22/08/2026
Gyeongju: Thành phố "bảo tàng không tường" - nơi đóng đô của một trong những vương triều thịnh vượng nhật Hàn Quốc
Cách Seoul khoảng 280km về phía Đông Nam, Gyeongju là nơi hiếm hoi trên thế giới mà một thành phố hiện đại vẫn "sống chung" với một đế đô cổ suốt gần một nghìn năm. Người ta gọi Gyeongju là "bảo tàng không tường" vì di tích nằm ngay trong công viên, ven đường, dưới chân đồi. Khắp nơi đều có dấu tích của một triều đại thịnh trị nhất cả khu vực Đông Á. Đây cũng là một trong những địa điểm tham quan, học tập nằm trong chương trình Vcil Travel School Hàn Quốc.
🤴Một kinh đô "không bao giờ dời chỗ"
Gyeongju (còn có tên là Geumseong, có nghĩa là "thành phố vàng") là kinh đô của vương quốc Silla, một vương triều tồn tại liên tục từ năm 57 TCN đến 935 SCN - gần một nghìn năm không hề dời đô. Đây là điều gần như không có tiền lệ ở Đông Á, nơi các triều đại Trung Hoa hay Nhật Bản thường dời kinh đô nhiều lần vì chiến tranh, phong thuỷ không hợp, hay thay đổi triều đại. Vào thời kỳ phát triển rực rỡ nhất, thế kỷ thứ 9, Gyeongju có khoảng 1 triệu dân và 180.000 hộ gia đình - một trong những đô thị lớn nhất thế giới thời đó.
Biệt danh "thành phố vàng" không chỉ mang tính biểu tượng. Mà nó còn đến từ một thực tế là các nhà khảo cổ học khai quật được một trong những kho báu vàng cổ đại lớn nhất châu Á, gồm vương miện, đai lưng, khuyên tai và nhiều trang sức bằng vàng chạm khắc tinh xảo. Hai ngôi mộ nổi bật nhất, Cheonmachong (Mộ Ngựa Trời) và Hwangnam Daechong (Đại Mộ Hwangnam), được khai quật vào năm 1973–1975 và cho ra đời một trong những bộ sưu tập trang sức hoàng gia đẹp nhất còn sót lại của Silla.
Năm 2000, khu vực Gyeongju được UNESCO công nhận Di sản Thế giới, chia thành 5 cụm (belt): Namsan (núi thiêng, la liệt tượng Phật khắc đá), Wolseong (di chỉ hoàng cung), Daereungwon (quần thể lăng mộ hoàng gia), Hwangnyongsa (chùa), và Sanseong (hệ thống thành luỹ phòng thủ).
👑Nữ vương nhìn tranh đoán hoa, nghe ếch kêu đoán quân địch
Một trong những nhân vật thú vị nhất gắn với Gyeongju là Nữ vương Seondeok (trị vì 632–647), nữ vương đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc, lên ngôi vì vua cha không có con trai nối dõi.
Có hai giai thoại nổi tiếng về sự thông minh của bà, được ghi lại trong Tam Quốc Sử Ký (Samguk Sagi). Chuyện thứ nhất: khi còn nhỏ, bà nhận được từ triều đình nhà Đường một bức tranh hoa mẫu đơn kèm hạt giống. Nhìn tranh, bà nói ngay: "hoa đẹp nhưng tiếc là không có hương thơm" — vì bức tranh không hề vẽ ong bướm bên hoa. Khi hoa nở thật, quả đúng là không có mùi.
Chuyện thứ hai: một mùa đông, bà nghe thấy tiếng ếch kêu inh ỏi ở ao Ngọc Môn (Jade Gate) và đoán ngay có quân địch (Bách Tế) đang ẩn náu ở phía Tây - dựa trên cách bà đọc các biểu tượng Âm Dương trong văn hoá phương Đông (ếch giận dữ = binh lính, "Ngọc Môn" gợi tới nữ giới = hướng Tây theo Âm). Quả nhiên quân bà cử đi đã phục kích đúng 500 lính Bách Tế đang mai phục ở đó.
