Điểm dừng văn chương

"Từ lâu lắm, loài người đã cố tìm những lời đích thật để thề, thề vì con người, vì lòng tin và sự đau khổ của con người, dần xa lánh những lời thề vu vơ." (Trích phim tài liệu "Chuyện tử tế)

[QUAN NIỆM THƠ CỦA THANH THẢO]
✍"thơ có ích không chỉ vì thơ giáo huấn ai, giáo dục ai, cải tạo ai, mà vì thơ thức tỉnh con người trước cái "trăm năm", thơ đặt con người đối diện với nghìn năm, thơ cho con người một thoáng nhìn lại chính mình một cách bình thản."
✍"Hơn ai hết, người làm thơ phải là người bình tĩnh khi buông dây câu về vô định mong giật được con -cá - bặt - tăm...Nghĩa là khi làm thơ, nhà thơ biết mình sống trong lòng sự sáng tạo. Đó là niềm tự hào và điều an ủi lớn nhất đối với một nhà thơ."
✍ "Thơ là cái lặng lẽ của con hổ. Ngay con hổ cũng có lúc giật mình vì một tiếng lá rụng."

Đề minh họa kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022🔥

ANH CHỜ CHO EM VỊN BÀN TAY

Sinh ra đã chịu đựng nỗi chơ vơ, côi cút, rồi trên mỗi bước đường đời, mặc cảm côi cút cứ truy đuổi sát gót như một thứ bóng đè lên cuộc đời người phụ nữ này. Vì thế, có thể thấy rằng: cuộc đời và thơ Xuân Quỳnh là một nỗ lực vượt thoát nỗi chơ vơ định mệnh đó. Cũng vì thế, luôn thường trực ở hồn thơ này, một khao khát đến khắc khoải: khao khát được gắn bó và chở che. Dĩ nhiên, ở một người bản tính đôn hậu, chuyện ấy là song phương: vừa được gắn bó với đời, vừa được đời gắn bó; vừa che chở người, vừa được người che chở. Đó là nội dung hệ trọng của hạnh phúc theo quan niệm của Xuân Quỳnh. Và đời chị là hành trình kiếm tìm một hạnh phúc như thế. Chị phải trở thành thi sĩ của tình yêu, phải đặt kỳ vọng vào tình yêu, điều ấy dường như là tất yếu. Bởi vì tình yêu là cứu tinh và cũng là cứu cánh của thi sĩ. Lại cũng tất yếu: tình yêu với Xuân Quỳnh, trước nhất, cao nhất và sâu xa nhất, không thể là gì khác hơn một "sự gắn bó giữa hai người xa lạ"- "Rằng tình yêu không thể tách rời - khi đó em là máu thịt anh rồi - nếu cắt đi anh sẽ ngàn lần đau đớn". Chị nghiệm ra bản chất gắn bó máu thịt ấy ở mọi chốn, mọi thứ trong thế giới này, ở cả sóng và bờ, đồi đá ong và cây bạch đàn, con đường và bàn chân, đường ray và con tàu, tình yêu và thơ ca... mà đậm nhất là ở thuyền và biển: "Nếu từ giã thuyền rồi - Biển chỉ còn sóng gió - Nếu phải cách xa anh - Em chỉ còn bão tố"... Thế nghĩa là, còn thiêng liêng hơn cả những thủy chung, những duy nhất, tình yêu với Xuân Quỳnh là niềm khát khao được gắn bó với con người và cõi sống này. Dĩ nhiên, trước tất cả là gắn bó với người thương, người thân.

