Lyly BA - Business Analyst Learning & Sharing

Topic này là chủ đề mở dành cho bạn 🥰🥰

LylyBA quyết định mở một topic mở cho các bạn BA có quan tâm về Database!

Topic mở từ bây giờ cho đến 17h ngày 27/1. Các bạn muốn được tư vấn về các vấn đề khi làm việc với database có thể gửi tối đa 02 câu hỏi bằng cách:

💬Inbox câu hỏi cho page LylyBA

💬Để lại email trong inbox để nhận được câu trả lời đầy đủ nhé ♥️♥️

Phần tư vấn này hoàn toàn free và là món quà nhỏ LylyBA tặng cho các bạn nhân dịp đầu xuân năm mới.

Nếu thấy hữu ích, bạn hãy like và share cho mọi người có cùng quan tâm nhe!

------
Lylyba - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

Bạn đã biết về báo cáo lương và thị trường lao động 2024 chưa? 👇👇👇

Báo cáo cho biết rất nhiều thông tin bổ ích cho người lao động với các ngành nghề đa dạng. Hình minh hoạ là kết quả khảo sát mảng nghề "Dữ liệu" thuộc các Ngân hàng.

Nếu bạn quan tâm báo cáo này (báo cáo lấy số liệu từ người lao động tại Việt Nam, viết rất chi tiết, thông tin cụ thể, trình bày đẹp mắt và nguồn uy tín) thì hãy comment vào bài để được LylyBA chia sẻ file nhé 🥰🥰

------
Lylyba - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

BA thì có cần thương thuyết không?

Một câu trả lời đi ngay vào vấn đề là: BA làm việc thương thuyết mỗi ngày, đều đặn như ăn cơm mỗi bữa.
Vậy nghề BA có "ghê gớm" gì mà lại cần đến thương thuyết?

Đối với người làm kinh doanh, việc thương thuyết là điều cần làm để có thể bắt đầu công việc làm ăn với những hợp đồng. Người làm công việc văn phòng như BA thì cần thương thuyết phần nhiều trong nhưng những tình huống xảy ra bất lợi cho bên phát triển hoặc các bên liên quan, và hoặc bất lợi cho tất cả các bên.

Trong công việc thực tế, sự bất lợi có thể đến từ việc thiếu nguồn lực, thiếu chuyên môn, thiếu thời gian, thiếu ngân sách, sai cách tiếp cận ban đầu rồi dẫn đến các giải pháp "work-around" tức là các bên cần tìm giải pháp thay thế. Thông thường, BA sẽ ngồi lại cùng các bên liên quan để thảo luận về giải pháp này, BA cũng nên/cần đưa ra định hướng về giải pháp thay thế. Sau đó, việc thương thuyết sẽ diễn ra để xem trách nhiệm của các bên tham gia như thế nào, phạm vi đến đâu, thời gian và nguồn lực ra sao.

Trong cả thương trường lẫn công việc, "thương thuyết" là một chuyện dễ nếu đôi bên cùng hiểu chuyện nhưng cũng là chuyện khó không thể đo đếm nếu các bên liên quan không hiểu chuyện. Việc client/khách hàng đòi quyền lợi vô lý, đưa ra giải pháp khó như mò kim đáy bể, đổ hết trách nhiệm và công việc chung lên BA cũng không phải là hiếm gặp. Những lúc đó, thì BA làm gì?

Xem thêm ở comment👇

------
Lylyba - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

Đôi khi chúng ta mải miết chạy deadline trong công việc, chìm đắm trong những cuộc tranh luận và việc vụn vặt nơi công sở mà quên đi một việc rất hệ trọng."Vậy thì trong con đường sự nghiệp mình đã chọn, bản thân mình đã đi đến đâu và làm được những gì rồi?"

Xem tiếp ở comment 👇

------
Lylyba - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

BA chỉ cần làm tốt công việc của mình?

