Khoa Học Ứng Dụng - Trung Tâm Chí Dũng

TÂM LÝ HỌC HY LẠP CỔ ĐẠI: KHỞI NGUỒN CỦA HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ TÂM HỒN

Khi nhắc đến tâm lý học, nhiều người thường nghĩ ngay đến những phòng thí nghiệm, các bài kiểm tra tâm lý hay những phương pháp trị liệu hiện đại. Thế nhưng, ít ai biết rằng hành trình tìm hiểu đời sống tinh thần của con người đã bắt đầu từ hơn hai nghìn năm trước, trong những cuộc đối thoại triết học của người Hy Lạp cổ đại.

Vào thời điểm đó, tâm lý học chưa tồn tại như một ngành khoa học độc lập. Những câu hỏi về tâm hồn, suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của con người được đặt ra trong khuôn khổ của triết học. Chính từ những nỗ lực tìm hiểu con người và thế giới mà những nền móng đầu tiên của tâm lý học đã dần được hình thành.

Ban đầu, con người lý giải các hiện tượng tự nhiên và đời sống bằng thần thoại. Mưa, gió, sấm sét hay vận mệnh của con người đều được cho là do các vị thần chi phối. Tuy nhiên, các triết gia Hy Lạp đã bắt đầu đặt câu hỏi theo một cách khác. Thay vì chỉ chấp nhận những lời giải thích có sẵn, họ tìm kiếm những nguyên lý hợp lý hơn để hiểu về thế giới. Những nhà tư tưởng như Thales, Anaximander hay Heraclitus đã cố gắng xác định đâu là bản chất nền tảng của vạn vật. Dù các quan điểm của họ ngày nay có thể chưa còn phù hợp với khoa học hiện đại, nhưng điều quan trọng là họ đã mở ra một cách tư duy mới: dùng lý trí để tìm hiểu thế giới thay vì chỉ dựa vào thần thoại. Từ việc khám phá thế giới bên ngoài, các triết gia dần chuyển sự chú ý vào chính con người. Họ bắt đầu đặt ra những câu hỏi sâu sắc hơn: Con người là ai? Điều gì tạo nên tri thức? Vì sao chúng ta suy nghĩ, cảm nhận và hành động theo những cách khác nhau? Đây chính là bước ngoặt quan trọng trong lịch sử tư tưởng nhân loại. Lần đầu tiên, đời sống nội tâm được xem là một đối tượng cần được tìm hiểu một cách nghiêm túc. Con người không chỉ tồn tại như một phần của tự nhiên mà còn sở hữu một thế giới tinh thần riêng với những suy nghĩ, cảm xúc và khát vọng phong phú.
Trong số các triết gia Hy Lạp cổ đại, Socrates, Plato và Aristotle là những người có ảnh hưởng đặc biệt sâu rộng đến sự phát triển của tâm lý học. Socrates nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tự nhận thức bản thân. Câu nói nổi tiếng của ông: "Hãy tự biết mình" cho đến ngày nay vẫn được xem là một trong những nền tảng quan trọng của việc khám phá đời sống tâm lý. Plato cho rằng con người bao gồm cả thể xác và linh hồn. Ông đặc biệt quan tâm đến những hoạt động tinh thần như tư duy, tri thức và đạo đức. Nhiều quan điểm của Plato đã tạo ảnh hưởng lớn đến các nghiên cứu sau này về nhận thức và ý thức. Aristotle là người có đóng góp trực tiếp hơn cả cho sự hình thành tâm lý học. Trong tác phẩm "Về linh hồn" (De Anima), ông đã phân tích nhiều hiện tượng tâm lý như cảm giác, trí nhớ, nhận thức và học tập. Đây được xem là một trong những công trình sớm nhất nghiên cứu có hệ thống về đời sống tinh thần của con người. Dĩ nhiên, những tư tưởng của người Hy Lạp cổ đại vẫn mang tính triết học nhiều hơn khoa học. Họ chưa có các phương pháp thực nghiệm để kiểm chứng giả thuyết như các nhà tâm lý học ngày nay. Tuy vậy, giá trị lớn nhất mà họ để lại chính là việc khẳng định rằng thế giới nội tâm của con người là một lĩnh vực đáng để nghiên cứu và tìm hiểu.

