MỘT

[NGUỒN CẢM HỨNG CỦA MÚA RỐI NƯỚC]

Từ xưa đến nay, nghệ thuật múa rối nước truyền thống của dân tộc ta luôn gắn liền với nền nông nghiệp lúa nước, với những đàn trâu hiền lành, đàn cá tinh nghịch, cánh đồng bát ngát hay những hoạt động sinh hoạt dân giã trong thường ngày của những người nông dân Bắc bộ. Điều đó được thể hiện qua hàng loạt các tích trò điển hình dưới đây, để ta thấy được sự đặc trưng và ưu thế của múa rối nước trong việc phản ánh cuộc sống vật chất và đời sống văn hóa tinh thần của con người Việt Nam, cũng như sự chăm chỉ, cần mẫn và tinh thần lao động hăng hái, lạc quan của những người nông dân chất phác. Các bạn ơi nhanh lên nào! Hãy theo chân MỘT đắm chìm vào nền nông nghiệp và cuộc sống làng quê bình yên ngày xưa của nhân dân ta nhé!

------------------------------
Liên hệ với MỘT tại:
Email: [email protected]

[VINH QUY BÁI TỔ - KHI MÚA RỐI NƯỚC TRỞ VỀ VỚI CỘI NGUỒN]

Thời xưa, cứ 3 đến 5 năm, triều đình sẽ tổ chức một kỳ thi như hương, hội, đình để chọn lựa nhân tài cho đất nước. Những người tài đỗ đạt trong các kỳ ấy sau khi được vua sắc phong sẽ có chuyến trở về thăm quê hương gọi là “Vinh quy bái tổ”.

Thật may mắn khi tục lễ đặc biệt này đã được tái hiện lại trong tích trò "Vinh quy bái tổ" của múa rối nước để ta có cái nhìn rõ nét hơn về nó. Hòa vào làn điệu truyền thống "Vỡ Nước" cùng nhạc điệu Chèo, các nghệ nhân đã cho thấy hình ảnh vị Trạng nguyên được hộ tống vô cùng trang trọng với đầy đủ cờ, lọng, chiêng, trống, giáo, đồ đạc và hoa quả sau khi đỗ đạt để trở về quê hương “Vinh quy bái tổ”.

Đây chính lời nhắc nhở về truyền thống văn hóa lâu đời của dân tộc Việt Nam ta: “uống nước nhớ nguồn”. Tuy ngày nay, những nghi lễ của “Vinh quy bái tổ” chỉ còn tồn tại dưới hình thức đơn giản, nhưng tinh thần hướng về nguồn cội, lòng biết ơn với đấng sinh thành vẫn luôn được kế thừa và tiếp nối. Giống như các nhà vô địch chương trình "Đường lên đỉnh Olympia", rất nhiều người đã trở về với về gia đình, quê hương để báo công với ông bà, tổ tiên sau khi đăng quang.

Phải khi xem trực tiếp các nhân vật trong tích trò cất lên tiếng hát, lời chúc mừng và thể hiện vũ đạo, chúng ta mới cảm nhận được hết giá trị truyền thống của “Vinh Quy Bái Tổ”. Các tấm vé tại Nhà hát múa rối nước hẳn đang chờ đón bạn. Hãy cùng MỘT chung tay gìn giữ tấm lòng kính hiếu với cội nguồn này, để “Vinh Quy Bái Tổ” mãi trở thành niềm tự hào của chúng ta!

—------------------------------
Liên hệ với MỘT tại:
Email: [email protected]

[MÚA RỒNG - BÁU VẬT CỦA TIỀN NHÂN]

Dưới dòng nước mát lạnh, hai con rồng đỏ vừa dài vừa mảnh mai liền nổi lên, bắt đầu phun nước mạnh mẽ, sau đó lại lặn xuống, và đột ngột ngoi lên để tạo ra những tia lửa vàng chói lọi cùng một làn khói trắng rực rỡ, khiến cho khán giả không thể rời mắt và đầy tò mò. Trong chuyến phiêu lưu hôm nay, MỘT sẽ dẫn bạn tiến vào và khám phá thế giới bí ẩn của hai chú rồng nhé!

Chúng sở hữu khả năng đặc biệt phun ra lửa và nước cùng một lúc nhờ chiếc miệng rộng và rỗng có thể chứa một hệ thống bơm nước giống như xi-lanh và một thùng thuốc lửa. Khi rồng chìm xuống nước, hệ thống bơm sẽ hút nước vào miệng chúng, còn khi rồng nổi lên, nước sẽ được phun ra khỏi miệng. Do đó, rồng liên tục phun lửa và phun nước, thoắt ẩn và thoắt hiện, mang đến cho khán giả một màn hiệu ứng vô cùng ấn tượng.