Nhưng thế nào là "BA làm tốt công việc của mình" cũng chưa nhiều bạn newbie và thậm chí người làm lâu năm nắm rõ.
Nhân dịp đang đọc lại sách chuyên ngành về BA, mình xin trích dẫn một đoạn trong sách tại mục nhóm kiến thức "Quản lý vòng đời yêu cầu" có viết:

"Requirements Life Cycle Management: describes the tasks that business analysts perform in order to manage and maintain requirements and design
information from inception to retirement. These tasks describe establishing meaningful relationships between related requirements and designs, and assessing, analyzing and gaining consensus on proposed changes to requirements and designs"

Dịch ngắn ngọn ý liên quan đến điều mình định viết: "Các tác vụ công việc (của BA trong việc Quản lý yêu cầu) mô tả mối quan hệ ý nghĩa giữa yêu cầu và thiết kế, đồng thời đánh giá, phân tích và giành lấy sự đồng thuận giữa những thay đổi đề xuất đối với yêu cầu và thiết kế".
Nếu chỉ định nghĩa BA rằng "chỉ cần phân tích được yêu cầu nhu cầu nghiệp vụ trong cách nhìn của BA" thì đã sai lệch hẳn về mục tiêu và ngữ nghĩa. Đối với BA, việc phân tích chỉ là một vế đầu, diễn giải đầy đủ chức năng sẽ là "phân tích và đề xuất giải pháp" (đề xuất là đưa ra ý tưởng nhé cả nhà, còn việc quyết định giải pháp sẽ cần thảo luận trong nội bộ team phát triển, đừng lầm tưởng rằng BA sẽ quyết định tất cả nhé 🥰).

Việc "đề xuất" chỉ có thể xảy ra khi BA chúng ta "hiểu thiết kế" một mức độ nhất định. Như vậy về mặt chuyên môn, BA vừa cần phân tích được nghiệp vụ và vừa phải hiểu thiết kế - như vậy mới là nói đúng về việc "BA làm tốt công việc của mình". Nói đến "thiết kế", nếu chỉ nghĩ về thiết kế màn hình thì đó chỉ là một phần rất nhỏ bé. BA chúng ta cần có hiểu biết về "thiết kế hệ thống" - thiết kế màn hình ứng dụng, thiết kế luồng chức năng, thiết kế database.

Khi nhìn rộng ra, mỗi yêu cầu nghiệp vụ đều mang đến một chức năng nào đó trên hệ thống. Do đó, mỗi chức năng đều gắn vào thiết kế hệ thống chứ không thể "lạc trôi". Mỗi yêu cầu thay đổi (Change request) được đưa đến, chúng ta sẽ càng nhận ra rõ vấn đề này và thấy rằng mối quan hệ giữa yêu cầu & thiết kế là không thể tách rời. BA cũng cần phải phân tích yêu cầu và hiểu thiết kế.

Nếu có bất kì ý tưởng nào về việc "BA không cần hiểu hệ thống, BA không cần hiểu thiết kế" thì việc BA cần làm ngay là đấu tranh dành quyền lợi cho việc được hiểu kỹ thuật. Thế nào là "BA làm tốt công việc của mình" không nằm ở việc người khác quyết định với lý do mù mờ về chuyên môn hóa mà nằm ở việc BA đó hiểu đúng về tính chất công việc và hành động đúng.

------
Lylyba - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

Con đường đúng đắn nhất đối với BA khi bắt đầu đi vào một yêu cầu là tìm hiểu quy trình nghiệp vụ một cách cẩn thận

Gần như mình luôn vẽ "Luồng nghiệp vụ" - Business Flow/Business Process Flow ngay từ khi đi vào tìm hiểu các quy trình mới và chưa bao giờ từ bỏ vẽ luồng này 🥰

Một bài viết có đầy đủ các nội dung để tạo dựng Luồng nghiệp vụ đã lên sóng tại đây nhé ☺️:

https://lylyba.info/kien-thuc-nghe-ba/hay-ve-luong-nghiep-vu-khi-ban-chua-biet-phai-lam-gi-dau-tien

------
Lylyba - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

Hầu như các bạn quan tâm BA nơi chuyện với mình, điều đầu tiên các bạn quan tâm là về "nghiệp vụ", "cách làm" và hồ hởi tươi vui sẵn sàng cho công việc sắp tới.

Một sự thật rất ít khoá học nào đề cập, nó quan trọng hơn rất nhiều về nghiệp vụ hay cách làm. Đó là "sức chống chọi lại với những thứ mindset tiêu cực và stress" mà đối với BA, nó được đo bằng đại dương mênh mông.

Cho đến những tháng ngày gần đây, sau nhiều năm đi làm, những thứ tiêu cực vẫn trùm xuống đầu mình, có những lúc không thoát ra được và b**g ra bằng nước mắt giàn giụa. Là một BA, đầu tiên cần sức khoẻ tinh thần thật mạnh mẽ. Thật sự rất nhiều mạnh mẽ.