"Chất keo" của mối gắn bó đó không có gì khác hơn trái tim và bàn tay. Đây là những hình ảnh trở đi trở lại đầy ám ảnh trong thơ chị. Nó là hiện thân sống động của quan niệm về tình yêu Xuân Quỳnh. Chị đặt niềm tin vào một trái tim thiết thực, biết khước từ mọi biến hoá cao sang hoa mỹ, dẫu có thành vàng, thành mặt trời... Điều ước duy nhất của trái tim kia là: được làm chính nó! Để "làm sống lại những hồng cầu đã chết - biết rút gần khoảng cách của yêu tin", và thiêng liêng hơn là, để gắn bó trở thành vĩnh viễn - "biết yêu anh cả khi chết đi rồi". Còn bàn tay sinh ra là để tuân theo ý nguyện của trái tim đó (Bàn tay em). Trong tình yêu, những nụ hôn ngây ngất, những vòng ôm ghì riết, những ánh nhìn đắm đuối... những cuồng nhiệt hưởng thụ ái tình và tuổi trẻ cứ việc mê hoặc những cây bút thơ tình nào khác. Còn chị, Xuân Quỳnh chỉ chọn cho mình một cử chỉ tay trong tay. Vì sao ư? Đó không hẳn là tình tự, đó là biểu tượng của gắn bó, nương tựa lẫn nhau của cái tôi Xuân Quỳnh với một cái tôi khác để mà vượt qua, để mà trụ vững trong cõi đời đầy bất trắc, đầy những chảy trôi, phiêu dạt sắc sắc không không này:

- Đường tít tắp không gian như bể
Anh chờ em cho em vịn bàn tay

- Bàn tay em trong tay anh xiết chặt

- Thấy anh về cuống quýt nắm tay nhau
Cỏ dưới chân gió thổi trên đầu
Trái tim đập sau lần áo mỏng

- Tay ấm trong tay - chồi non lại biếc

- Tay ta nắm lấy tay người
Dẫu qua trăm suối ngàn đồi cũng qua.
(Trích "Cánh chuồn trong giông bão" - Chu Văn Sơn)

Đề thi hsg quốc gia năm học 2021 - 2022
Cre: Rubik văn chương

Gửi lời chúc đến các bạn/các anh/các chị thi HSGQG:
Bình tĩnh - tự tin - chiến thắng !
💪💪💪
💞💞💞
🍀🍀🍀

“Giữa sự sống và sự chết
Tôi chọn sự sống
Để bảo vệ sự sống
Tôi chọn sự chết”
("Chọn" - Văn Cao)

