11/07/2024
Lựa chọn nghề phù hợp – Vai trò của tư vấn hướng nghiệp?
Trên 50% học sinh khi nhập học, khi chuẩn bị phỏng vấn, khi phỏng vấn đều không trả lời được 2 câu hỏi trọng tâm. Đây là hai câu hỏi luôn được hỏi khi phỏng vấn (kinh nghiệm riêng của mình)
- Tại sao bạn lựa chọn nghề này
- Nghề này có những công việc cơ bản nào
Nhiều bạn bị trượt phỏng vấn tới 3-4 lần, mất cơ hội có những hợp đồng tốt.
Tại sao?
Học sinh lựa chọn nghề theo cảm xúc cá nhân “em nghe thấy, em nghĩ vậy” hoặc theo số đông “bạn em, mọi người chọn nghề này, em cũng chọn theo”. Nghề này kiếm được nhiều tiền, lương cao, tiền típ nhiều. Nhiều bạn còn không hiểu rõ, nói được đúng tên ngành, nghề mình lựa chọn.
Trên 50% học sinh lựa chọn nghề Nhà hàng, khách sạn. Các bạn thường gọi chung là nghề “Nhà hàng khách sạn”, trong khi đây là hai nghề hoàn toàn khác nhau. 20% chọn nghề bếp. 30% còn lại là các nghề khác.
Nhiều bạn chọn nghề Điều dưỡng đơn giản vì các bạn nghĩ ‘điều dưỡng “lương cao, tiền nhiều”. Nhưng các bạn quên 3 mấu chốt cơ bản, để học được nghề điều dưỡng cần:
- Có thể trạng tốt, khoẻ. Nhiều bạn nặng 45kg, cao 1,50 hay 1,55m nhưng nhất quyết đi nghề điều dưỡng trong khi tây nặng trung bình khoảng 80kg. Vác cái đùi tây không xong.
- Tiếng Đức tốt. Ngoài phải học B2 các bạn phải học tiếng Đức chuyên ngành. Có tới 40-50% học sinh bỏ học vì không theo được do tiếng kém, vỡ mộng khi đi làm bị áp lực về thời gian, tâm lý, phải tiếp xúc với những bệnh nhân tâm sinh lý thất thường, phải dọn, đổ đồ dơ, chất thải của họ, tắm, thay đồ cho họ trong khi ở VN có lẽ nhiều bạn không biết cái chổi lau nhà là gì, không mấy khi giặt quần áo, dọn nhà.
Có rất nhiều nghề thuộc nhóm kỹ thuật như: cơ khí, cắt gọt kim loại, điện, cơ điện tử, cơ khí, điện công nghiệp, điều khiển thiết bị… những nghề này lương khá cao, được đào tạo bài bản (cũng là thế mạnh của Đức), ít phải làm ca kíp, ngày lễ, có cơ hội thăng tiến, học lên cao nhưng chưa tới 15% lựa chọn bởi các bạn luôn nghĩ là “khó học”, các bạn chỉ muốn học cái gì mà ít phải động não, dễ học, không yêu cầu tiếng cao.
Nhiều bạn cứ khăng khăng đòi học nghề “sửa chữa ô tô”, trong khi Đức không có nghề này mà chỉ có nghề “Cơ khí ô tô”, sửa ô tô bên Đức là thay thế, thay cả cụm, cả mảng chứ không thay linh kiện, thay từng bộ phận như ở nhà. Bên cạnh đó nhu cầu đào tạo nghề “cơ khi ô tô của Đức” đã giảm xuống tới 70% so với cách đây 2 năm do EU đang chuyển mạnh cơ cấu xe xăng, dầu, ga sang động cơ điện. Nhiều bạn không theo được bởi nghề này yêu cầu cao về tiếng, tư duy khoa học tốt, cần khá về toán và lý.
Tại sao học sinh cần tư vấn, được hướng nghiệp
- Mỗi người đều có những điểm mạnh, điểm yếu riêng, cần biết mình có phù hợp với ngành, nghề đó không? Trình độ, sức khoẻ có phù hợp?
- Cần tìm hiểu, nghiên cứu các nghành, nghề mình quan tâm qua đó biết được “bản chất” của nghề đó, yêu cầu đối với học sinh để học sinh, gia đình hiểu rõ, mình, con mình có đáp ứng được các điều kiện, yêu cầu và có thực sự thích, có khả năng học, làm công việc đó không.
- Cần lựa chọn những ngành nghề có triển vọng phát triển, có thể làm lâu dài, ổn định, phù hợp với sức khoẻ và khi đứng tuổi.
Nghề nhà hàng. Bản chất chính là “bồi, phục vụ”, nghề này rất vất vả do phải đi bộ, chạy bộ nhiều, phải bưng bê nhiều “đĩa của tây nặng và to”. Nếu bạn chỉ nặng 45kg, cao 1,50, 1,55m liệu rằng bạn có đủ sức khoẻ để một ngày làm 10-12 tiếng nhiều năm?
Nghề khách sạn: nhiều bạn nghĩ rằng sẽ được ăn mặc lịch sự, mặc đẹp ra làm ở bộ phận lễ tân, khánh tiết, tư vấn cho khách. Tuy nhiên các bạn nhầm, để được làm tại các vị trí đó, các bạn cần tiếng Anh giỏi, tiếng Đức giỏi và phải có trình đọ C1 trở lên. Với vốn tiếng Đức B1 bập bẹ, tiếng Anh không biết thì xin thưa, các bạn đừng mơ, các bạn chỉ được đi “dọn phòng hoặc làm những công việc lặt vặt, phục vụ nhà hang.
Lựa chọn nghề khi nào?
Khi bắt đầu học tiếng Đức, chưa cần chọn nghề, bởi bạn chưa học tiếng Đức, chưa biết trình độ mình ra sao. Gà chưa nuôi, đừng đếm trứng. Bạn hãy học hết A2 rồi quyết định, vì khi đó bạn đã biết trình độ, năng lực tiếng Đức thực thụ của bạn. Cũng trong thời gian này, các bạn cần nghiên cứu, đọc, tìm hiểu những ngành nghề đào tạo tại Đức qua đó đưa ra lựa chọn phù hợp.
Khi đưa ra quyết định hãy tự hỏi và trả lời
- Tôi quan tâm tới cái gì
- Cái đó liên quan gì tới tôi
- Làm sao tôi có được nó.
Đừng hùa theo đám đông, đừng lựa chọn theo cảm xúc. Hãy động não, động não. Thay lướt FB, Tiktok, xem phim… hãy dành thời gian mà đọc, tìm hiều và hãy tập trung mà học tiếng Đức bởi tiếng Đức là “Chìa khoá”, không có cái chìa khoá đó thì đừng có mơ mộng hão huyền.
Học sinh của Nhà Devis đều được tư vấn và định hướng. Tuy nhiên quyết định là ở học sinh, gia đình học sinh.
Ảnh minh hoạ là một ví dụ: “Tiếng Đức có thể nói là tệ bởi chỉ vừa đủ điểm đỗ “tương đương điểm 5, 6 qui đổi theo bảng điểm của VN”. Tuy nhiên bạn học sinh này cương quyết muốn học nghề điều dưỡng. Tôi thực sự cầu chúc cho bạn ấy theo được 3 năm học bên Đức và tốt nghiệp được. Bạn ấy quả là người dũng cảm.
Hãy lựa chọn con đường đi cho phù hợp.