Chính Nữ vương Seondeok là người cho xây đài quan sát thiên văn Cheomseongdae - một trong những đài quan sát cổ nhất Đông Á còn tồn tại. Công trình này được thiết kế với những con số mang tính biểu tượng: 27 lớp đá xếp chồng (ứng với việc bà là vị vua thứ 27 của Silla), 12 phiến đá nền vuông tượng trưng cho 12 tháng, cộng thêm phần bệ và đỉnh tạo thành 28 và 30 lớp - tương ứng 28 chòm sao phương Đông và 30 ngày trong tháng. Đài quan sát đồng thời hoạt động như một chiếc đồng hồ mặt trời khổng lồ, dùng để tính lịch phục vụ nông nghiệp hay thời điểm thực hiện các nghi lễ.
🕉️Ngôi chùa xuất hiện vì một giấc mơ về rồng vàng
Câu chuyện về chùa Hwangnyongsa cũng rất thú vị. Khu đất này ban đầu được vua Jinheung (trị vì 540–576) chọn để xây một cung điện mới ở phía Đông hoàng cung Wolseong. Nhưng theo truyền thuyết, một con rồng vàng đã xuất hiện tại khu đất - và đây được xem là điềm báo thiêng liêng - khiến nhà vua đổi ý. Thay vì xây cung điện, ông quyết định dựng nên một ngôi chùa "hộ quốc" để trấn giữ và bảo hộ cho vương quốc của mình.
Hwangnyongsa sau đó trở thành quần thể Phật giáo lớn nhất Đông Á thời bấy giờ, với tháp gỗ 9 tầng cao khoảng 80m - công trình cao nhất cùng loại vào thời điểm đó.
(Đáng buồn là toà tháp 9 tầng này đã bị quân Mông Cổ thiêu huỷ năm 1238 trong cuộc xâm lược Cao Ly - hiện chỉ còn lại nền đá, nhưng riêng kích thước nền đá cũng đủ cho thấy quy mô khổng lồ của công trình gốc.)
🐉Vị vua muốn hoá rồng để canh giữ đất nước
Có lẽ câu chuyện thú vị và giàu chất thơ nhất gắn với Gyeongju là về vua Munmu (trị vì 661–681) - người hoàn tất công cuộc thống nhất ba vương quốc, đánh bại Baekje, Goguryeo và đẩy lui cả quân Đường (Trung Quốc) ra khỏi bán đảo Triều Tiên.
Trước khi mất, vua Munmu để lại di chúc rằng, ông không muốn được chôn cất theo nghi thức thông thường, mà yêu cầu hoả táng và rải tro xuống Biển Đông. Ông muốn rằng bản thân sẽ hoá thành rồng để trấn giữ bờ biển, ngăn quân Nhật xâm lược bờ cõi. Con trai ông, vua Sinmun, đã làm theo di nguyện, chôn tro cốt dưới một tảng đá ngoài khơi bờ biển Bonggil-ri - nơi ngày nay gọi là Daewangam (Đại Vương Nham — "Đá của Đại Vương"), lăng mộ dưới nước duy nhất được biết đến trên thế giới. Nguyên văn lời trăn trối của vua: "Ta sẽ hoá thành rồng và ngăn chặn ngoại xâm."
Vua Sinmun sau đó còn cho xây ngôi chùa Gameunsa gần đó, với một đường nước dẫn thẳng từ chánh điện ra biển.
---
Nguồn tham khảo:
worldhistory.org, worldheritagesites.net
Trong chương trình Vcil Travel School Hàn Quốc, cố đô Gyeongju sẽ là một trong những địa điểm đoàn sẽ ghé thăm và tìm hiểu trong thời gian thực tập, nguyện tại Trung tâm thiền tập Dubuk ở Ulsan.
Hiện tại, HỌC BỔNG ĐỒNG HÀNH ĐẾN HÀN QUỐC - NHỮNG CON ĐƯỜNG THAY THẾ 2026 gắn liền với hành trình "Vcil Travel School 2026 - Hàn Quốc IV: Từ kỳ tích sông Hán đến những con đường thay thế", diễn ra 14–24/10/2026 đang mở đơn.
Học bổng hiện có các mức hỗ trợ (30% / 50% / 100%) trị giá lên đến 29.000.000 VNĐ. Thông tin chi tiết mời bạn xem thêm ở phần bình luận.