Nếu ngày mai mình dậy sớm để học bài và livestream trên page lúc 4h sáng?🤭

[VĂN HỌC CÓ CẦN ĐI CÙNG ĐIỆN ẢNH - UÔNG TRIỀU]
"Đã từng có nhà văn cấm tiệt không được chuyển thể bất cứ tác phẩm văn học nào của mình thành tác phẩm điện ảnh. Đó là Milan Kundera, ông ra lệnh cấm này vì quá thất vọng sau khi cuốn tiểu thuyết “Đời nhẹ khôn kham” của ông được dựng thành phim bởi đạo diễn Philip Kaufman. Ngày nay, mở bất cứ quyển sách nào của Milan Kundera thì sẽ thấy cái mệnh lệnh vô cùng khắc khiệt của ông dành cho môn nghệ thuật thứ bảy vốn rất được ưa chuộng bây giờ.
Có phải cái mệnh lệnh của Milan Kundera là một sự trái khoáy khi hầu hết các tác giả văn học sẽ sung sướng khi tác phẩm của mình được chuyển thể thành điện ảnh? Chưa chắc. Một đạo diễn đã từng lí giải cách cự tuyệt của Milan Kundera rằng bởi vì ông đã từng học đạo diễn, ông am hiểu về điện ảnh và không thể chấp nhận sản phẩm của một đồng nghiệp khi nó không như kì vọng của ông. Bản thân vị đạo diễn này cho rằng, tác phẩm chuyển thể của nhà văn gốc Séc này không dở, thậm chí là khá, đã được đề cử và đoạt một số giải thưởng uy tín của điện ảnh và nhà văn cũng thu được một số tiền bản quyền không nhỏ, dù bộ phim bị thua lỗ khá nặng!
Tôi thì có một lí giải khác vị đạo diễn kia. Tác phẩm điện ảnh có thể khá hoặc dở tùy theo cảm quan của mỗi người, đối với tác giả văn học thì có lẽ anh ta là người cảm nhận nó rõ nhất, vì có ai hiểu tác phẩm đó hơn người sinh ra nó? Nhưng dở hoặc hay có lẽ chỉ là một nguyên nhân và có thể nó không phải nguyên nhân quan trọng nhất.
Milan Kundera từng nói rằng, tiểu thuyết là một thể loại chỉ có nó mới có thể nói được. Nghĩa là tiểu thuyết không đứng chung cùng ai, thậm chí nó là nhánh văn học riêng. Tôi nghĩ rằng khi Milan Kundera đồng ý cho người ta dựng thành phim cuốn tiểu thuyết của mình, ông đã có những băn khoăn và mâu thuẫn với chính những gì mình đã viết, và khi thấy tác phẩm không được như kì vọng, ông đã quyết định: cấm bất cứ sự chuyển thể tác phẩm của mình thành điện ảnh sau này.
Tôi dừng hơi lâu ở Milan Kundera để minh chứng rằng, văn học không nhất thiết cần trở thành tác phẩm điện ảnh. Không phải nhà văn nào cũng có mong muốn như thế. Vì điều ấy có thể làm hại tác phẩm vì chất lượng điện ảnh có thể không tương xứng với chất lượng văn học hoặc tôi hiểu cái ý ngầm của Milan Kundera qua lệnh cấm này: Ông muốn tác phẩm văn học của mình là độc quyền không thể thay thế! Ông muốn cái mà chỉ văn học (tiểu thuyết) mới có thể làm được.
Milan Kundera không phải người duy nhất làm điều này. Ta hãy xem xét trường hợp của Bảo Ninh với “Nỗi buồn chiến tranh”. Cách đây một vài năm đã có một sự ồn ào và kì vọng khi người ta chuẩn bị chuyển thể tác phẩm của Bảo Ninh thành điện ảnh. Các nhà làm phim Mỹ có kế hoạch chuyển thể tác phẩm này với công nghệ của Holywood. Người ta đã mua bản quyền, viết kịch bản phim và chuẩn bị bấm máy nhưng rồi dừng lại. Vì sao như vậy, vấn đề nằm ở chỗ cha đẻ của tác phẩm. Quá thất vọng sau khi xem kịch bản phim vì thấy nó không còn giống tác phẩm của mình, Bảo Ninh tuyên bố, ông không dính dáng gì đến bộ phim dựng từ tiểu thuyết của mình! Nhà văn không thể cấm điện ảnh vì ông đã bán bản quyền nhưng ông cự tuyệt với đứa con điện ảnh, ông không nhận nó và người ta ngừng làm phim!
Nếu tôi là Bảo Ninh tôi cũng sẽ làm như vậy, nếu như tôi thấy tác phẩm của mình không còn giống đứa con của mình nữa. Nó là một đứa con khác hẳn, thậm chí lạc loài, thì người cha nào còn có thể vui vẻ nuôi nó trong nhà hoặc giới thiệu với bạn bè: Đây là con tôi nhưng chẳng giống tôi tí nào hết, có lẽ nó là con của thằng hàng xóm!
Đây không phải là sự mỉa mai hay kiêu hãnh nào hết. Nhiều người sẽ bảo rằng, ôi sướng quá còn gì, tác phẩm của anh được dựng thành phim, có thêm nhiều người biết, nhà văn lại có tiền bản quyền. Cần tỏ ra kiêu hãnh làm gì! Tôi biết rất nhiều nhà văn còn ủ sẵn ý định trong đầu là viết như thế nào để người ta dễ chuyển tác phẩm của anh ta thành điện ảnh. Xét về góc độ nghề nghiệp, tôi không đồng tình với suy nghĩ này. Thế hóa ra anh coi thường văn học quá, anh chỉ mượn văn học để làm bàn đạp để đến điện ảnh. Anh coi thường đứa con ruột của mình và đề cao đứa con nhận! Nhà văn García Márquez thì còn làm một điều để ngăn chặn các nhà điện ảnh chuyển tải tác phẩm “Trăm năm cô đơn” của mình. Ông bảo người đại diện định giá bản quyển thật cao, 1 triệu đô la để làm nản lòng họ và khi dường như họ sẽ chấp nhận cái giá đó thì ông lại yêu cầu tăng giá bản quyền lên 3 triệu đô. García Márquez làm thế vì ông muốn duy trì mối quan hệ riêng tư giữa người đọc và tiểu thuyết của mình.
Nhưng nói thế không có nghĩa là tôi coi thường các tác phẩm điện ảnh được chuyển thể từ văn học. Vấn đề là chất lượng của điện ảnh có xứng đáng làm thế. Vậy ta hãy khảo sát qua vài ví dụ cụ thể.
