02/06/2025
Trái Đất không phải hình cầu hoàn hảo - và bản đồ trọng lực của NASA cho thấy điều đó rõ ràng hơn bao giờ hết.
Vệ tinh GRACE của NASA đã tạo ra một bản đồ độc đáo mô tả sự khác biệt về lực hút trên toàn cầu, dựa trên kích thước và hình dạng thực tế của hành tinh chúng ta.
Trên bản đồ, các vùng màu sắc và đường xoáy phức tạp biểu thị sự chênh lệch về lực hấp dẫn – nơi lực hút mạnh hơn hoặc yếu hơn, minh chứng rằng khối lượng vật chất trên Trái Đất phân bố không đồng đều.
Nguồn: sưu tầm
30/05/2025
Bạn đang nhìn vào “con chim nguy hiểm nhất thế giới” – đà điểu Cassowary phương Nam (Casuarius casuarius).
Với ngoại hình ấn tượng và sức mạnh đáng gờm, loài chim này sở hữu móng vuốt sắc như dao găm dài tới 10 cm, có thể gây cho con người bị thương. Khi bị đe dọa, chúng có thể nhảy cao gần 2 mét và tung ra những cú đá cực mạnh. Được mệnh danh là "chiến binh rừng xanh", Cassowary có thể nặng hơn 59 kg và cao đến 1,8 mét – gần bằng một người trưởng thành.
Tuy có danh tiếng đáng sợ, Cassowary thực ra là loài rất nhút nhát. Chúng thường tránh con người và sống ẩn dật trong những khu rừng mưa nhiệt đới ở Đông Bắc Úc và New Guinea. Mối nguy chỉ thực sự xảy ra nếu chúng cảm thấy bị đe dọa hoặc bị dồn vào đường cùng.
Vẻ ngoài rực rỡ, dáng đi mạnh mẽ và bản năng sinh tồn đáng nể khiến Cassowary trở thành một trong những loài chim ấn tượng nhất hành tinh – vừa là biểu tượng của thiên nhiên hoang dã, vừa là lời nhắc nhở về việc tôn trọng khoảng cách với các loài động vật hoang dã.
Nguồn: sưu tầm
29/05/2025
CHIM GÕ KIẾN – TIẾNG GÕ MÕ RỪNG XANH
Ở giữa rừng sâu, nếu bạn nghe thấy tiếng gõ cộc cộc vọng lại từ thân cây mục, đừng vội tưởng là ai đang đóng đinh dựng nhà hoặc thầy chùa nào đó đang ngồi giữa rừng gõ mõ. Đó là công việc thường ngày của một sinh vật nhỏ nhưng cứng đầu đến mức thiên nhiên phải bó tay... theo nghĩa đen: chim gõ kiến, thợ đục không lương, chiến binh đầu thép của cánh rừng già.
Loài chim này không có vuốt sắc như đại bàng, không có tốc độ như chim ưng, cũng không giỏi ẩn nấp săn mồi. Nhưng chúng lại sở hữu một vũ khí lợi hại đến mức khiến kỹ sư mũ bảo hiểm thời hiện đại cũng phải tò mò học hỏi: một chiếc mỏ như dùi đục bê tông và một cơ chế bảo vệ não độc nhất vô nhị. Mỗi ngày, một con chim gõ kiến có thể đập đầu vào thân cây hàng ngàn lần với lực đập mạnh gấp 1000 lần trọng lực Trái Đất (1.000G), điều mà nếu là con người thì chỉ cần 1/10 con số đó thôi cũng đủ ngất xỉu hoặc… thành cây hương.