Trải qua nhiều thế kỷ phát triển, tâm lý học dần tách khỏi triết học để trở thành một ngành khoa học độc lập vào cuối thế kỷ XIX. Các nhà nghiên cứu bắt đầu sử dụng quan sát, thực nghiệm và đo lường để khám phá các hiện tượng tâm lý. Tuy nhiên, những câu hỏi nền tảng mà các triết gia Hy Lạp từng đặt ra vẫn tiếp tục đồng hành cùng tâm lý học hiện đại.

Nhìn lại lịch sử, chúng ta có thể thấy rằng tâm lý học không xuất hiện một cách đột ngột mà là kết quả của một hành trình tư duy kéo dài hàng nghìn năm. Tâm lý học Hy Lạp cổ đại có thể chưa đưa ra được những câu trả lời hoàn chỉnh, nhưng chính những cuộc truy vấn đầu tiên về con người, tâm hồn và nhận thức đã mở đường cho sự ra đời của một trong những ngành khoa học quan trọng nhất đối với đời sống con người ngày nay.

Biên tập: Thanh Trúc

[ĐẾM NGƯỢC 24H] GIẢI MÃ NHỮNG "MẬT MÃ" ẨN GIẤU SAU KHUNG HÌNH 🎬

Chỉ còn đúng 24 giờ nữa, hành trình khám phá tâm lý học qua điện ảnh của Câu lạc bộ Tâm lý học & Đời sống sẽ chính thức bắt đầu!

Bạn đã sẵn sàng cùng chúng mình bước vào buổi sinh hoạt đầu tiên: "Dưới lăng kính tâm lý - Những mật mã ẩn giấu sau khung hình" chưa?

🌟 Tại sao bạn không nên bỏ lỡ?
- Cùng khách mời là Thạc sĩ Mỹ Phương "bóc tách" những ẩn ức và thông điệp tâm lý trong các trích đoạn phim nổi tiếng.
- Trải nghiệm không gian kết nối an toàn, nơi mỗi suy tư của bạn đều được lắng nghe.
- Cơ hội nhận đặc quyền hệ sinh thái: Tham gia miễn phí các CLB Giáo dục, Phật học và Triết học.

📅 Thời gian: 19:30, ngày 06/06/2026.
📍 Địa điểm: Nền tảng Discord.
🎁 Chi phí: Miễn phí trải nghiệm buổi đầu tiên.

Đừng để sự trì hoãn giữ chân bạn! Hãy để tối Thứ 7 này trở nên thật đặc biệt bằng việc dành chút thời gian cho bản thân và tri thức.

👉 Đăng ký ngay tại đây để nhận link tham gia: https://forms.gle/5QqeYHtGSWFvWdww8

Hẹn gặp bạn vào tối mai trên Discord nhé!

KHI LÒNG TỬ TẾ TRỞ THÀNH "CHIẾC ÁO" QUÁ KHỔ

Chúng ta thường lớn lên với những bài học về sự tử tế như phải biết nhường nhịn, phải biết nghĩ cho người khác, phải luôn tươi cười dù lòng đang trĩu nặng. Những giá trị ấy đẹp, rất đẹp. Nhưng có bao giờ, bạn cảm thấy sự tử tế của mình giống như một chiếc áo đang ngày càng chật chội, khiến hơi thở của chính bạn trở nên nặng nề?

Có những người, vì sợ làm người khác buồn mà không bao giờ dám nói lời từ chối. Có những người, vì muốn giữ trọn vẹn một hình ảnh "người tốt" trong mắt mọi người, mà sẵn sàng nuốt ngược những ấm ức vào trong. Chúng ta gọi đó là sự nhường nhịn, nhưng sâu thẳm bên trong, đó thường là sự sợ hãi. Sợ bị đánh giá, sợ bị bỏ rơi, và sợ rằng nếu mình không hy sinh, mình sẽ không còn xứng đáng với sự yêu thương.

