21/05/2026
“ĂN XONG ĐI RỒI MẸ CHO ĐIỆN THOẠI” – THÓI QUEN SAI LẦM CỦA BA MẸ BIẾN CON THÀNH NHỮNG "CHUYÊN GIA MẶC CẢ" TỪ BÉ
“Mẹ ơi, con dọn đồ chơi xong mẹ cho con mượn iPad nhé!”
“Tắm nhanh rồi ra ăn kẹo cơ!”
“Thế con học bài xong mẹ cho con 10 nghìn nhé.”
Ban đầu, bố mẹ thấy việc này rất bình thường. Thậm chí còn thấy hiệu quả.
Vì cứ hễ đưa ra một "phần thưởng" là con đang lề mề bỗng làm thoăn thoắt. Đang gào khóc bỗng nín ngay.
Nhưng lớn lên một chút, bố mẹ bắt đầu đau đầu, thậm chí phát cáu vì: Chỉ cần không có phần thưởng, là con không làm.
Bảo làm gì con cũng trả treo, ra điều kiện ngược lại với người lớn.
Bản chất thì không phải đứa trẻ nào cũng "tự nhiên" biết mặc cả.
Phần lớn… đó là cách các con được dạy mà không ai nhận ra.
1. Khi sự ngoan ngoãn bị đem ra "mua bán"
Một đứa trẻ sẽ không lặp lại hành vi… nếu hành vi đó không mang lại kết quả.
Nhưng nếu mỗi lần con không chịu ăn cơm, không chịu đi tắm:
– Bố mẹ sốt ruột
– Bố mẹ đưa điện thoại ra dụ
– Điều con muốn (ăn xong được xem tivi)… cuối cùng vẫn có được
Thì trong thế giới của con, một “quy luật ngầm” được hình thành:
👉 “À, việc ăn cơm là việc của mẹ, mẹ đang cần mình ăn, nên mẹ phải trả công cho mình.”
Và dần dần, con không còn làm vì tự giác nữa… Mà làm vì phần thưởng.
2. Điều nguy hiểm không nằm ở việc "con đòi phần thưởng"
Điều đáng lo là:
Giá trị của phần thưởng sẽ ngày càng phải tăng lên.
Hôm nay 1 cái kẹo có thể dụ con cất đồ chơi. Nhưng tháng sau, 1 cái kẹo không còn tác dụng. Con sẽ đòi xem tivi, đòi mua đồ chơi mới.
Và tệ hơn…
Khi bố mẹ không đáp ứng yêu cầu, con sẽ chuyển sang chống đối: "Thế thì con không làm nữa!"
3. Bố mẹ vô tình “huấn luyện” con như thế nào?
Không ai dạy con phải mặc cả cả.
Nhưng rất nhiều bố mẹ… vô thức “đào tạo” điều đó mỗi ngày:
“Ngoan đi rồi cuối tuần bố cho đi siêu thị…”
“Ăn nhanh lên rồi mẹ cho xem tivi…”
Nghe thì rất quen… nhưng chính những câu nói đó đang gửi một thông điệp rất rõ ràng: “Con cứ chống đối đi, rồi bố mẹ sẽ phải đưa ra thứ hấp dẫn hơn để dụ dỗ con.”
📌 VẬY PHẢI LÀM SAO ĐỂ CON TỰ GIÁC MÀ KHÔNG CẦN TREO THƯỞN?
Không phải là cấm đoán.
Cũng không phải là không bao giờ được mua đồ cho con.
Mà là thay đổi cách giao tiếp của bố mẹ.
1. Tách rõ: Đâu là trách nhiệm – Đâu là phần thưởng
Hãy cho con hiểu: Đánh răng, tự xúc cơm, dọn đồ chơi của mình… là TRÁCH NHIỆM cá nhân. Làm tốt thì cơ thể khỏe mạnh, nhà cửa sạch sẽ. Không có phần thưởng nào cho những việc bắt buộc phải làm.
Chỉ khi con chủ động làm việc vượt ngoài trách nhiệm (giúp mẹ nhặt rau, trông em)… thì mới được ghi nhận bằng phần thưởng.
2. Đổi câu "Nếu... thì" thành "Khi nào... thì"
❌ Đừng nói: "Nếu con ăn xong, mẹ sẽ cho xem tivi." (Đây là mặc cả, hối lộ).
👉 Hãy nói: "Khi nào con ăn xong, nhà mình sẽ cùng ra phòng khách xem tivi nhé." (Đây là trình tự thời gian, việc này xong mới đến việc kia).
Chỉ đổi một chữ thôi, nhưng thông điệp sẽ là: Tivi không phải là phần thưởng, nó chỉ là hoạt động tiếp theo sau khi con hoàn thành trách nhiệm.
3. Lơ đi những đòi hỏi vô lý
Nếu con ra điều kiện: "Mẹ cho kẹo con mới tắm."
Đừng nhượng bộ, cũng đừng đứng cãi tay đôi với con. Quy tắc là quy tắc.
👉 "Mẹ không đồng ý. Việc tắm là để con sạch sẽ. Bây giờ con tự cởi quần áo, hay để mẹ giúp?"
Ban đầu con sẽ đình công, khóc lóc.
Nhưng nếu bố mẹ đủ kiên định… Con sẽ dần học được một điều rất quan trọng: Mặc cả với bố mẹ là vô tác dụng.
Nhiều phụ huynh khi tìm đến mình làm Sinh trắc vân tay hay hỏi: "Sao con nhà chị nó trả treo, lý sự rạch ròi thế hả chú Ninh?"
Khi mở bản báo cáo vân tay ra mới thấy, con mang chủng Đại bàng (mục tiêu và nhận thức cực cao). Những em bé này "bắt bài" người lớn rất nhanh. Nếu bố mẹ dùng vật chất để dụ, con sẽ dùng chính vật chất để thao túng lại bố mẹ.
STVT sẽ giúp bố mẹ nhìn rõ: Con mình cần được động viên bằng lời khen (chủng Nước), hay cần những quy tắc kỷ luật thép (chủng Đại bàng). Khi đã có "tấm bản đồ" trong tay, bố mẹ sẽ biết cách nói chuyện để con tâm phục khẩu phục mà không cần tốn một viên kẹo nào.
Dạy con không phải là dùng phần thưởng để dập tắt sự chống đối tạm thời.
Mà là giúp con trưởng thành trong ý thức tự giác của chính mình!