21/08/2026
Chút trăn trở về kỳ thi vào 10: Khi "đánh giá thường xuyên" quyết định tấm vé chuyển cấp...
Sáng nay đọc báo, thấy thông tin từ Hội nghị tổng kết năm học của Sở GD&ĐT Hà Nội về định hướng sắp tới: Thành phố dự kiến tổ chức đánh giá định kỳ chung và tiến tới sử dụng kết quả học tập THCS để xét tốt nghiệp cũng như xét tuyển vào lớp 10.
Mục tiêu của Sở là giảm áp lực thi cử, đổi mới kiểm tra đánh giá để cải thiện chất lượng giáo dục. Xét tốt nghiệp THCS bằng cách này thì mình thấy hoàn toàn hợp lý và khả thi. Nhưng dùng nó làm thước đo xét tuyển vào lớp 10 – đặc biệt là ở một môi trường cạnh tranh khốc liệt như Hà Nội – lại khiến mình phải dừng lại suy nghĩ rất nhiều.
Thứ nhất, bài học nhức nhối về phương thức "xét học bạ" trước đây vẫn còn đó và đã từng phải loại bỏ vì bộc lộ quá nhiều bất cập. Việc đánh giá và so sánh giữa các trường khác nhau bị chi phối bởi vô vàn yếu tố. Điểm 9, 10 ở trường này chưa chắc đã phản ánh đúng năng lực bằng điểm 7, 8 ở một trường khác có phong trào học tập gắt gao hơn. Làm sao chúng ta có thể đồng bộ hóa thước đo này để đảm bảo sự công bằng tuyệt đối cho các con?
Thứ hai, với các trường THPT top đầu, thước đo này e rằng khó lòng đáp ứng được yêu cầu phân loại. Việc tuyển sinh đòi hỏi phải lọc ra được những em có nền tảng tư duy bản chất thực sự vững vàng, chứ không thể chỉ nhìn vào những con số bề mặt trên hồ sơ.
Và điều mình lo ngại nhất: Liệu chính sách này có vô tình chuyển dịch áp lực từ một kỳ thi cuối cấp sang áp lực cho từng bài kiểm tra nhỏ suốt 4 năm cấp 2? Khi điểm số định kỳ trực tiếp quyết định tấm vé vào cấp 3, liệu các con có bị cuốn vào việc học đối phó, học theo mẹo để lấy điểm cao, thay vì thẩm thấu kiến thức một cách tự nhiên? Và liệu có xuất hiện tình trạng lạm phát điểm số để "làm đẹp" hồ sơ?
Chủ trương thì luôn hướng tới những điều tốt đẹp, nhưng khâu thực thi chắc chắn sẽ là một bài toán cực kỳ hóc búa.
Một vài câu hỏi ngỏ cứ quẩn quanh trong đầu mình lúc này:
❓ Liệu Sở sẽ có cơ chế "thi chung, phách chung" định kỳ toàn thành phố để hiệu chuẩn điểm số giữa các trường?
❓ Các trường THPT chuyên, trường chất lượng cao sẽ phải xoay sở ra sao để có bộ lọc năng lực riêng cho mình?
❓ Và quan trọng nhất, làm sao để giữ cho các con môi trường học tập đúng nghĩa, không bị méo mó bởi "cơn bão" thành tích?
Anh chị em đồng nghiệp và các bậc phụ huynh đang có con trong độ tuổi cấp 2 nghĩ sao về hướng đi mới này?
Cùng chia sẻ góc nhìn nhé! 👇