Nhưng bạn biết không, lòng tốt chỉ thực sự tỏa sáng khi nó xuất phát từ sự tự nguyện và bình an, chứ không phải từ áp lực phải làm hài lòng người khác. Khi bạn đặt nhu cầu của mình xuống cuối cùng trong mọi danh sách, bạn không chỉ đang làm cạn kiệt năng lượng của bản thân, mà vô hình trung, bạn cũng đang dạy người khác cách "tiêu thụ" sự hy sinh của mình một cách hiển nhiên.
Sống tử tế không có nghĩa là bạn phải trở thành một người luôn nói "có" với cả thế giới. Người tử tế nhất mà bạn cần học cách chăm sóc trước tiên, chính là chính bạn.

Biết nói "không" trước những yêu cầu không hợp lý, biết bảo vệ không gian riêng tư của mình và biết nhận diện những lúc lòng tốt đang bị lạm dụng thì đó không phải là sự ích kỷ. Đó là lòng tự trọng. Đó là lúc bạn bắt đầu học cách thiết lập những ranh giới xanh, để tâm hồn mình được thở, và để sự tử tế của bạn được đặt đúng chỗ, dành cho đúng người, và giữ trọn giá trị vốn có của nó.

Đừng để lòng tốt trở thành gánh nặng. Nếu đôi lúc bạn cảm thấy lạc lối trong việc cân bằng giữa sự tử tế với người khác và sự công bằng với chính mình, có thể bạn sẽ tìm thấy một vài góc nhìn mới tại buổi chia sẻ trực tuyến vào tối Chủ Nhật tới đây (19:30 – 21:00) với sự đồng hành của giảng sư Ký Thanh Chương. Chúng ta sẽ cùng ngồi lại, tháo gỡ những "nút thắt" tâm lý về ranh giới cá nhân.

Sau tất cả, hãy nhớ rằng bạn xứng đáng được đối xử tử tế, ngay cả khi người đó là chính bạn.

[THÔNG TIN] GIA NHẬP CÂU LẠC BỘ TÂM LÝ HỌC & ĐỜI SỐNG

Chào bạn, đến với Câu lạc bộ Tâm lý học & Đời sống, chúng mình tạo ra một không gian thực tế để mỗi người có thể hiểu về chính mình và kết nối với xung quanh thông qua lăng kính tâm lý học.

⚙️ Cơ chế tham dự
- Hình thức: Sinh hoạt trực tuyến (Online) trên nền tảng Discord của Trung tâm Chí Dũng.
- Thời gian: Định kỳ mỗi Thứ 7 hàng tuần, từ 19:30 đến 21:00.
- Phí tham gia:
[1] Miễn phí trải nghiệm buổi đầu tiên.
[2] Đóng phí hội viên định kỳ để duy trì các hoạt động của CLB.
- Hình thức sinh hoạt: Luân phiên qua các chuyên mục: Psylab (rèn luyện thói quen), Psyview (chiêm nghiệm qua phim/văn học), Psytalk (kết nối chữa lành) và Psyread (đọc & thảo luận sách).

✨ Quyền lợi thành viên
- Đặc quyền hệ sinh thái: Là thành viên CLB Tâm lý học & Đời sống, bạn được miễn phí tham gia các CLB còn lại của Trung tâm, gồm: CLB Giáo dục, Phật học và Triết học.
- Tối ưu bản thân: Được "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn phương pháp làm việc khoa học để vượt qua sự trì hoãn.
- Chiêm nghiệm sâu sắc: Cùng giải mã tâm lý nhân vật qua các tác phẩm văn học, phim ảnh.
- Đào sâu tri thức: Tham gia các buổi đọc và thảo luận sách chuyên sâu để mở rộng góc nhìn.
- Kết nối an toàn: Trở thành một phần của cộng đồng cùng lắng nghe và chia sẻ.