Tôi đã đọc “Anna Karenina” của Lev Tolstoy ba lần và cũng ít nhất từng ấy lần xem bộ phim với phiên bản tiếng Anh. Cơ bản là tôi hài lòng. Với phiên bản tiếng Anh của đạo diễn Joe Wright, tôi ấn tượng về những buổi dạ tiệc trong gia đình quý tộc người Nga và bầu không khí xung quanh nó. Người ta đã làm rất tốt, dựng lại không khí trang hoàng, cổ điển và sự xa hoa trong cách sinh hoạt của giới quý tộc thời ấy. Về điểm này tôi nghĩ tác phẩm đã làm nổi bật những miêu tả của Lev Tolstoy và thậm chí nó đã tiến rất xa. Cả những đoạn miêu tả cảnh yêu đương, ái ân của Anna Karenina với Vronsky trong phim cũng rất đẹp, lột tả được cảm xúc mãnh liệt của một tình yêu tuyệt đẹp và đầy bi kịch. Điện ảnh đã rất táo bạo và thành công. Tôi nghĩ nếu Tolstoy còn sống, ông cũng sẽ hài lòng khi xem bộ phim chuyển thể từ tác phẩm của mình.
Một tác phẩm kinh điển khác, “Cái trống thiếc” của Gunter Grass. Tác phẩm của nhà văn người Đức là một tiểu thuyết đồ sộ và hoành tráng. Ở tác phẩm này khi chuyển thể thành phim, tôi nghĩ nó đã không thành công như “Anna Karenina.” Tác phẩm điện ảnh đã nhẹ hơn văn học khá nhiều, không ấn tượng bằng và thậm chí làm hao hụt đi khá nhiều những cảm giác mạnh từ cuốn tiểu thuyết được coi là quan trọng nhất của nền văn học Đức sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai.
Một vài nhà văn Việt có tác phẩm được chuyển thể thành điện ảnh bảo tôi rằng, họ không mấy hài lòng về đứa con điện ảnh của mình, dù tác phẩm điện ảnh có doanh số cao khi công chiếu và gây được tiếng vang. Vì sao vậy, vì các nhà văn cho rằng, khi chuyển sang điện ảnh, tác phẩm văn học đã không còn giữ được tinh thần như ban đầu nữa. Nghĩa là điện ảnh đã phóng tác và đi quá xa so với nguyên bản văn học. Đứa con văn học không phải là đứa con ruột của nhà văn, nó là đứa con nuôi, con nhận như đã nói ở trên. Và để tránh điều đó đã có nhiều nhà văn đã được mời viết kịch bản cho chính tác phẩm của mình nhưng không phải ai cũng có thể được mời và làm thành công.
Có một trường hợp khá đặc biệt. Nguyễn Huy Thiệp chính là người viết kịch bản phim “Tướng về hưu” từ truyện ngắn cùng tên của mình. Tôi đã xem phim này và thấy hài lòng. Tinh thần của truyện ngắn, cách diễn xuất và ngôn ngữ nhân vật hầu như đã lột tả được đúng không khí và bối cảnh của truyện ngắn. Đó là một bộ phim hay với một dàn diễn viên tài năng, tất nhiên sự thành công này có công sức từ tác giả kịch bản. Và tôi chắc rằng Nguyễn Huy Thiệp đã ít nhiều tham gia vào quá trình này hoặc làm cố vấn hay có một vai trò nào đó trong việc làm phim. Nhưng không phải tác phẩm văn học nào cũng có may mắn như thế và cũng không nhất thiết tác giả văn học đồng thời là tác giả kịch bản thì phim sẽ thành công.
Nói như thế nhưng tôi hiểu rằng văn học và điện ảnh là hai thể loại khác nhau có những thế mạnh riêng. Mọi sự so sánh đều khập khiễng. Văn học có ưu thế về ngôn ngữ nên khi miêu tả trạng thái tâm lí nhân vật sẽ rất hiệu quả mà điện ảnh làm điều ấy khó hơn nhiều. Và bằng ngôn ngữ hình ảnh, những cảnh hoành tráng, bi thương, hay khắc họa chân dung cận cảnh thì điện ảnh sẽ dễ tạo được ấn tượng mạnh và không cần dùng nhiều thời gian, lời kể, lời thoại. Mỗi thể loại có một thế mạnh riêng và những hạn chế nhất định.
Tôi rất hiểu lời tranh luận ở trên nhưng vấn đề ở đây ta đang nói là sự tương quan giữa một tác phẩm văn học có sẵn và ít nhiều đã tạo được dấu ấn với độc giả văn học trước khi được dựng thành phim. Nếu là một tác phẩm điện ảnh mới hoàn toàn thì không bàn. Ta đã thấy rất nhiều trường hợp thành công khi chuyển thể từ văn học sang điện ảnh. Gần đây tôi có xem phim “Cuộc đời của Pi”, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Yann Martel và rất thích thú, hoặc trường hợp “Tướng về hưu” đã nói ở trên. Một số tác phẩm kinh điển của văn học Trung Quốc khi được chuyển thể cũng được dành sự yêu mến không ít như “Thủy hử”, “Tam quốc diễn nghĩa”, “Tây du kí”… Người đọc văn học rồi vẫn thấy thích thú và hồi hộp đón chờ các tác phẩm điện ảnh. Tuy nhiên một số người bạn vừa yêu thích điện ảnh và văn học và có gu khá khó tính thì bảo tôi rằng, đa số các tác phẩm điện ảnh không nói được hết ý của văn học. Đọc văn học có một sự kịch tính và thú vị hơn so với xem phim chuyển thể. Xem phim giàu có về hình ảnh chứ cảm xúc thì không thể bằng. Nhận xét này có thể làm phật ý những người làm điện ảnh nhưng rõ ràng đó là một ý kiến phải lắng nghe.
Để kết bài viết này tôi muốn quay lại lời nhận xét có vẻ hài hước của Milan Kundera sau sự thất bại của “Đời nhẹ khôn kham” phiên bản điện ảnh (theo cảm quan của ông): Hãy bán tác phẩm văn học cho các nhà điện ảnh với giá thật cao và đừng bao giờ đi xem nó!
Lời khuyên của Milan Kundera chắc chắn sẽ đúng với nhiều người và cũng sẽ không đúng với một số người tương tự. Có lẽ là thế!"