Đó quả thực là một thiên tài của những người tiền bối, đem lại những giá trị văn hóa độc đáo, ý nghĩa cho người Việt. Dân tộc ta luôn tự hào về nguồn gốc "Con Rồng, cháu Tiên" và coi Rồng là một biểu tượng thiêng liêng, đặc biệt khi có sự kết hợp tinh tế giữa 2 nguyên tố lửa và nước trong Rồng, chúng lại trở nên hài hòa đến lạ, biểu trưng cho sự đoàn kết, nhiệt huyết và phát triển phồn thịnh của đất nước, đồng thời cũng là một lời chúc sức khỏe và bình yên cho mỗi con người.

Múa Rồng, một phần trình diễn sắc màu và ấn tượng nhất trong múa rối nước, sẽ mang đến cho bạn một trải nghiệm kỳ diệu. Hãy đừng bỏ lỡ báu vật quý giá ấy qua việc thưởng thức một buổi múa rối nước nhé!

—------------------------------
Liên hệ với MỘT tại:
Email: [email protected]

[CHÚ TỄU - SỢI CHỈ NHÂN DUYÊN]

“Làng mình mở hội hay chưa?
Đi xem múa rối ao chùa canh đêm
Tễu cười toét miệng ngoi lên
Trăng rằm rơi tõm in nền nước xanh”

Một khi đã biết tới hoặc yêu thích múa rối nước thì ắt hẳn, bạn sẽ không thể không biết đến nhân vật chú Tễu, linh hồn đại diện cho khát vọng của người dân Việt Nam và trường tồn cùng rối nước phải không nhỉ? Còn nếu bạn chưa được gặp hay biết đến chú Tễu thì đừng lo, hãy cùng theo chân MỘT để tìm hiểu về nhân vật này nhé!

Hình ảnh của chú Tễu vô cùng quen thuộc và rất dễ dàng để các bạn mường tượng ra trong đầu. Tễu mới chỉ khoảng bảy, tám tuổi nhưng lại được làm to hơn tất cả các con rối khác. Chú có một thân hình tròn trĩnh, da trắng hồng và lúc nào cũng nở nụ cười, cùng với đó là một khuôn mặt chữ điền, mặt rộng và tai to. Chú đóng khố để lộ chiếc bụng phệ chứa đựng đầy tình thương sâu rộng, cũng chính vì vậy mà nhiều người nói rằng: “Dù Tễu có một thân hình bằng gỗ nhưng trái tim của chú là trái tim của một con người”.

Nụ cười “toe toét” thường trực trên khuôn miệng chính là nét đặc trưng nhất của Tễu. Trong chữ Nôm, “tễu” có nghĩa là “tiếng cười”. Tễu là một nhân vật hóm hỉnh, luôn luôn giễu cợt, pha trò, bởi vậy, xưa lẫn nay, tất cả các phường rối và nhà hát đều dùng Tễu làm nhân vật mở màn của mọi vở diễn. Điển hình nhất là tiết mục mở màn “Tễu giáo trò - bật cờ hội” với hình ảnh tinh nghịch và vui vẻ trong không khí lễ hội đầy màu sắc cùng những lá cờ được kéo lên khỏi mặt nước, tay chú luôn vung vẩy, cái đầu quay ngang quay ngửa để trêu chọc và mang lại tiếng cười cho khán giả.

Giờ thì bạn đã biết thêm một chút về chú Tễu rồi nhưng Tễu sẽ rất mong chờ các bạn đến thăm và tận mắt chứng kiến màn biểu diễn tuyệt vời của Tễu đó! Cuối tuần tới thì sao nhỉ? Chắc chắn sẽ là một thời điểm rất thích hợp để cả gia đình và bạn bè cùng đi xem nhân vật đặc sắc này!

—------------------------------
Liên hệ với MỘT tại:
Email: [email protected]

[CÁC ĐỊA ĐIỂM XEM MÚA RỐI Ở HÀ NỘI]

🎟️ Nhiều người nghĩ rằng múa rối nước là một môn nghệ thuật nhàm chán, khó nuốt, nhưng để cảm nhận được không khí, sự tài ba của nghệ nhân và tâm hồn sâu sắc của những chú rối nước, tại sao chúng ta không thử lên kế hoạch để tận mắt đi xem di sản văn hoá phi vật thể quốc gia này nhỉ? Bạn sẽ phải mắt chữ A, miệng chữ O không ngừng đó!