👉 Đăng ký tham gia ngay tại: https://forms.gle/5QqeYHtGSWFvWdww8

PSYVIEW #1: DƯỚI LĂNG KÍNH TÂM LÝ – NHỮNG MẬT MÃ ẨN GIẤU SAU KHUNG HÌNH

Bạn đã bao giờ tự hỏi vì sao một nhân vật lại có hành xử lạ lùng trong phim, hay điều gì thực sự ẩn giấu đằng sau những thước phim đầy cảm xúc? Tháng 06 này, Câu lạc bộ Tâm lý học & Đời sống chính thức trở lại với buổi sinh hoạt Psyview #1: Chiêm nghiệm sâu sắc.

Đây không chỉ là một buổi xem phim thông thường, mà là không gian để chúng ta cùng "giải mã" các tình tiết dưới góc nhìn tâm lý học đa chiều, dưới sự dẫn dắt của khách mời đặc biệt: chị Mỹ Phương – Thạc sĩ Tâm lý học tại Sunway University.

🤝 Ai có thể tham gia?
Buổi sinh hoạt này mở rộng cửa chào đón tất cả những ai:
- Yêu thích phim ảnh: Những người không chỉ muốn xem phim để giải trí mà còn muốn thấu hiểu chiều sâu tâm lý của nhân vật.
- Quan tâm đến tâm lý học: Những ai muốn học cách ứng dụng kiến thức tâm lý vào đời sống thông qua các tình huống giả định trên màn ảnh.
- Tìm kiếm sự kết nối: Những tâm hồn khao khát được chia sẻ góc nhìn, lắng nghe sự đồng điệu và mở rộng thế giới quan trong một không gian an toàn.

🎬 Chúng ta sẽ làm gì trong buổi này?
- Xem & Cảm nhận: Cùng nhau theo dõi một trích đoạn phim ý nghĩa.
- Phân tích & Thảo luận: Dưới lăng kính chuyên môn của khách mời và sự góp ý từ chính bạn, chúng ta sẽ "bóc tách" những tầng sâu tâm lý, mật mã ẩn giấu và những thông điệp nhân văn đằng sau khung hình.
- Kết nối & Chia sẻ: Không gian mở để bạn bày tỏ cảm xúc và những suy tư cá nhân của riêng mình.

📅 Thông tin chi tiết
- Thời gian: 19:30 – 21:00, Thứ Bảy ngày 06/06/2026.
- Hình thức: Trực tuyến trên nền tảng Discord của Trung tâm Chí Dũng.
- Chi phí: Miễn phí tham gia buổi đầu tiên.

Hãy chuẩn bị cho mình một chiếc "ghế sofa" thật thoải mái, một tách trà nóng và cùng chúng mình bước vào hành trình thấu hiểu bản thân thông qua những câu chuyện trên màn ảnh vào tối Thứ Bảy này nhé!

👉 Đăng ký tham gia ngay tại: https://forms.gle/5QqeYHtGSWFvWdww8

Biên tập: Thanh Trúc

Nếu lời nói dối của trẻ không chỉ xuất phát từ đứa trẻ, vậy đó là gì?

Nhà trị liệu gia đình Murray Bowen có một cách nhìn khá thú vị khi ông cho rằng gia đình giống như một hệ thống cảm xúc liên kết với nhau. Điều đó có nghĩa là một đứa trẻ không lớn lên một mình. Những gì trẻ nghĩ, cảm nhận hay cách trẻ phản ứng với thế giới xung quanh thường ít nhiều đều chịu ảnh hưởng từ môi trường mà các em sống mỗi ngày. Vì vậy, đôi khi một lời nói dối không chỉ kể cho chúng ta nghe về đứa trẻ mà còn kể cho chúng ta nghe về chính ngôi nhà nơi đứa trẻ đang lớn lên. Mình nghĩ rằng trẻ em không tự nhiên trở thành những người thường xuyên nói dối . Có thể trong nhiều trường hợp, chúng học cách nói dối khi nhận ra rằng việc nói thật không phải lúc nào cũng mang lại cảm giác an toàn. Nếu mỗi lần nói thật đều đi kèm với đòn roi, chiến tranh lạnh hoặc la mắng, đứa trẻ sẽ dần xem dối trá như cách tốt nhất để bảo vệ chính mình.