Nhưng làm sao nó không chết? Câu trả lời nằm ở cái lưỡi, nghe đơn giản nhưng lại cực kỳ cao cấp. Lưỡi của chim gõ kiến không chỉ dùng để chọt sâu vào thân cây kéo ấu trùng ra ngoài như trò xiên thịt, mà còn có một nhiệm vụ thầm lặng: quấn quanh sau hộp sọ như một chiếc đai bảo hiểm, vừa giữ đầu ổn định, vừa giảm chấn động mỗi lần gõ. Cộng thêm hộp sọ xốp đàn hồi, cơ cổ khoẻ, và màng nhĩ có khả năng đóng lại như chống ồn, bạn sẽ thấy chim gõ kiến là sinh vật duy nhất trên hành tinh này gõ đầu vào tường cả đời mà vẫn sống vui sống khoẻ. Vì thế cái lưỡi trong đời sống hàng ngày loài nào cũng quan trọng cả.
Nhưng cái hay chưa dừng ở đó. Không giống như vài đứa chuyên đi phá nhà hàng xóm, chim gõ kiến tuy đục cây nhưng lại… cứu cây. Chúng là nỗi ám ảnh của lũ sâu đục thân, kiến gỗ, ấu trùng bọ khoét cây, những sinh vật phá hoại từ bên trong mà mắt thường không thấy. Khi chim gõ kiến phát hiện ra ổ côn trùng, chúng đục vào, thò cái lưỡi dài ra chọc cho bằng sạch. Cây bị đục một vài lỗ nhỏ, nhưng đổi lại thoát được cả một đội quân phá hoại đang âm thầm ăn dần từ lõi. Giống như bác sĩ mổ khối u, đôi khi phải rạch một đường mới cứu được bệnh nhân, chim gõ kiến cũng thế.
Ở Việt Nam, bạn có thể bắt gặp một số loài như gõ kiến đầu đỏ hay gõ kiến xanh, sống rải rác từ Tây Bắc đến Tây Nguyên. Có con chuyên gõ để kiếm ăn, có con khoét lỗ làm tổ, có con thậm chí còn dùng tiếng gõ vang xa để… thả thính các nàng chim mái. Sau mùa sinh sản, tổ cũ bị bỏ lại sẽ trở thành nơi ở cho cú, dơi, sóc hoặc các loài chim nhỏ khác. Vậy nên một cú gõ của gõ kiến không chỉ cứu cây mà còn mở ra chỗ ở cho hàng xóm, đúng kiểu "đục một lỗ, lợi ngàn loài".
Chỉ có một vài loài gõ kiến "cá biệt" như sapsucker thích hút nhựa cây có thể khiến thân cây yếu đi nếu bị đục liên tục, nhưng nhìn chung, chim gõ kiến là đồng minh của rừng, là tay thợ đục tài hoa, là bác sĩ đa khoa kiêm kỹ sư xây dựng. Tiếng mõ cần mẫn hàng ngày trong cánh rừng, cũng y như một máy farm công đức trong tự nhiên.
Nguồn: sưu tầm
11/04/2025
TẠI SAO VIỆC ĐỌC SÁCH GIẤY LẠI GIÚP CHÚNG TA NHỚ NỘI DUNG NHIỀU HƠN KHI ĐỌC TRÊN MÀN HÌNH?
Naomi S. Baron, Giáo sư Danh dự Ngôn ngữ học, Đại học Hoa Kỳ đã có những nghiên cứu riêng và tổng hợp cả những nghiên cứu trên thế giới về hiệu quả của việc đọc trên sách giấy và các phương tiện điện tử. Hãy cùng đọc bài viết của bà để hiểu lý do vì sao chúng ta vẫn thường nhớ nội dung nhiều hơn khi đọc sách giấy nhé!
Là một giáo sư ngôn ngữ học, tôi đã nghiên cứu và so sánh hiệu quả của các thiết bị điện tử so với bản in ấn truyền thống trong việc học. Liệu việc đọc văn bản trên màn hình và trên giấy có mang đến khả năng hiểu như nhau không? Và việc nghe/ xem nội dung có hiệu quả như khi đọc văn bản không?
Câu trả lời cho hai câu hỏi này thường là “Không” như tôi đã thảo luận trong cuốn sách “How we read now” của mình. Các lý do dẫn đến câu trả lời này gồm nhiều yếu tố như: khả năng tập trung, tư duy giải trí và xu hướng đa nhiệm trong khi tiêu thụ nội dung số.
