08/05/2023
𝐂𝐚́𝐜𝐡 𝐜𝐚́𝐜 𝐛𝐚̣𝐧 𝐭𝐫𝐞̉ “𝐤𝐞́𝐨” 𝐥𝐢̣𝐜𝐡 𝐬𝐮̛̉ 𝐥𝐚̣𝐢 𝐠𝐚̂̀𝐧 𝐡𝐨̛𝐧
Điểm thi Lịch sử trong kỳ thi tốt nghiệp THPT những năm gần đây luôn xếp mức thấp gần cuối bảng. Điều này, khiến nhiều người không khỏi suy ngẫm. Lý do gì khiến một môn học lẽ ra phải rất hấp dẫn, thu hút học trò lại duy trì kết quả kém như vậy trong nhiều năm nay? Năm 2016, Lịch sử có điểm trung bình 4,32 - đứng thứ 2, theo thứ tự từ dưới lên. Năm 2017, môn Lịch sử là môn có điểm trung bình thấp nhất, chỉ 4,6 điểm. Số thí sinh đạt điểm dưới trung bình chiếm tỷ lệ gần 62%. Năm 2018, tình hình còn tệ hơn, môn Lịch sử vẫn đứng ở vị trí bét bảng, với điểm trung bình chỉ 3,79. Số thí sinh đạt điểm dưới trung bình chiếm tỷ lệ 83%.Năm 2019, năm Lịch sử là môn có điểm trung bình thấp nhất trong các môn thi, chỉ 4,3 điểm. Năm nay, trong bối cảnh điểm các môn đều tăng, điểm lịch sử cũng tăng nhẹ, tuy nhiên, vẫn xếp thứ tự thứ 2 từ cuối lên, với điểm trung bình là 5,19.
"Giới trẻ không có kiến thức căn bản về lịch sử nước nhà" hay "giới trẻ bây giờ thờ ơ với lịch sử Việt" là những định kiến mà mọi người thường có khi nhắc về sự quan tâm của giới trẻ đối với lịch sử. Nhưng liệu những định kiến ấy có thực sự đúng? Không hề quay lưng với lịch sử, giới trẻ Việt Nam vẫn có muôn vàn cách thể hiện tình yêu của mình. Không ít dự án về lịch sử được các bạn trẻ ấp ủ. Qua đó, họ tạo nên cách nhìn khác về lịch sử, quá khứ còn có thể được tái hiện sống động dưới nhiều hình thức sinh động khác.
Có thể kể đến những dự án tiêu biểu như: Diễn đàn Sử Talk của Nam Du cùng những người bạn của mình. Sử Talk được hoạt động theo hình thức tổ chức sự kiện, mời chuyên gia đến để nói chuyện về lịch sử. Dự án "Việt Sử Kiêu Hùng" của nhóm bạn trẻ Đuốc Mồi.Dự án được thực hiện dưới hình thức phim dã sử theo phong cách diễn họa (animation), tái hiện những nhân vật lịch sử, những trận đánh, hay những sự kiện quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Bên cạnh làm phim, các bạn trẻ đam mê Lịch sử, yêu Sử còn có những cách rất sáng tạo. Những bộ trang phục từ hàng trăm năm trước, tưởng chỉ có thể nhìn thấy qua tranh ảnh hoặc tại bảo tàng thì nay đã được tái hiện sinh động dưới bàn tay của những người trẻ. Các bạn trẻ còn biết tận dụng sức mạnh của công nghệ và các nội dung giải trí để đưa những kiến thức về lịch sử tới gần hơn tới giới trẻ và tấm gương tiêu biểu đó chính là đội ngũ sáng tạo nội dung cho fanpage Di tích Nhà tù Hoả Lò.
