DermLab Bách khoa Da Liễu

BẤT THƯỜNG MÓNG Ở TRẺ EM SAU BỆNH TAY CHÂN MIỆNG (TCM)
🔬 Onychomadesis (rụng móng) là một biểu hiện muộn, lành tính, đã được ghi nhận rõ trong y văn sau nhiễm Enterovirus, đặc biệt là Coxsackievirus A6, A10 và EV71.
🕒 Thời điểm xuất hiện
Thường sau 4–8 tuần kể từ giai đoạn cấp của TCM
🖐️ Biểu hiện lâm sàng
B**g hoặc rụng móng từ gốc
Có thể kèm đường Beau (Beau’s lines)
Không đau, không viêm, không mủ
Có thể ảnh hưởng nhiều móng, thường trùng với các ngón từng có tổn thương da
🧬 Cơ chế bệnh sinh (giả thuyết)
Ức chế tạm thời hoạt động của ma trận móng do:
Nhiễm virus toàn thân
Sốt cao
Phản ứng viêm tại chỗ
→ Ngừng phát triển móng thoáng qua → móng cũ b**g → móng mới mọc lại
🩺 Chẩn đoán
Chủ yếu dựa vào lâm sàng và tiền sử TCM gần đây
Cần phân biệt với:
Nhiễm nấm móng
Chấn thương
Bệnh lý móng mạn tính
💊 Xử trí
Không cần điều trị đặc hiệu
Chăm sóc và theo dõi
Tránh điều trị không cần thiết (kháng nấm, vi chất…)
⏳ Tiên lượng
Móng mọc lại hoàn toàn:
2–3 tháng (móng tay)
3–6 tháng (móng chân)
Không để lại di chứng
📚 Thông điệp lâm sàng
👉 Rụng móng sau TCM là hiện tượng tự giới hạn, cần được nhận biết để trấn an phụ huynh và tránh can thiệp không cần thiết.

Phân biệt nhanh: Leukemia cutis và Lymphoma cutis
Hai tình trạng này đều là tổn thương da do tế bào ác tính của hệ tạo máu, nhưng bản chất và ý nghĩa tiên lượng hoàn toàn khác nhau.
Leukemia cutis là khi tế bào bạch cầu ác tính (blast) từ tủy xương xâm nhập vào da, tạo nên các nốt hoặc sẩn rắn, màu đỏ tím hoặc đồng, thường không ngứa và tiến triển nhanh. Đây là dấu hiệu bệnh bạch cầu đã lan ra ngoài tủy, thường xuất hiện ở giai đoạn muộn hoặc tái phát, do đó tiên lượng thường xấu. Trên mô bệnh học, tổn thương chứa các tế bào blast chưa biệt hoá, dương tính với các marker như MPO, CD34, CD117. Điều trị chủ yếu là hóa trị toàn thân theo phác đồ leukemia tương ứng.
Ngược lại, Lymphoma cutis là tổn thương da do tế bào lympho ác tính (T hoặc B, có thể xuất phát ngay tại da (primary cutaneous lymphoma) hoặc lan từ hạch, tạng sâu ra da (secondary cutaneous involvement). Biểu hiện thường là các mảng, nốt hoặc u màu đỏ nâu hoặc tím, đôi khi hơi ngứa, tiến triển chậm hơn so với leukemia cutis. Sinh thiết da cho thấy thâm nhiễm tế bào lympho trưởng thành, với các marker đặc trưng như CD3, CD20, CD30. Điều trị tùy thể bệnh: có thể dùng quang trị, xạ trị khu trú, rituximab, methotrexate hoặc interferon, và tiên lượng nhìn chung tốt hơn so với leukemia cutis.
💡 Mẹo dễ nhớ:
Leukemia cutis → “Bạch cầu từ tủy bò ra da” → tiến triển nhanh, tiên lượng xấu.
Lymphoma cutis → “U lympho ở da” → tiến triển chậm, có thể khu trú, nhiều thể điều trị khỏi.
📍Về lâm sàng, nốt tím rắn, lan nhanh, không ngứa gợi ý leukemia cutis; trong khi mảng hoặc u đỏ nâu, tồn tại lâu, có thể ngứa nhẹ thường gợi ý lymphoma cutis.