Vậy nếu gia đình thực sự có ảnh hưởng đến việc trẻ lựa chọn nói thật hay nói dối thì người lớn có thể làm gì? Mình từng đi tìm câu trả lời cho câu hỏi đó và tình cờ nghe được một tập podcast Speaking of Psychology của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ. Khách mời hôm đó là Tiến sĩ Victoria Talwar, người đã dành nhiều năm nghiên cứu về hành vi nói thật và nói dối ở trẻ em. Có một ý trong cuộc trò chuyện khiến mình nhớ rất lâu. Khi được hỏi: "Cha mẹ có thể làm gì để khuyến khích con trở nên trung thực?", điều khiến mình tâm đắc nhất trong câu trả lời của bà là một ý tưởng rất đơn giản. Nếu sự trung thực thật sự quan trọng với chúng ta thì ta cần chủ động dạy trẻ về điều đó, giống như cách dạy trẻ học chữ, học đếm hay học cách cư xử với người khác vậy.

Nhiều người lớn thường nghĩ rằng trẻ sẽ tự hiểu nói dối là sai và tự học được cách trung thực khi lớn lên. Nhưng theo Tiến sĩ Victoria Talwar, sự trung thực cũng là một giá trị cần được nuôi dưỡng có chủ đích. Điều đó không nhất thiết phải bắt đầu bằng những bài dạy đạo đức nặng nề mà có thể bắt đầu từ những cuộc trò chuyện rất đời thường. Bà cho rằng truyện kể là một trong những cách tự nhiên và hiệu quả nhất để trẻ học về sự trung thực. Khi đọc truyện cùng con, cha mẹ không chỉ đơn giản là kể cho xong câu chuyện mà có thể cùng con trò chuyện về cảm xúc và hành vi của các nhân vật như vì sao nhân vật đó lại nói dối? điều gì khiến họ sợ hãi? nếu là con thì con sẽ làm gì? Những cuộc trò chuyện như vậy giúp trẻ hiểu rằng phía sau sự trung thực không chỉ là đúng hay sai mà còn là cảm giác dũng cảm khi dám đối diện với lỗi lầm của mình.

Điều mình thích trong chia sẻ của bà là bà không xem việc dạy trẻ trung thực như một “bài học” diễn ra trong một thời điểm cụ thể mà là một cuộc trò chuyện cần được duy trì xuyên suốt quá trình trưởng thành của trẻ. Khi còn nhỏ, trẻ có thể học qua sách tranh và truyện cổ tích. Khi lớn hơn, cha mẹ vẫn có thể trò chuyện với con về những nhân vật trong sách, trong phim hoặc những tình huống ngoài đời mà trẻ bắt gặp ở trường lớp hay trên mạng xã hội. Đôi khi chỉ cần một câu hỏi như “Theo con, lúc đó bạn ấy nói dối vì muốn làm điều xấu hay vì bạn ấy sợ?” cũng đủ để mở ra một cuộc trò chuyện rất sâu với trẻ về cảm xúc, trách nhiệm và sự trung thực.
Một điểm khác trong chia sẻ của Tiến sĩ Victoria Talwar khiến mình suy nghĩ rất nhiều là người lớn thường rất chú ý khi trẻ nói dối, nhưng lại quên ghi nhận khi trẻ nói thật. Có những đứa trẻ phải mất rất nhiều can đảm mới dám thú nhận rằng mình làm vỡ đồ, bị điểm kém hay lỡ làm tổn thương bạn bè. Nhưng ngay khi trẻ vừa nói thật, phản ứng đầu tiên của người lớn thường là trách móc hoặc tập trung hoàn toàn vào lỗi lầm. Điều đó vô tình khiến trẻ cảm thấy rằng việc thành thật cũng không giúp mình an toàn hơn là bao. Vì vậy, bà cho rằng trước cả việc xử lý lỗi lầm, điều rất quan trọng là ghi nhận sự trung thực của trẻ. Một câu nói như “Mẹ không vui vì con làm hỏng điện thoại, nhưng mẹ rất trân trọng việc con đã nói thật với mẹ” có thể tạo ra khác biệt rất lớn trong cảm giác an toàn của một đứa trẻ. Khi trẻ hiểu rằng nói thật không khiến mình mất đi tình yêu thương, trẻ sẽ dần không còn quá cần đến lời nói dối để tự bảo vệ bản thân.