▪️ Việc đọc văn bản số so với trên giấy in
Khi đọc văn bản vài trăm từ trở lên, việc đọc trên giấy dường như có hiệu quả hơn trên so với việc đọc trên màn hình. Một loạt các nghiên cứu xác nhận điều này.
Lợi ích của việc đọc văn bản trên giấy in đặc biệt được thể hiện rõ khi người tham gia thử nghiệm được yêu cầu thực hiện những nhiệm vụ từ mức độ đơn giản (như xác định ý chính trong đoạn văn vừa đọc) tới phức tạp, đòi hỏi sự trừu tượng hóa tinh thần (như rút ra các suy luận từ một văn bản).
Việc đọc bản in cũng cải thiện khả năng ghi nhớ các chi tiết như màu tóc của nhân vật, nơi xảy ra các sự kiện trong một câu chuyện…
Các nghiên cứu cho thấy rằng cả học sinh tiểu học và sinh viên đại học đều CHO RẰNG họ sẽ đạt điểm cao hơn trong bài kiểm tra đọc hiểu nếu họ đã đọc nó ở dạng số hóa. Nhưng họ THỰC SỰ đạt điểm cao hơn khi đã đọc tài liệu in ấn trước khi làm bài kiểm tra.
Các nghiên cứu ở học sinh lớp 10 của Na Uy và học sinh lớp 3 đến lớp 8 của Hoa Kỳ thu được kết quả rằng điểm số cao hơn khi các bài kiểm tra được thực hiện trên giấy. Trong nghiên cứu của Hoa Kỳ, việc thực hiện bài kiểm tra dưới dạng kỹ thuật số có tác động tiêu cực đối với những học sinh có khả năng đọc kém, học sinh học tiếng Anh và học sinh giáo dục đặc biệt.
Nghiên cứu của riêng tôi và của các đồng nghiệp đã tiếp cận câu hỏi theo cách khác. Thay vì yêu cầu học sinh đọc và làm bài kiểm tra, chúng tôi đã hỏi họ cảm nhận thế nào về việc học tập của mình khi sử dụng tài liệu in và kỹ thuật số. Cả học sinh trung học và sinh viên đại học đều đánh giá việc đọc trên giấy giúp tập trung hơn và ghi nhớ hơn so với kỹ thuật số.
Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt này một phần liên quan đến đặc tính vật lý của giấy. Với giấy, ta có thể chạm vào, cùng với đó là sự trực quan của trang giấy. Mọi người thường liên kết trí nhớ về những gì đã đọc với việc mình đã đọc được bao nhiêu trang, hoặc vị trí của chi tiết ấy nằm ở đâu trên trang giấy.
Nhưng có một điều quan trọng không kém là quan điểm tinh thần, và cái mà các nhà nghiên cứu gọi là “giả thuyết nông cạn”. Theo đó, mọi người tiếp cận các văn bản kỹ thuật số với tư duy rằng đó là các phương triện truyền thông xã hội thông thường nên dành ít nỗ lực tinh thần hơn so với khi đọc bản in.
▪️ Podcast và video trực tuyến
Với việc xuất hiện ngày càng nhiều các lớp học “đảo ngược” - nơi học sinh nghe hoặc xem nội dung bài giảng trước khi đến lớp - cùng với các podcast và nội dung video trực tuyến công khai hơn, nhiều bài tập ở trường mà trước đây yêu cầu phải đọc đã được thay thế bằng nghe hoặc xem. Hình thức này càng phát triển trong thời kỳ đại dịch.
Một khảo sát đã được thực hiện ở các giảng viên đại học Hoa Kỳ và Na Uy vào năm 2019, Giáo sư Anne Mangen của Đại học Stavanger và tôi nhận thấy rằng 32% giảng viên Hoa Kỳ hiện đang thay thế văn bản bằng tài liệu video, và 15% bằng âm thanh. Các con số có phần thấp hơn ở Na Uy. Nhưng ở cả hai quốc gia, 40% số người được hỏi cho biết ngày nay họ ít đọc hơn.