Phân biệt giảm sắc tố dạng dát tiến triển và giảm sắc tố dạng giọt tự phát
Nguồn: fb

Người phụ nữ 26 tuổi này đang lo lắng về những đốm mụn trên lưng. Chúng không gây ngứa hay đau. Cô cũng bị b**g vảy ở nếp gấp mũi má và da đầu. Chẩn đoán và hướng xử trí??

Bệnh nhân nữ 29 tuổi đến khám vì nổi các mụn nước bóng nước căng kèm cảm giác nóng rát. Bệnh nhân có đau nhức các khớp, khi ra ngoài nắng, bệnh nhân thấy mệt mỏi nhiều hơn, hồi hộp đánh trống ngực. Tóc bắt đầu rụng trong khoảng 6 tháng gần đây. Sang thương chỉ giới hạn ở mặt và cổ. Việc cần làm tiếp theo cho bệnh nhân này là gì ???

Hội nghị da liễu thẩm mỹ toàn quốc 2025

Bệnh nhân xuất hiện các sang thương khoảng 4 tháng, ngứa nhiều ở các vùng sang thương. Chưa khai thác được tiền sử dùng thuốc. Chẩn đoán????

Tại sao sang thương vảy phấn hồng lại phân bố theo đường Langer???

Atrophie blanche (teo trắng) là thuật ngữ dùng để mô tả một dạng sẹo đặc biệt với các mảng màu trắng ngà, kèm theo tăng sắc tố ở vùng rìa và giãn mao mạch. Những tổn thương này thường xuất hiện ở chi dưới.
Atrophie blanche là một đặc điểm thường gặp của bệnh lý mạch máu dạng livedoid (livedoid vasculopathy). Tuy nhiên, trong y văn, thuật ngữ này có thể gây nhầm lẫn, vì một số tác giả xem atrophie blanche là từ đồng nghĩa với livedoid vasculopathy. Tuy nhiên, cách sử dụng chính xác hơn là atrophie blanche chỉ mô tả mô hình sẹo hình thành sau khi các vết loét lành lại, chứ không phải bản thân bệnh lý livedoid vasculopathy.
Tóm tắt cơ chế
Rối loạn đông máu hoặc giảm tiêu sợi huyết → hình thành huyết khối vi mạch.
Thiếu máu cục bộ mãn tính → gây hoại tử da tái phát.
Quá trình lành thương bất thường → tạo sẹo teo trắng (atrophie blanche) với xơ hóa, giãn mao mạch và tăng sắc tố rìa.

Các dấu hiệu lâm sàng liên quan đến mày đay cùng với các nguyên nhân có thể.

Sốc phản vệ: Đau bụng, chóng mặt, hạ huyết áp, mảng hồng ban lớn, khó thở, khò khè, tim nhanh.
Mày đay vật lý: Dấu hiệu vẽ nổi trên da, kích thích vật lý.
Dị ứng thực phẩm: Xuất hiện triệu chứng liên quan đến việc ăn uống.
Nhiễm viêm gan B, C hoặc HIV: Tiền sử quan hệ tình dục nguy cơ cao hoặc sử dụng ma túy bất hợp pháp.
Nhiễm trùng: Tiếp xúc với tác nhân lây nhiễm, triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên hoặc tiết niệu.
Bệnh tự miễn: Đau khớp, viêm màng bồ đào, sốt, triệu chứng toàn thân.
Dị ứng thuốc hoặc giải phóng tế bào mast trực tiếp: Sử dụng hoặc thay đổi thuốc.
Sẩn mày đay ngứa và mảng trong thai kỳ: Xuất hiện khi mang thai.
Viêm da do progesterone tự miễn: Bùng phát triệu chứng trước kỳ kinh nguyệt.
Mày đay cholinergic: Sẩn nhỏ (1-3 mm), nóng hoặc ngứa, xuất hiện khi tiếp xúc với nhiệt, tập thể dục hoặc căng thẳng.
Suy giáp: Bướu giáp, tăng cân, không chịu được lạnh.
Nhiễm trùng ký sinh trùng hoặc nhiễm trùng khác: Có tiền sử du lịch.
U lympho: Sút cân không chủ ý, sốt, đổ mồ hôi ban đêm.
Viêm mạch mày đay: Sẩn mày đay kéo dài hơn 24 giờ, không mất màu khi ấn, kèm theo nóng rát, khó chịu, tăng sắc tố tồn dư, sốt và đau khớp.