19/04/2026
TỪ THÍ ĐIỂM ĐẾN NHÂN RỘNG: GIÁO DỤC HÒA NHẬP CHO TRẺ EM KHUYẾT TẬT ĐANG ĐƯỢC HIỆN THỰC HÓA
Ngày 17/4/2026, tại Đà Nẵng, Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Công bằng và Hòa nhập – Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã phối hợp cùng Chương trình chung của Liên Hợp Quốc về hòa nhập người khuyết tật (UNDP, UNICEF, UNFPA) tổ chức sự kiện tổng kết các mô hình thí điểm thúc đẩy giáo dục hòa nhập và chăm sóc trẻ em khuyết tật.
Sự kiện càng có ý nghĩa đặc biệt khi được tổ chức ngay trước thềm Ngày Người khuyết tật Việt Nam (18/4) – dịp để toàn xã hội cùng nhìn nhận, khẳng định và thúc đẩy quyền của người khuyết tật trong mọi lĩnh vực của đời sống, đặc biệt là quyền được học tập, phát triển và hòa nhập bình đẳng.
Tham dự sự kiện có PGS.TS. Trần Mạnh Huy – người khuyết tật là đại biểu Quốc hội đầu tiên của Việt Nam; TS. Nguyễn Thị Kim Hoa – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Công bằng và Hòa nhập; cùng đại diện các tổ chức Liên Hợp Quốc, World Vision, đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng, Sở Y tế Đà Nẵng, cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh của các đơn vị tham gia thí điểm.
Trong giai đoạn 2024–2026, bốn mô hình thí điểm có tính liên kết đã được triển khai tại Đà Nẵng, tạo nên một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho trẻ em khuyết tật. Trước hết là mô hình học liệu điện tử dễ tiếp cận (ALMs), với hàng trăm đầu sách giáo khoa được chuyển đổi sang định dạng ePub, giúp học sinh – đặc biệt là học sinh khuyết tật – tiếp cận tri thức một cách chủ động và độc lập hơn.
Bên cạnh đó, việc nâng cao năng lực cho các trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập thông qua áp dụng Thiết kế học tập phổ quát (UDL) và kỷ luật tích cực đã góp phần cải thiện đáng kể mức độ tham gia và kết quả học tập của học sinh. Mô hình chăm sóc ban ngày cung cấp các dịch vụ tích hợp dành cho trẻ khuyết tật nặng, kết hợp giữa chăm sóc, phát triển kỹ năng sống và bảo vệ trẻ em.
Đồng thời, giáo dục giới tính và tình dục toàn diện hòa nhập (CSE) lần đầu tiên được triển khai trong môi trường giáo dục có tính đến yếu tố khuyết tật, giúp học sinh tự tin hơn khi tiếp cận các vấn đề thiết yếu của cuộc sống.
Những kết quả từ thực tiễn triển khai cho thấy các tác động rõ rệt và có ý nghĩa. Học sinh không chỉ cải thiện kết quả học tập mà còn trở nên tự tin, chủ động hơn trong học tập và giao tiếp. Giáo viên được nâng cao năng lực dạy học hòa nhập, đặc biệt trong việc cá nhân hóa nội dung và phương pháp giảng dạy. Các trung tâm hỗ trợ giáo dục hòa nhập cũng từng bước nâng cao vai trò, trở thành đầu mối chuyên môn quan trọng tại địa phương.
Trên cơ sở những kết quả và bài học đó, các bên liên quan đã thống nhất một số định hướng nhằm duy trì và nhân rộng các mô hình trong thời gian tới. TS. Nguyễn Thị Kim Hoa cho biết Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam sẽ tiếp tục:
Hoàn thiện các khung kỹ thuật và tiêu chuẩn về học liệu dễ tiếp cận;
Tư vấn Bộ GD&ĐT trong việc thể chế hóa các mô hình đã được kiểm chứng;
Mở rộng nghiên cứu, đánh giá và chuyển giao các thực hành tốt trên phạm vi toàn quốc.
Nhân Ngày Người khuyết tật Việt Nam 18/4, sự kiện một lần nữa khẳng định rằng khi các rào cản được tháo gỡ bằng những giải pháp phù hợp và có hệ thống, mỗi trẻ em – dù có hay không có khuyết tật – đều có cơ hội được học tập, phát triển và khẳng định giá trị của bản thân.
Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Công bằng và Hòa nhập sẽ tiếp tục đồng hành cùng các đối tác trong và ngoài nước nhằm thúc đẩy một hệ thống giáo dục công bằng, chất lượng và thực sự hòa nhập – nơi không một ai bị bỏ lại phía sau.
