú ý" là nền móng quan trọng, các "kỹ năng lắng nghe, bắt chước, luân phiên, chơi" được xem là những viên gạch, "hiểu biết và điệu bộ cử" chỉ chinh là mái nhà, còn lời nói được ví như nước sơn làm hoàn thiện cho ngôi nhà đó.
Muốn giao tiếp cần có hai người, vì vậy để quá trình giao tiếp có thể diễn ra, trẻ cần nắm bắt được đối tượng giao tiếp là ai, giao tiếp nhằm đạt được lí do/chức năng nào, giao tiếp bằng phương tiện gì và các kỹ năng giao tiếp cần có để giao tiếp thành công.
🚥KĨ NĂNG CHÚ Ý là nền tảng quan trọng trong quá trình phát triển ngôn ngữ, nếu thiếu sự chú ý sẽ không hình thành được trí nhớ, hiểu biết và ngôn ngữ. Hãy thu hút sự chú ý của trẻ bằng nhiều hoạt động làm cho trẻ thích thú trước.
Kĩ năng chú ý của trẻ em là khả năng bé dành thời gian tập trung vào một sự vật, sự việc hay hoạt động. Trẻ 2-3 tháng tuổi bắt đầu chú ý đến hình ảnh và âm thanh.
🚥 KỸ NĂNG LẮNG NGHE: Trẻ bắt đầu nhận biết được âm thanh, nghe hiểu và phản ứng với chúng. Và phát triển thành khả năng nghe chọn lọc.
🚥 KỸ NĂNG BẮT CHƯỚC: là việc sao chép gần giống hoặc giống hệt âm thanh và hành động của người khác. Bắt đầu từ khi người chăm sóc sao chép hành động và âm thanh của trẻ, và đến lượt mình, trẻ sao chép lại. Ban đầu người lớn đóng vai trò chủ động và trẻ phản ứng đáp lại, dần dần trẻ sẽ thích thú với vai trò khởi xướng để người lớn bắt chước.
Khi trẻ khoảng 10 tháng tuổi bắt đầu biết bắt chước. Khi người mẹ bắt chước hành động và âm thanh trẻ phát ra và đến lượt nó, trẻ bắt chước lại người mẹ.
🚥KỸ NĂNG LUÂN PHIÊN: là sự tiếp nối lần lượt và tương đương nhau của hai hoặc nhiều người. , sự qua lại đổi lượt trong quá trình chăm sóc, chơi đùa và giáo dục trẻ. Điều đó phát triển thành khả năng lần lượt nói trong khi hội thoại.
🚥KỸ NĂNG CHƠI: Chơi là hoạt động trẻ tự do trải nghiệm mọi thứ theo cách riêng và vốn sống của mình. Đầu tiên trẻ thích thú tạo ra và lắng nghe âm thanh mình tạo ra và trẻ cũng hứng thú chơi tương tác với người lớn. Sự phát triển các kỹ năng chơi khác bao gồm: chơi khám phá, chơi vận động, chơi thao tác, chơi giải quyết vấn đề, chơi đóng vai, chơi xã hội.
- Kĩ năng chơi còn là sự tiếp nối lần lượt và tương đương nhau của hai hoặc nhiều người, sự qua lại đổi lượt trong quá trình chăm sóc, chơi đùa và giáo dục trẻ. Thông qua chơi trẻ sẽ lĩnh hội được thế giới xung quanh.
🚥 KĨ NĂNG TIẾP NHẬN (HIỂU) NGÔN NGỮ: là khả năng hiểu ý nghĩa của từ, câu, điệu bộ, chữ viết để thực hiện các mệnh lệnh, yêu cầu, chỉ dẫn. phát triển khi trẻ bắt đầu nhận thấy các vật mà nó nhìn và nghe thấy có ý nghĩa và phát triển thành khả năng hiểu ngôn ngữ của người lớn và các tình huống phức tạp.
🚥 CỬ CHỈ ĐIỆU BỘ: là vận động có chủ đích của cơ thể được nhắc lại nhiều lần có mục đích, bao gồm: cử động cơ thể, chỉ trỏ, vươn tới/với lấy, các hành động như: vẫy tay chào, lắc đầu từ chối,…
Khi vừa sinh ra trẻ bắt đầu giao tiếp với mẹ bằng tiếng khóc và người mẹ đáp ứng lại, và phát triển thành khả năng sử dụng các cử chỉ điệu bộ đa dạng hơn.
🚥KỸ NĂNG DIỄN ĐẠT NGÔN NGỮ LỜI NÓI: là việc sử dụng từ, câu, điệu bộ, chữ viết, tranh ảnh,… để thể hiện ý nghĩa và thong điệp đến người khác. Ngôn ngữ diễn đạt bao gồm các kỹ năng như gọi tên đồ vật, mô tả hành động hoặc sự kiện, đặt các từ và hình ảnh cạnh tran nhau thành câu theo đúng trật tự . Khi trẻ 12 tháng tuổi bắt đầu phát triển khi trẻ bập bẹ các âm và và nói các chuỗi âm thành phát triển thành khả năng nói từ và câu rõ ràng.
Tất cả những kỹ năng giao tiếp đều phát triển dần dần theo thời gian, không một kỹ năng nào phát triển độc lập, không có kỹ năng này thì trẻ sẽ gặp khó khăn trong việc học các kỹ năng khác. Sự tiến bộ của một kỹ năng sẽ kéo theo sự tiến bộ của các kỹ năng khác.
"Muốn xây nhà thì móng phải chắc" cũng giống như việc dạy trẻ phát triển ngôn ngữ thì cần xây dựng những viên gạch đầu tiên trong "Ngôi nhà giao tiếp".
Chúc bố mẹ thấu hiểu và đồng hành cùng con từ những viên gạch đầu tiên trong "Ngôi nhà giao tiếp".
Nguồn: FB cô Huế