Và cuối cùng, Tiến sĩ Victoria Talwar nhấn mạnh rằng trẻ học về sự trung thực không chỉ từ những gì người lớn dạy mà còn từ cách người lớn sống mỗi ngày. Trẻ con quan sát người lớn rất kỹ. Chúng để ý khi cha mẹ bảo mình nói dối tuổi để mua vé rẻ hơn, giả vờ không có nhà khi ai đó gọi điện hoặc nói “đừng kể chuyện này cho ba biết nhé”. Người lớn thường nghĩ đó chỉ là những lời nói rất nhỏ nhưng với trẻ em đó lại là những bài học rất thật về cách người lớn đối xử với sự trung thực. Nếu chúng ta muốn con cái xem trung thực là một giá trị quan trọng thì chính người lớn cũng cần trở thành hình mẫu cho điều đó trong đời sống hằng ngày.

Có lẽ cuối cùng, điều giúp một đứa trẻ dám nói thật không nằm ở việc chúng sợ bị phạt nhiều đến đâu mà nằm ở việc chúng có cảm thấy an toàn khi được là chính mình hay không. Vì đôi khi, mình thấy rằng thứ giữ một đứa trẻ ở lại với sự thật không phải nỗi sợ mà là cảm giác rằng dù mình có sai, vẫn sẽ có một người đủ bình tĩnh để ngồi xuống nghe mình nói hết mọi điều.

Biên tập: Thanh Trúc

CÂU LẠC BỘ TÂM LÝ HỌC & ĐỜI SỐNG – TRỞ VỀ ĐỂ THẤU HIỂU & KẾT NỐI

Tháng 06 này, Câu lạc bộ Tâm lý học & Đời sống chính thức quay trở lại với diện mạo mới mẻ, mang theo những bất ngờ thú vị dành riêng cho những tâm hồn đang tìm kiếm sự cân bằng và thấu hiểu.

Tại đây, tâm lý học không còn là những học thuyết khô khan trên trang giấy, mà trở thành người bạn đồng hành, giúp bạn giải mã bản thân và kiến tạo chất lượng cuộc sống theo cách riêng của mình.

🏠 Không gian kết nối
- Địa điểm: Trực tuyến (Online) trên nền tảng Discord của Trung tâm Chí Dũng.
- Thời gian: 19:30 – 21:00, tối Thứ 7 hàng tuần.

🔍 Bạn sẽ tìm thấy gì ở đây?
Dù bạn là ai, đang ở độ tuổi nào, nếu bạn có sự yêu mến và quan tâm đến việc ứng dụng tâm lý vào đời sống, chúng mình đều có những mảnh ghép dành riêng cho bạn:
- Dành cho các bạn trẻ muốn tối ưu hóa bản thân, vượt qua sự trì hoãn và rèn luyện tính kỷ luật thông qua các phương pháp khoa học.
- Dành cho những tâm hồn nhạy cảm yêu văn chương, nghệ thuật, khao khát tìm kiếm sự thấu hiểu và những kết nối sâu sắc.
- Dành cho những người đi làm đang loay hoay với các mối quan hệ xã hội, mong muốn cải thiện kỹ năng ứng xử qua những va vấp thực tế.