Năm 2020, khi các địa điểm tham quan, du lịch lao đao bởi dịch bệnh, ngưng trệ các hoạt động truyền thông thì Nhà tù Hỏa Lò lại có một màn “comeback” đầy ngoạn mục với những nội dung gây sốt với giới trẻ, thu hút hàng ngàn lượt theo dõi, tương tác mỗi ngày. Điểm mấu chốt trong chiến lược truyền thông Nhà tù Hỏa Lò là xác định đối tượng mục tiêu và kênh truyền thông phù hợp. Trong khi các khu di tích lịch sử khác như Hoàng thành Thăng Long, Bảo tàng Mỹ Thuật,… vẫn còn xác định đối tượng truyền thông của mình là tệp rộng bao gồm mọi độ tuổi, nghề nghiệp, giới tính một cách chung chung, trải rộng kinh phí cho nhiều kênh truyền thông khác nhau thì Hỏa Lò đã mạnh dạn chọn các bạn trẻ, đặc biệt là gen Z làm đối tượng mục tiêu của mình và tận dụng fanpage Facebook làm phương tiện tiếp cận các bạn trẻ. Có thể nói, một thay đổi mang tính bước ngoặt đem lại thành công cho fanpage Nhà tù Hỏa Lò là đã thay đổi tư duy thiết kế hình ảnh để phù hợp với thị hiếu của tệp đối tượng mục tiêu hiện tại. Thời gian đầu, những hình ảnh trên fanpage hầu hết xoay quanh việc cập nhật các hoạt động của các đoàn tham quan như dâng hương, tham quan mô hình, hay những hình ảnh lịch sử và thiếu đi các câu chú thích. Giờ đây, những bức ảnh đính kèm bài đăng trên fanpage được thiết kế với các phong cách vô cùng đa dạng, có tính thẩm mỹ cao và đặc biệt thu hút được sự chú ý của những người trẻ trên mạng xã hội.
Sự bứt phá của fanpage Nhà tù Hòa Lò không chỉ nằm ở mặt hình ảnh mà còn ở tính mới trong cách thức diễn đạt nội dung gần gũi với đối tượng mà họ hướng tới. Nội dung bài đăng không chỉ đơn thuần là sự lặp đi lặp lại những câu chuyện lịch sử dạng bài viết dài (long-form) hay những câu văn mang tính thuyết minh thuần túy cho một chuyến tham quan, mà đã được đa dạng hoá dựa trên tính chất nội dung của mỗi bài đăng. “Menu” nội dung cho “thực khách” đến với fanpage Nhà tù Hỏa Lò được chia thành các nhóm (các series/ hashtag) vô cùng đa dạng, từ những vần thơ lãng mạn nhưng vẫn mang hơi thở đầy hoài niệm của chuyên mục (Hàng ngày) , những câu chuyện lịch sử truyền miệng ngắn gọn nhưng rất thú vị của chuyên mục , hay chuỗi bài dài ngắn đan xen về các , , . Cốt lõi của những câu chuyện ấy không hề thay đổi qua tháng năm, nhưng đội ngũ làm nội dung cho fanpage đã khéo léo đan xen những hình ảnh, những sự kiện vừa mang tính thời sự, vừa “trendy” để nội dung trở nên gần gũi hơn với những người trẻ, khiến họ cảm nhận được sợi dây liên kết giữa mình với một phần quá khứ hào hùng của dân tộc. Nhờ đó, bất cứ ai ở bất kì độ tuổi nào đến với fanpage cũng đều có thể tìm được một “món ăn” hợp gu với mình. Cách sử dụng câu từ cho các bài đăng cũng là một trong những chiêu thức hữu hiệu để giữ chân người đọc ở lại với fanpage Nhà tù Hỏa Lò. Content của Hỏa Lò đa dạng từ những câu văn tường thuật sự kiện, kể chuyện với mục đích cung cấp thông tin, đến những content đậm tính giải trí, chơi chữ đầy thú vị (ví dụ: Nếu fade là phai đi/Thì tôi nhất định fảde Hoả Lò khi hết dịch) [6] và không thể thiếu những yếu tố kêu gọi, khuyến khích sự tương tác của người xem (Nếu bạn đã, đang và sẽ là thanh niên, hãy tới đây!/ Hãy comment đóng góp những HistoTEA mà các bạn biết cho chúng tôi nhé!/…). Fanpage Hỏa Lò, nhờ đó, trở nên thật đa màu và dần dần xóa nhòa những định kiến về các fanpage danh thắng, di tích và kiến thức lịch sử khô khan, nhàm chán trong tâm thức một bộ phận giới trẻ hiện nay.
Đừng mãi nhìn vào những con số của điểm thi môn Sử, đó không thể là thước đo toàn diện cho tình yêu lịch sử của người trẻ. Đừng mãi trách móc về sách giáo khoa mà đạp đổ những gì người trẻ đang chinh phục lịch sử dân tộc. Họ vẫn đang yêu quá khứ theo những cách riêng của mình.
---------------------------------
☀️Chốn Bắc Thành - A Media Project ☀️
Dự án truyền thông của nhóm sinh viên lớp Truyền thông Chính sách K39, Học viện Báo chí và Tuyên truyền về các di tích lịch sử ở Hà Nội.
📷 Fanpage: Chốn Bắc Thành
📱Tiktok: .k39ajc
✉️ Email: [email protected]
07/05/2023
06/05/2023
05/05/2023
03/05/2023
30/04/2023
28/04/2023
24/04/2023
20/04/2023
10/04/2023