Lý do là học sinh từ chối làm bài tập liên quan đến việc đọc. Một nghiên cứu năm 2015 với hơn 18.000 sinh viên năm cuối đại học cho thấy chỉ 21% thường xuyên hoàn thành tất cả các bài đọc được giao trong khóa học.
Âm thanh và video có thể mang lại cảm giác hấp dẫn hơn so với văn bản, và do đó, các giảng viên ngày càng sử dụng đến những công nghệ này. Chẳng hạn, cùng một nội dung nhưng người ta thích nghe TED hơn là đọc một trang báo.
▪️ Tập trung tinh thần tối đa
Các nhà tâm lý học đã chứng minh rằng khi người lớn đọc những câu chuyện thời sự hoặc tiểu thuyết, họ sẽ nhớ nội dung nhiều hơn so với khi họ nghe những mẩu tin giống hệt nhau.
Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy kết quả tương tự với sinh viên đại học đọc một bài báo so với nghe podcast của một văn bản. Một nghiên cứu liên quan lại xác nhận rằng học sinh suy nghĩ nhiều hơn khi nghe âm thanh hơn là khi đọc.
Trong khi đó, một nghiên cứu ở Síp đã kết luận rằng mối quan hệ giữa kỹ năng nghe và đọc thay đổi khi trẻ trở thành những người đọc trôi chảy hơn. Trong khi học sinh lớp hai hiểu tốt hơn khi nghe thì học sinh lớp tám lại thể hiện khả năng hiểu tốt hơn khi đọc.
Các nhà nghiên cứu ở Tây Ban Nha phát hiện ra rằng học sinh lớp 4 đến lớp 6 đọc văn bản thể hiện khả năng tiếp thu tài liệu tốt hơn nhiều so với học sinh xem video. Các tác giả nghi ngờ rằng học sinh “đọc” video một cách hời hợt hơn vì họ thường xem video với mục đích giải trí chứ không phải học tập.
Loạt nghiên cứu trên cho thấy phương tiện kỹ thuật số có các đặc điểm chung là giảm khả năng tập trung, thường khiến người sử dụng có tư duy giải trí, có xu hướng đa nhiệm, thiếu điểm tham chiếu vật lý, giảm hành động ghi chú và ít xem lại đã đọc, nghe hoặc xem.
Văn bản kỹ thuật số, âm thanh và video đều có vai trò giáo dục, đặc biệt là khi cung cấp các tài nguyên không có sẵn trên giấy in. Tuy nhiên, để tối đa hóa việc học tập khi cần tập trung tinh thần và gợi nhớ, các nhà giáo dục và phụ huynh nên hiểu bản chất của các phương tiện để sử dụng cho phù hợp.
- Theo: Big Think
03/01/2025
DỄ CÁU GẮT VỚI NGƯỜI THÂN NHƯNG LẠI DỊU DÀNG HƠN VỚI NGƯỜI LẠ?
Tôi luôn tự hỏi bản thân “Tại sao mình lại cư xử như thế với bố mẹ? Tại sao mình không đủ kiên nhẫn để nói chuyện với bố mẹ như cái cách mà mình nói chuyện với những người ngoài xã hội kia, không có máu mủ gì với mình?”
Phải chăng gia đình đã tạo cho tôi một cảm giác quá an toàn? Tôi luôn nghĩ rằng: “Cho dù bản thân mình có sai, bản thân mình có xấu xí cách mấy thì bố mẹ vẫn luôn yêu thương mình, chở che mình. Bố mẹ sẽ sẵn sàng tha thứ cho mọi lỗi lầm mà mình mắc phải! Vậy nên mình đối xử như thế nào với bố mẹ cũng đều không quan trọng vì bố mẹ sẽ tha thứ cho mình kia mà?