[NGUỒN GỐC CỦA THI CA - NGUYỄN VIỆT CHIẾN]

Ngôn ngữ đi qua em
Để thắp một ngọn đèn bình yên
Đưa con người vượt qua tăm tối

Âm nhạc chảy qua em
Để khơi nguồn một dòng sông
Cho con người ước mơ

Đêm nay
Trong một căn gác tối Hà Nội
Đêm nay bên cạnh một nỗi buồn bị lãng quên
Con người mơ thấy em

Khi đi tìm nguồn gốc của thi ca
Con người chợt nhận ra
Đời sống này chỉ là cơn mơ ngắn ngủi
Trong giấc ngủ dài tối tăm có tên là cái chết

Nhưng chính sự nẩy mầm của những câu thơ
Đã vượt lên cõi chết như một thông điệp đỏ
Của những hồng cầu đang đòi tái sinh

Khi một hạt cát
Tìm đường vượt qua cơn khát
Của chính số phận mình
Nó bị ngăn cản bởi một hạt cát khác
Cũng đang tìm đường vượt qua bóng đêm
Cứ thế
Những hạt cát cản đường nhau và trở thành sa mạc
Nhưng nếu chỉ thế cũng không có gì lạ
Bởi con lạc - đà - thi - ca
Đã từng cõng một cơn khát trên lưng
Đi qua bóng đêm của một cơn khát lớn hơn
Để vượt qua hoang mạc.

