27/01/2026
LÀM SAO ĐỂ CON TỰ GIÁC HỌC TẬP
1. Bản chất vấn đề:
Bố mẹ đang mắc kẹt vì hiểu sai hai khái niệm
Bạn thường nghĩ: Không nhắc nhở gì nghĩa là buông lỏng, mặc kệ con. Nhưng nhắc nhở thì có nghĩa là tạo áp lực lên con. Áp lực mạnh tạo “kim cương”!
Thực ra, cả hai đều không chính xác.
Vấn đề không nằm ở nhắc hay không nhắc, mà nằm ở nhắc bằng vai trò nào. Các bố mẹ thường nghĩ rằng không nhắc thì con không tự giác, nên bố mẹ đóng vai là người kiểm soát kết quả để nhắc nhở con.
Khi nhắc con như một người kiểm soát kết quả, con thường nghĩ rằng học là học cho “người khác”, học là để phục vụ mục đích của thầy cô, cha mẹ…Dẫn đến con tìm cách chống đối hoặc đối phó ngay từ đầu. Bị bắt làm việc mà mình không muốn.
Thực ra, trẻ bên cạnh việc thích chơi thì trẻ cũng thích “học”, nhưng theo cách phù hợp của trẻ. Cha mẹ có thể giúp trẻ học tốt, nếu đóng vai là người giữ cấu trúc-the Structure keeper. (là một vai trò hoặc một người có trách nhiệm duy trì sự ổn định, tính nguyên vẹn, hoặc các quy tắc cơ bản của quy trình học tập mỗi ngày). Người giữ cấu trúc theo là gì? Mình sẽ để 1 bài viết để giải thích rõ khái niệm này nhé.
2. Hai cực đoan đang làm trẻ mất động lực học
- Cực đoan 1: “Buông để con tự giác”
Khi cha mẹ buông, là lúc con được thoả thích sống theo ý muốn cá nhân. Kết quả sẽ là con chơi, giải trí, xem tivi, điện thoại, hoặc chat chít, làm việc riêng. Con sẽ quên luôn việc học, việc làm bài tập.
Bố mẹ hoang mang và dẫn đến kết luận: Con không có ý thức, con không tự giác.
Sai lầm cốt lõi ở đây là con chưa đủ năng lực tự quản mà bị yêu cầu “tự giác”. Tự giác không phải là bản năng, mà là kỹ năng hình thành rất muộn (sau 12–15 tuổi). Cha mẹ cần rất nhiều nỗ lực mới có thể rèn được thói quen tự giác học của con.
- Cực đoan 2: “Nhắc – thúc – ép”
Nhiều bố mẹ sau khi thấy con không thể tự giác học thì chuyển qua giai đoạn nhắc, thúc đẩy, ép con học. Giờ học trở nên căng thẳng. Con căng thẳng, bố mẹ mệt mỏi. Con học hình thức, đối phó, trì hoãn, chán học. Học mà tranh thủ làm việc riêng, đi vệ sinh … Hiệu quả học tập thấp. Mối quan hệ cha mẹ- con cái sứt mẻ nghiêm trọng!
Sai lầm cốt lõi: Bố mẹ tự biến mình thành “hổ” và biến việc học thành trường cảm xúc tiêu cực.
Con không ghét học,
Con ghét cảm giác khi học!
3. Giải pháp
Phương pháp : Cha mẹ không kiểm soát – cũng không bỏ mặc. Bố mẹ cần tạo thói quen học tập vui vẻ rồi mới đến tạo thói quen học đúng.
Cha mẹ thiết kế cấu trúc học tập an toàn, rồi rút khỏi kiểm soát vi mô-nhắc nhở con từng việc bé tí.
Con được quyền lựa chọn vừa đủ, và học với tâm thế vui vẻ, nhẹ nhàng.
4. Giải pháp cụ thể cho bố mẹ:
Bước 1: Phân biệt rõ 3 vai trò (điểm mấu chốt)
Người ra lệnh: “Ngồi vào bàn học ngay!”
Người buông xuôi: “Thôi tuỳ con”
Người giữ cấu trúc: Ấn định khung thời gian, không gian học. Không điều khiển nội dung trong đầu con. Không can thiệp cảm xúc khi con học.
Bước 2: Tách thời gian học khỏi chất lượng học
Các bố mẹ thường làm:
Nhắc học
Rồi ngồi kèm
Rồi chê: “Học gì mà lơ đãng thế?”
Điều này phá hỏng toàn bộ động lực học tập của con. Làm con học trong áp lực với hiệu của học tập rất thấp.
Cách làm mà bố mẹ nên áp dụng là:
Cha mẹ chỉ giữ đúng thời gian học (thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc).
Không đánh giá chất lượng trong lúc học.
Chất lượng sẽ được xử lý sau, bằng phản tư- là quá trình con tự “sửa lỗi” thông qua quy trình: Nhìn lại việc mình vừa làm, con tự nhận ra: chỗ nào ổn, chỗ nào chưa và con muốn làm tốt hơn từ bên trong.
Với trẻ nhỏ, ngồi đủ thời gian trong trạng thái an toàn lúc bắt đầu hình thành thói quen học quan trọng hơn học đúng – học nhanh.
Bước 3: Dùng nghi thức-thói quen thay cho nhắc nhở
Ví dụ:
18h30: cả nhà dọn bàn
18h40: chuẩn bị nước, đi vệ sinh …
18h45: bật đồng hồ học- hẹn thời gian ngồi học (30p-45p …)
Không ai nói “đi học đi”
Nhắc con đến giờ học có thể gây áp lực, tạo sự chống đối
Nghi thức - thói quen: tạo nhịp mỗi ngày, duy trì liên tục và không được phép phá bỏ.
Khi Não trẻ quen nhịp, thói quen hình thành, cha mẹ sẽ không cần phải thúc giục.
Bước 4: Cho quyền lựa chọn có giới hạn (rất quan trọng)
Nhiều bố mẹ thường gặp sai lầm khi cho con chọn giữa học hay chơi. BMyC hướng dẫn cha mẹ cách chọn khác: Đến giờ học, con được quyền chọn học môn con thích hoặc nội dung con thích trước, hoặc con được quyền chọn học 25 phút hay 30 phút.
Quyền lựa chọn làm con giảm phản kháng, nhưng khung học vẫn được giữ vững - tạo và duy trì thói quen tự học mỗi ngày cho con.
Bước 5: Xử lý cảm xúc sau giờ học – không trong giờ học
Trong quá trình học, cha mẹ để con “tự học” mà: không sửa – không nhắc – không bình luận. Sau giờ học, cha mẹ có thể hỏi nhẹ:
“Đoạn nào con thấy khó nhất?”
“Có lúc nào con thấy muốn bỏ cuộc không?”
Các con sẽ dần học cách nhận diện và trải nghiệm niềm vui của việc học, thay vì sợ việc học.
5. Thông điệp quan trọng:
Con không cần cha mẹ kèm để học giỏi hơn. Con muốn cha mẹ không làm tổn thương cảm xúc học tập. Con cần cha mẹ duy trì thói quen-cấu trúc học tập mỗi ngày.
Buông hoàn toàn → trẻ lạc
Ép quá mức → trẻ chống
Thói quen học đúng + cảm xúc vui→ Cha mẹ vui vẻ, con học nhẹ nhàng
🏡 BSMART SÓC SƠN
Liên hệ
Hotline: 0979751183/0344171983
Email: [email protected]
Website: https://kiddihub.com/bsmartsocson
------------------
✅Số 4, tổ 3, khu ĐTM, thị trấn Sóc Sơn-HN
Trân trọng!