Có những ngày đi làm, bạn sẽ không hiểu được vì sao đồng nghiệp "chuyện bé xé ra to", nói nhau những chuyện vụn vặt mất thời gian, họp hành liên miên không ra được vấn đề. Sẽ có những lúc những người khác không thuộc chuyên môn/phòng ban "ép bằng được" task công việc cho bạn. "BA phải làm chính xác" trong khi các vị trí khác kết quả làm là "tương đối, không đúng không sai, chỉ có phù hợp". Bạn bị gặp áp lực "kì vọng". Dù yêu cầu nghiệp vụ/khách hàng không rõ ràng nhưng bạn là BA mà, cả team phát triển và các bên liên quan cần bạn làm yêu cầu sáng tỏ và các quy tắc nghiệp vụ cần chính xác tối đa.

Sẽ có lúc phát sinh ra bug, ra issue từ một người mà cả team phải chạy theo sửa mải miết. Lỗi lầm đến đến từ bất kì đâu, từ chính bạn hoặc đồng đội của bạn. Những email claim (nghiệp vụ/các bên liên quan vạch trần lỗi lầm/than phiền/đốc thúc) bỗng từ đâu bay đến và chẳng mấy chốc đã gọi cả một làng các bộ quản lý cấp cao vào email gửi cho bạn.

Đầu óc bạn chẳng mấy chốc sẽ cảm thấy quay cuồng, đau như búa bổ, những âm thanh phát ra theo chữ "i" kéo dài vang khắp hai tai. "Mình cần phải thống kê các bằng chứng để giải trình/debate, mình cần phải chuẩn bị các lý lẽ để giải trình/debate, mình phải book lịch họp để giải thích với các bên liên quan". Bạn sẽ nhớ đến các công việc cần làm như một bài niệm chú mang đến sự bình tĩnh.

Ngày hôm nay, khi bạn đang quan tâm nghề BA. Thay vì việc lên mạng và hội nhóm tìm ngay một khoá học, mình mong muốn các bạn ngồi tĩnh tâm và đặt cho bản thân câu hỏi: "Sức khoẻ tinh thần của mình thế nào, có tốt không, có sẵn sàng vượt lên những mindset tiêu cực ở văn phòng?".

BA "yếu bóng vía" quan điểm dễ lung lay và các bên liên quan sẽ bắt nạt ngược lại. Ngoài việc cố gắng phối hợp cùng cả team và giữ thái độ ôn hoà, chúng ta - những BA nên nhớ rằng "một điều nhịn - chín giờ về" 😄. Tinh thần giống như một vùng đất, cần tơi xốp màu mỡ thì những trái ngọt ý tưởng và năng lượng làm việc mới được tạo ra. Mình mong rằng bài viết này sẽ là một góc nhìn chân thực để các bạn quan tâm nghề BA có thể chuẩn bị trước cho những khó khăn và cơ hội ở phía trước ♥️

Cảm ơn các bạn đã ủng hộ LylyBA 🤍

------
Lylyba - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

Chương trình học tại LylyBA sắp mở lại vào những tuần cuối tháng 7 này ❤️

Thật vui khi thị trường khoá học bắt đầu đào sâu về các domain chứ không còn nhiều dạng chung chung nữa. Chúng mình rất vui vì đã cung cấp đúng định hướng ngay từ ban đầu - khai thác 1 domain trọng tâm.

Nếu gần đây các bạn xem thời sự thì sẽ nghe thấy rất rất nhiều cụm từ "chuyển đổi số", "chuyển đổi/mở rộng hạ tầng công nghệ", "nhân lực công nghệ cao",...Thị trường domain banking cũng không ngoại lệ và có rất nhiều thứ cần chuẩn bị và thay đổi để đi đến định hướng chung của cả nước.

Khoá học tháng 7 này mình sẽ cập nhật khoá học theo cách tiếp cận mới đào sâu về hiểu biết bên trong của domain banking, "cách thức hoạt động" và thêm nhiều các kiến thức thực tế giúp người học đi làm tránh nhiều nhất có thể cảnh "lau nước mắt". Mọi hành trang giúp học viên có nền tảng bước vào thị trường việc làm và định hướng nghề nghiệp.

Không có sách vở nào kể lại chân thực được những "pha bắt nạt" và "chèn ép" BA hay những tips đi làm để tránh bị đổi lỗi. Chia sẻ thêm, gần đây nhất mình bị đổ lỗi và khi bên liên quan đổ lỗi không thành, người đó bảo mình "em làm việc buồn cười thế" khi mình có dẫn chứng bằng văn bản cụ thể 😆 Trong bài học chúng mình cũng có những chia sẻ cụ thể.