"Khai bút làm thơ tặng mỹ nhân
Lại e thơ thiếu vẻ thanh tân
Thôi ta cầu chúc em không tuổi,
Như đoá mai vàng mãi mãi xuân."
London, 10 giờ sáng 1.1.2022
("Bài thơ khai bút năm 2022 - Trần Đức Phổ)
Khai bút đầu xuân là một nét đẹp truyền thống tạo nên sự đặc sắc cho Tết cổ truyền của dân tộc Việt. Tục khai bút được lưu truyền bởi nó thể hiện ước mong về một năm mới tốt lành, thành công và gắn liền với lời hứa về sự cố gắng trong học tập và sự nghiệp. Cùng mình tìm hiểu các ngày giờ đẹp để khai bút nhé
🥰
✍Khai bút ngày mùng 4 Tết (tức 4/2/2022 Dương lịch)
Giờ tốt khai bút: Nhâm Tý (23h-1h), Quý Sửu (1h-3h), Ất Mão (5h-7h), Mậu Ngọ (11h-13h), Canh Thân (15h-17h), Tân Dậu (17h-19h).
✍Khai bút ngày mùng 5 Tết (tức 5/2/2022 Dương lịch)
Giờ tốt khai bút: Bính Dần (3h-5h), Đinh Mão (5h-7h), Kỷ Tỵ (9h-11h), Nhâm Thân (15h-17h), Giáp Tuất (19h-21h), Ất Hợi (21h-23h).

🙆‍♀️Nhân dịp đầu xuân năm mới, mình xin chúc các bạn mạnh khỏe, hạnh phúc, học giỏi và hiện thực hóa được mọi ước mơ trong năm tới nhé!

[QUAN NIỆM CỦA NGUYỄN TUÂN VỀ THIÊN NHIÊN]
“Nói đến văn chương viết về thiên nhiên đất nước lại nhớ đến có một thời người ta cầm cố và ép văn nghệ phải thể hiện trực tiếp đấu tranh xã hội, xung đột giai cấp .Viết hay vẽ nhiều về thiên nhiên, người ta cho là tiêu cực, là "hưởng lạc", là "ngấm rớt", là trốn vào thiên nhiên. Nguyễn Tuân không chịu chấp nhận quan điểm ấy. Chẳng những thế, ông còn đấu tranh với thiên nhiên phải có vị trí xứng đáng trong văn học, đòi non sông gấm vóc phải được trân trọng vẽ lại bằng văn chương:" Ừ mà tại sao ta nhiều rừng bạn lại ít thấy điều đó được ánh vào văn thơ (Nó cũng như ta rất nhiều bể nhiều vào bể mà ít thấy ở tranh vẽ)" (Tỉnh rừng"). Chúng ta ngày nay có bận quá, bận đến cái mức chỉ biết đến có người mà không biết đến cây, không cần đến cây không? Có phải vì hiểu lệch thực tế là chỉ xoáy vào con người, thằng người, nói nhiều đến cây coi như bị tách rời thực tế , mà trong một số sách gần đây thì ít hẳn cái chất xanh của cây cỏ. Văn chương của chúng ta gần đây một số toàn hừng hực lên những khẩu hiệu mà không có một bóng cây nào trên đường đi của lũ nhân vật thì cái phong cảnh tiểu thuyết ấy có nên đưa ra làm mẫu mực không?" (Cây Hà Nội)
Những ý kiến đó của Nguyễn Tuân chẳng những triết lý mà còn phù hợp với không khí của ngày hôm nay, trước yêu cầu xây dựng của nhân loại được cải thiện môi trường sinh thái, đòi bảo vệ sự trong sạch và vẻ đẹp của thiên nhiên vì hạnh phúc con người.”
(Trích "Con đường đi vào thế giới nghệ thuật của nhà văn" - Nguyễn Đăng Mạnh)