🎨 Hệ thống hoạt động chính
Mỗi tuần, CLB sẽ luân phiên tổ chức các chuyên mục đặc sắc, giúp bạn tiếp cận tâm lý học ở nhiều cung bậc khác nhau:

💡 Psylab | Rèn luyện thói quen: Ứng dụng tâm lý học để tối ưu hành vi, điều chỉnh lối sống và xây dựng kỷ luật bền vững.
🎬 Psyview | Chiêm nghiệm sâu sắc: "Giải mã" phim ảnh, tác phẩm văn học... dưới góc nhìn tâm lý đa chiều đầy mới lạ.
💬 Psytalk | Kết nối chữa lành: Không gian an toàn để cùng sẻ chia những trăn trở và góc nhìn cá nhân thông qua các hoạt động tâm lý chuyên sâu.
📖 Psyread | Đọc & Thảo luận: Cùng nhau đào sâu tri thức từ những cuốn sách tâm lý kinh điển và mở rộng thế giới quan qua những cuộc đối thoại.

Bạn đã sẵn sàng để bắt đầu hành trình thấu hiểu bản thân ngay trong tháng 06 này?

Hãy cùng chúng mình biến những cuối tuần trở nên ý nghĩa hơn, để mỗi buổi sinh hoạt không chỉ là nơi học hỏi, mà còn là điểm tựa tinh thần vững chắc cho hành trình trưởng thành của bạn.

👉 Tham gia cùng cộng đồng tại: https://forms.gle/5QqeYHtGSWFvWdww8

Biên tập: Thanh Trúc

Người ta thường nói rằng tình yêu là nền tảng của hôn nhân. Thế nhưng khi bước vào đời sống chung, không ít cặp đôi nhận ra rằng bên cạnh tình cảm, tiền bạc cũng là một trong những yếu tố có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng của mối quan hệ.

Nhiều cuộc tranh cãi trong hôn nhân thoạt nhìn có vẻ xoay quanh chuyện chi tiêu, thu nhập hay trách nhiệm tài chính. Nhưng sâu xa hơn, đằng sau những bất đồng ấy thường là những khác biệt về giá trị sống, cách nhìn nhận trách nhiệm, cảm giác an toàn và kỳ vọng dành cho nhau. Có người xem tiền là phương tiện để chăm lo cho gia đình, có người lại xem đó là thước đo năng lực hay sự độc lập. Khi hai cách nhìn khác nhau gặp nhau mà không được thấu hiểu, xung đột rất dễ xuất hiện.

Workshop “Tình Và Tiền Trong Hôn Nhân” được tổ chức nhằm giúp người tham gia nhìn lại mối quan hệ giữa tình cảm và tài chính dưới góc nhìn tâm lý học và giáo dục gia đình. Buổi workshop không chỉ bàn về cách quản lý tiền bạc trong hôn nhân, mà còn đi sâu vào những yếu tố tâm lý phía sau các quyết định tài chính, những xung đột thường gặp giữa các cặp đôi và cách xây dựng sự đồng thuận để cùng nhau phát triển một cuộc sống chung bền vững.

Tham gia workshop, bạn sẽ có cơ hội:
[1] Hiểu rõ vai trò của tài chính trong đời sống hôn nhân và gia đình
[2] Nhận diện những khác biệt về giá trị, niềm tin và thói quen liên quan đến tiền bạc
[3] Tìm hiểu những nguyên nhân tâm lý đứng sau các xung đột tài chính giữa các cặp đôi
[4] Gợi mở cách xây dựng sự minh bạch, đồng thuận và hợp tác trong các quyết định tài chính chung

📍 Giảng sư đồng hành: Phan Chí Dũng
📅 Thời gian: 21:00 – 22:30 | Chủ Nhật
🌐 Hình thức: Trực tuyến trên Discord
🔗 Đăng ký: https://forms.gle/Mipvd7yQqDNtwfx47

📌 Thông tin tham gia:
[1] Sự kiện miễn phí dành cho học viên đã và đang theo học tại Trung tâm Chí Dũng.
[2] Đối với các thành viên khác, phí tham gia là 199.000đ/người/sự kiện.

Hẹn gặp bạn tại workshop, nơi câu chuyện về tiền bạc được nhìn nhận không chỉ từ góc độ kinh tế, mà còn từ những nhu cầu cảm xúc, giá trị sống và sự đồng hành giữa hai con người trong hành trình hôn nhân.