Khoá học sẽ nói nhiều hơn về kĩ năng của BA để các bạn quan tâm và áp dụng. Ngoài ra mình đặt trọng tâm vào cho BA quan tâm dự án "data migration", tầng dữ liệu và "mindset" hiểu về chức năng hệ thống để nắm được điểm lõi và các biến thể của yêu cầu.

Để khoá học cover được đủ yêu cầu và nguyện vọng của người học, các bạn quan tâm có thể nhắn cho mình để trao đổi nha. Có một số bạn muốn lịch học có một buổi vào thứ 7, mình cũng sẽ cân nhắc ý này để giúp các bạn đi học sắp xếp được tốt nhất 💗

LylyBA sắp trở lại với giáo trình thật hay và đúng trọng tâm yêu cầu công việc. Bản thân chúng mình khi dạy học cũng luôn tâm niệm là người dạy học và cũng được học thêm từ chính các bạn học viên, cùng nhau tìm hiểu thật thoải mái các vấn đề và yêu cầu. Chờ mong và thật nhiều háo hức 🌸

------
LylyBA - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

THẢO LUẬN VỀ BUSINESS TEST CASE

Mình gặp không ít lần các Sprint (giai đoạn theo quy trình Scrum theo phương pháp làm việc Agile) gặp chung một vấn đề: Sau khi đã triển khai yêu cầu, kiểm thử sạch đẹp và mang đi golive thì lại "tá hóa": Nghiệp vụ/khách hàng yêu cầu sửa rule vì yêu cầu ban đầu không phát sinh đủ trường hợp họ mong muốn 😭

Nguyên nhân xảy ra trường hợp này có bao gồm nhiều yêu tố chủ quan và khách quan khó tránh khỏi. Tuy nhiên theo mình, có một thứ đơn giản mà lại "quyền lực", BA và nghiệp vụ/khách hàng của mình có thể thảo luận và làm ngay kĩ từ đầu cùng nhau. Đó là cùng thảo luận về "các trường hợp có thể xảy ra về mặt nghiệp vụ trong một quy trình"- Business test case (BTC).

BTC là kết quả của sự thảo luận của cả người yêu cầu và BA cùng nhau xây dựng nên và đồng thuận (nên có email xác nhận) trong phạm vi các BTC đó. Nếu BA bỏ qua bước này mà "tự xử" hoặc trao đổi không rõ ràng chỉ qua chat/thảo luận miệng cùng các bên yêu cầu thì khi có bug (lỗi) sau golive thì dễ xảy ra việc đùn đẩy trách nhiệm giữa hai bên.

Với những nghiệp vụ/khách hàng mới tiếp xúc với BTC và đã được xem mẫu BTC sẵn có, mình gặp nhiều trường hợp các bên nghiệp vụ không đồng ý đưa ra BTC với các lý do như "anh/chị không phải là IT, anh/chị không đưa ra được BTC", "anh/chị chỉ là người đưa ra yêu cầu còn BA phải tự tìm hiểu về BTC" và nhiều lý do hài hước khác. Thật là nhiều lần muốn giải thích rằng "tụi em không phải BA vạn năng" 🤣

Với BTC, trên internet có nhiều kiểu template để chúng ta tham khảo nhưng dễ làm cho các đơn vị nghiệp vụ/khách hàng không rành về kĩ thuật sẽ cảm thấy mông lung và không hợp tác. Mình chỉ giới thiệu ngắn gọn về tài liệu business test case mình xây dựng cùng nghiệp vụ rất đơn giản gồm 4 cột: (1) Số thứ tự - (2) Tên BTC - (3) Quy tắc - (4) Ứng xử mong muốn hệ thống trả ra.

Tại bước đầu tiên, BA cần thảo luận với nghiệp vụ về danh sách BTC - chính là cột (1) "Số thứ tự" và (2) "Tên BTC". Nếu BA đã hiểu về nghiệp vụ đó, có thể đưa ra một số trường hợp có thể xảy ra và các bên yêu cầu sẽ review/bổ sung vào đó. Nếu BA chưa nắm được nghiệp vụ, BA nên để nghiệp vụ đưa ra "khung" BTC và đóng góp ý kiến vào cùng nhau.

Sau khi đã có danh sách, các bên yêu cầu và BA cùng thảo luận về (3) Quy tắc - (4) Ứng xử mong muốn hệ thống trả ra. Ở bước này, mình đề xuất cách viết thần thành "Acceptance Criteria" (AC) hướng rule-oriented để hoàn thiện.