Còn đối với những người ngoài kia, họ không yêu thương mình, họ không thể nào chấp nhận việc mình làm sai, việc mình thô lỗ, việc mình cáu gắt. Vậy nên tôi luôn luôn phải cố gắng dịu dàng với người ta để bản thân không bao giờ bị bỏ rơi, bị thiệt thòi.”
Và…tôi đã làm những điều tốt đẹp cho người khác nhưng riêng bố mẹ tôi thì không!
Có lẽ bố mẹ cả ngày sẽ chỉ nghe thấy tiếng tôi cáu gắt, giận dỗi. Tôi có thể tức giận với mẹ chỉ vì duy nhất một chuyện nhỏ rằng mẹ tôi không biết cách sử dụng điều khiển TV, tức giận với bố vì chuyện bố quên mất ngày sinh nhật của tôi.
Vào một buổi tối, tôi nghe được bố và mẹ mình nói chuyện với nhau: “Con bé nhà mình cũng lớn rồi, không còn nhí nhảnh ngây thơ như ngày còn nhỏ nữa. Chắc là do áp lực công việc rồi cuộc sống đã đánh mất đi sự đáng yêu của nó mất rồi. Thôi thì chúng ta nhường nhịn nó một chút, sợ sau này con bé đi lấy chồng rồi sẽ thiệt thòi lắm!”
Tôi lẳng lặng về phòng, cố nén đi những giọt nước mắt của mình. Tôi hối hận về bản thân của mình, tại sao tôi lại xấu xa đến thế? Tại sao lại phải để bố mẹ chịu sự vô lý, ích kỷ của mình? Bố mẹ đâu có nghĩa vụ gì phải chịu đựng? Được bố mẹ sinh ra trên đời này đã là sự may mắn lớn nhất của tôi rồi! Thật sự tôi không dám nhớ lại những ngày tháng kinh khủng ấy!
Sau một đêm dài, tôi quyết định thay đổi bản thân, thay xổi con người của mình. Vứt bỏ đi những thứ xấu xa kia, nói chuyện nhẹ nhàng và từ tốn với bố mẹ mình vì tôi biết những ngày bố mẹ bên cạnh tôi không còn dài nữa, tôi cần phải trân quý nó, trân quý gia đình của mình. Vì gia đình là tất cả những gì tốt đẹp nhất, những gì hạnh phúc nhất.
Và điều mà tôi muốn gửi tới tất cả mọi người, hãy cố gắng dịu dàng với người thân của mình hết sức có thể, hãy cố gắng từ những việc nhỏ nhất! Từng ngày một, từng chút một cũng không sao, chỉ cần bạn cố gắng thay đổi, thay đổi vì những người thân của bạn và cũng là thay đổi luôn tương lai của các con bạn!
Theo: Lan Lê -> Nhóm: Viết Lách Mỗi Ngày - GenZ
01/12/2024
CÁCH TỐT NHẤT ĐỂ YÊU BẢN THÂN CHÍNH LÀ NỖ LỰC ĐỂ TRỞ NÊN ƯU TÚ HƠN
1. Là phụ nữ, hãy biết tập thể dục, ăn mặc đẹp và tự tay kiếm tiền. Một khi bạn có thân hình đẹp, bản thân có khí chất và trong túi có tiền do chính mình kiếm được, bạn sẽ hiểu rằng cuộc sống này còn nhiều điều quan trọng hơn việc dành cả ngày chỉ để suy nghĩ về một người đàn ông!
2. Bạn có biết khi nào bạn sẽ khiến người đàn ông càng ngày càng yêu bạn không? Đó là khi bạn trở nên xinh đẹp, vui vẻ và sống tốt hơn mỗi ngày, là khi bạn biết trân trọng cảm xúc của bản thân mình và những người xung quanh, là khi bạn không còn vì anh ấy mà thờ ơ với bản thân, gia đình và bạn bè của mình, khi bạn biết yêu bản thân mình hơn.
3. Một người phụ nữ đã trưởng thành thì sẽ hiểu, bất kì một tình yêu nào cũng không quan trọng bằng số dư trong tài khoản.