—------------------------------
Liên hệ với MỘT tại:
Email: [email protected]

[NHỮNG SÂN KHẤU CHẲNG CÓ DỊP "ĐỎ ĐÈN"]

🔭 Phía sau tấm y môn vải có gì?

Đó là mọi sự vất vả, nhọc nhằn của các nghệ nhân múa rối nước. Dù thời tiết và nhiệt độ nước có buốt giá đến nhường nào thì họ vẫn bất chấp gian khổ để đem đến màn diễn tuyệt vời cho khán giả. Họ vẫn mặc trang phục cao su, khom lưng, ngâm nửa thân mình trong nước hàng tiếng nhưng lạ một điều, không ai kêu ca, kể khổ. Có lẽ bởi lòng yêu nghề tha thiết nên không có gì làm khó được họ.

Đó là cả một quá trình không ngừng tìm tòi, học hỏi, tập luyện và nâng cao tay nghề. Những chú rối được điều khiển thành thục, mượt mà, uyển chuyển trên mặt nước như có phép thuật tài tình là nhờ sự kiên cường, tâm huyết, đam mê và chăm chỉ với nghề của các nghệ nhân mà nên.

Đó là sự đánh đổi, hy sinh về thân thể và sức khỏe. Để làm đục nước và che đi phần đế và máy móc, nguồn nước sân khấu đã được thêm hoá chất. Do đó, các nghệ nhân thường gặp phải các căn bệnh về da liễu, cũng như mỏi người do phải cử động nhiều.

Dẫu sao, những tràng pháo tay và tiếng hò reo của khán giả chính là nguồn động lực lớn lao, là mồi lửa đốt đi mọi khó khăn gian khổ và khiến đam mê với nghề của các nghệ nhân tiếp tục bùng cháy. Vậy chúng ta còn chần chừ gì nữa mà không thử đi xem múa rối nước một lần nhỉ?

—------------------------------
Liên hệ với MỘT tại:
Email: [email protected]

[PHÍA SAU MỘT CON TRÒ]

🎭 Quân rối chính là những diễn viên trên mặt nước với sự chế tác và điều khiển của các nghệ nhân tài hoa. Chúng đều có tính tượng trưng cao cùng 2 phần là thân và đế, nhưng mỗi con lại có một hình thù và đường nét cách điệu riêng biệt trông vô cùng ngộ nghĩnh. Để có thể làm ra một quân rối hoàn chỉnh, các nghệ nhân phải trải qua cả một quá trình dài đòi hỏi sự khéo léo và tỉ mỉ. Hãy để “MỘT, với vai trò là hướng dẫn viên, đưa mọi người tới hậu trường của quá trình ấy qua các giai đoạn dưới đây nhé!

—---------------------------
Liên hệ với MỘT tại:
Email: [email protected]

[NIỀM HY VỌNG TỪ QUÁ KHỨ]

🎎 Múa rối nước từng có khoảng thời gian hưng thịnh đến mức nhà nhà làm rối, người người làm rối. Nhưng thật đáng buồn, phong trào ấy lại đang “héo” dần và tồn tại một cách tùy tiện trong thế giới hiện đại. Nhiều bạn trẻ không còn quá quan tâm, để ý và tiếp xúc đến loại hình nghệ thuật này. Các nghệ nhân cũng thừa nhận, còn hàng trăm trò diễn cổ chưa được khai thác và có rất ít tiết mục mới. Nếu có thì cũng chưa điêu luyện, bởi hầu hết là diễn viên trẻ chưa vững tay nghề.

🤖 Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ đã cho thấy ứng dụng công nghệ hiện đại trong việc bảo tồn và lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Sinh viên trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM đã chế tạo những “nghệ nhân robot” để trình diễn những câu chuyện làng quê một cách mới lạ hoàn toàn. Không còn là những nghệ nhân phải ngâm mình hàng giờ dưới nước để điều khiển rối nữa, mà là những chú robot linh hoạt, thuần thục. Chúng khiến những con rối thực hiện các động tác rất điệu nghệ và uyển chuyển. Đây không phải là sự mai một của rối nước, mà chính là sự phát triển vượt bậc cho đặc sản văn hóa này.

—---------------------------
Liên hệ với MỘT tại:
Email: [email protected]