Ở đây BTC sẽ cho tiết hơn User Story (US), mà áp dụng AC cũng hợp lý vì AC là bộ các điều kiện để đáp ứng US. Tài liệu này sẽ giúp BA làm việc bước đầu với đơn vị yêu cầu được hiệu quả hơn và cùng là tiền đề cho tài liệu về Usecase sau này.

Với bản thân mình trong nhiều năm làm trong môi trường banking, các vấp ngã đầu tiên cũng phần nhiều là không hiểu về BTC. Mình viết ra chia sẻ này cũng mong muốn để các bạn newbie tham khảo và đỡ cảm thấy rằng trao đổi yêu cầu với nghiệp vụ/khách hàng là "một cuộc chiến". Mọi thứ sẽ dễ dàng hơn khi có một cách làm việc phù hợp. Các bạn tham khảo xem sao nhé!

Chúc cả nhà ngày cuối tuần vui vẻ 🌸

------
LylyBA - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

"Kim chỉ nam" trong công việc của bạn là gì?

Về hoạt động phân tích của LylyBA từ trước đến nay, bên mình luôn đề cao việc hiểu hệ thống của sản phẩm và luồng dữ liệu đi bên trong sản phẩm đó.

Tư duy về Phân tích hệ thống và Dữ liệu dường như là tôn chỉ trong việc phân tích của Business Analyst theo LylyBA. Hai mặt tư duy này giúp người làm BA như thấy được các "flow" giống như dòng nước của sự suy luận logic, chảy trôi trong hoạt động phân tích một cách thông suốt và không bị bế tắc.

Gần đây bên mình được biết có những công cụ giúp BA xây dựng được sản phẩm mà không cần dùng đến code, chỉ cần nắm chắc tư duy hệ thống và thiết kế được Entity Relationship Diagram (ERD) - một lược đồ thể hiện tư duy về dữ liệu.

Về sau dần, công nghệ càng phát triển nhưng các giá trị cốt lõi sẽ không bao giờ bị mất đi. Các giá trị này cần được phát triển trong lối tư duy của con người mà máy móc không thể thay thế được.

Vậy bạn đã có "kim chỉ nam" cho công việc của mình hay chưa? Hãy chia sẻ cho LylyBA được biết nhé ❤️

Chúc cả nhà tuần mới nhiều năng lượng và làm việc hiệu quả 💕

------
LylyBA - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

Tin vui cho học viên ❤️
Khóa học thêm bài giảng, giáo trình được cập nhật nhưng giá không đổi!

Thời gian gần đây bên mình chưa có nhiều thời gian chia sẻ page và thúc đẩy truyền thông thông tin khóa học mới. Nhưng bù lại, bên mình tập trung hơn cho nội dung học tập và hướng đến quyền lợi học tập của học viên.

Với khối lượng cập nhật và tính chỉnh, có thể khóa 16/2/2023 sẽ là khóa cuối giữ giá cũ 🥰.

Các bạn quan tâm khóa học BA tại LylyBA nhắn page để có thêm thông tin và hướng dẫn đăng kí học nhé 😘

LylyBA xin cảm ơn 🌸

------
Lylyba - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/

KHOÁ HỌC MỚI TẠI LYLYBA 💝

Qua các chia sẻ trên page LylyBA, bên mình nhận được nhiều sự quan tâm từ bạn đọc và học viên các khoá BA.

Mindset dữ liệu giúp chúng ta không chỉ quan sát sâu xuống hệ thống mà còn hiểu được các nhu cầu sử dụng dữ liệu để phân tích dữ liệu hay làm báo cáo BI.

Khoá học này mở rộng không chỉ cho các bạn BA quan tâm về mindset dữ liệu mà còn dành cho các bạn quan tâm đến các chuyên môn phân tích dữ liệu, báo cáo BI, data engineer ở bước khởi đầu.

LylyBA mong muốn mang đến cái nhìn và tư duy đổi mới khi chúng ta quan sát dữ liệu.

Tin vui: với các đăng kí sớm trước khi khai giảng 7 ngày, LylyBA off 15% cho các bạn 🥰. Khoá học cam kết mang đến sự chất lượng và chuyên sâu về hình thành mindset dữ liệu cho học viên 💛

Khoá học khai giảng 15/2/2023. Chi tiết chường trình học có tại đây nhé 🌱: https://lylyba.info/data-mindset-foundation

------
Lylyba - Learn for work, Not forget
https://lylyba.info/