4. Đừng quá phụ thuộc vào đàn ông, hãy tự chủ cả về cảm xúc lẫn tinh thần để khi cần bạn có thể khẳng định rằng cuộc sống của tôi là do tôi quyết định, do bàn tay tôi nắm giữ.
5. Hãy làm những việc khiến cho mình vui vẻ, làm những điều bản thân thấy thích thú: đi chơi với bạn bè, làm đẹp, đọc sách, đi du lịch... Có rất nhiều thứ tuyệt vời ngoài kia để tìm hiểu, khám phá thay vì cứ phải tập trung mãi vào một người.
6. Cuối cùng, hãy nhớ rằng tất cả những lời nói và quan điểm của người khác chỉ để lắng nghe và tham khảo. Còn cuộc sống của bạn do chính bản thân bạn quyết định, lựa chọn.
Nguồn: Dr. Simple
30/11/2024
HỌC CÁCH CHẤP NHẬN NGƯỜI BẠN ĐỜI.
…Chúng ta thường bước vào hôn nhân với hình ảnh lý tưởng về đối phương. Tuy nhiên, theo thời gian, khi sự lãng mạn dần nhường chỗ cho những trách nhiệm hàng ngày, những hành động không như ý bắt đầu xuất hiện, ta dễ dàng cảm thấy thất vọng. Người bạn đời không còn hoàn hảo như ta từng nghĩ, và từ đó, những mâu thuẫn cũng dần nảy sinh.
Học cách chấp nhận không phải là bỏ qua những sai lầm hay chịu đựng mọi thứ. Đó là sự thấu hiểu và nhìn nhận người bạn đời như một con người thật sự, với cả những ưu điểm và khuyết điểm. Bởi lẽ, không ai hoàn hảo và chính chúng ta cũng vậy. Sự chấp nhận xuất phát từ tình yêu, từ lòng bao dung và sự kiên nhẫn với người mình đã chọn gắn bó cả cuộc đời.
Khi bạn học cách chấp nhận người bạn đời, bạn sẽ nhận ra rằng những thói quen nhỏ nhặt đôi khi lại chính là điều làm nên sự khác biệt trong một mối quan hệ. Đó có thể là thói quen nói lớn tiếng mỗi khi hồi hộp hay những lúc quên mất những điều nhỏ nhặt. Thay vì chỉ trích hay so sánh với người khác, hãy nghĩ đến lý do vì sao mình đã yêu họ ngay từ ban đầu. Hãy biết lắng nghe và thấu hiểu, tìm cách để cùng nhau hoàn thiện thay vì tmuốn đối phương thay đổi theo ý mình.
Chấp nhận cũng là học cách tha thứ. Không có mối quan hệ nào không gặp sóng gió, và cũng chẳng có ai không bao giờ mắc sai lầm. Điều quan trọng là sau mỗi lần bất đồng, hai người lại có thể ngồi xuống, lắng nghe và chấp nhận lỗi lầm của nhau. Tha thứ không làm cho mối quan hệ yếu đi, mà ngược lại, nó giúp cả hai trở nên mạnh mẽ và gắn kết hơn.
Cuộc sống hôn nhân hạnh phúc không đến từ việc tìm kiếm một người bạn đời hoàn hảo mà từ việc học cách chấp nhận và trân trọng những gì mình đang có. Đừng cố gắng biến người bạn đời trở thành ai đó mà họ không phải. Hãy yêu thương họ với tất cả những gì họ có, bởi chính sự chân thành và chấp nhận ấy sẽ là chất keo gắn kết hai người, giúp hôn nhân mãi mãi đong đầy yêu thương.
Hãy học cách chấp nhận người bạn đời, vì khi làm được điều đó, bạn không chỉ mang đến bình yên cho chính mình mà còn tạo nên một tổ ấm vững chắc, nơi mà cả hai có thể thoải mái là chính mình, yêu thương và đồng hành cùng nhau.
Nguồn: sưu tầm