Biên tập: Thanh Trúc

Bốn Lực lượng Tâm lý học Mỹ qua mô hình chức năng nhận thức cổ điển của Carl Jung

Trong tác phẩm kinh điển Psychological Types (1921), Carl G. Jung đã đề xuất mô hình bốn chức năng nhận thức được cấu trúc dưới dạng một hình chữ thập (Thập tự Jungian), bao gồm hai trục đối cực: trục duy lý với Tư duy (Thinking) - Cảm xúc (Feeling), và trục phi lý với Cảm giác (Sensation) - Trực giác (Intuition). Jung cho rằng: "Cảm giác xác định những gì thực tế hiện hữu, tư duy cho phép nhận biết ý nghĩa, cảm xúc xác định giá trị, và trực giác chỉ ra các khả năng về nguồn gốc và đích đến của sự vật". Dựa trên mô hình nền tảng này, Jennings (2010) đã soi chiếu vào lịch sử phát triển của bốn lực lượng lớn trong tâm lý học Mỹ gồm Thuyết hành vi, Phân tâm học, Tâm lý học Nhân văn và Tâm lý học Siêu cá nhân, để chỉ ra một sự trùng khớp đáng kinh ngạc.

Lực lượng thứ nhất, Thuyết hành vi, bắt rễ sâu sắc từ chức năng Cảm giác. Thuyết hành vi đặt trọng tâm hoàn toàn vào những kích thích và phản hồi vật lý có thể trực tiếp quan sát và đo lường khách quan. Sự thống trị của chức năng Cảm giác trong nền học thuật Mỹ ngày nay tiếp tục được củng cố qua sự bành trướng của các mô hình nghiên cứu thực chứng định lượng, các liệu pháp "dựa trên bằng chứng" và xu hướng giảm thiểu hóa hành vi con người thành các thuật toán dữ liệu số, niềm tin tối cao vẫn được đặt vào những gì có thể cân, đo, đong, đếm.

Lực lượng thứ hai, Phân tâm học, đúng như cái tên của nó - sự phân tích tâm lý - vận hành chủ đạo bằng chức năng Tư duy. Freud và các thế hệ kế thừa đã xây dựng một hệ thống lý tính đồ sộ nhằm bóc tách, phân tích cấu trúc tâm trí vô thức thông qua các mô hình logic (như Id - Ego - Superego) và các cơ chế động lực học phức tạp nhằm giải mã ý nghĩa ẩn giấu của hành vi.

Lực lượng thứ hai này đối lập trực tiếp trên trục duy lý với Lực lượng thứ ba, Tâm lý học Nhân văn, vốn đại diện cho chức năng Cảm xúc. Ra đời như một phản kháng trước tính cơ giới của thuyết hành vi và tính quyết định luận của phân tâm học, trường phái này đặt giá trị trải nghiệm sống chủ quan, tiềm năng tự hiện thực hóa, lòng tự trọng và ý chí tự do của con người làm đích đến cuối cùng.

Lực lượng thứ tư, Tâm lý học Siêu cá nhân, được dẫn dắt bởi chức năng Trực giác. Trường phái này mở rộng ranh giới bản ngã để tiếp cận các trạng thái ý thức biến đổi, các trải nghiệm đỉnh cao và chiều kích tinh thần-vũ trụ vốn được coi là những vấn đề phi khoa học.

Sự phân bổ này dẫn đến một động lực học sâu sắc mà Jung gọi là "Vấn đề của Ba và Một" (The Problem of the Three and the One). Trong hành trình phát triển tâm thức, cái tôi (ego) thường tích hợp thành công ba chức năng (gồm chức năng vượt trội và hai chức năng phụ trợ), nhưng luôn có xu hướng chối bỏ, nghi ngờ hoặc hạ thấp chức năng thứ tư - vốn nằm ở cực đối lập hoàn toàn với chức năng vượt trội và được gọi là "chức năng kém phát triển" (inferior function).

Khi soi chiếu động lực này vào văn hóa học thuật Mỹ, cảm giác thực chứng (đại diện bởi Thuyết hành vi và thực chứng định lượng) đã trở thành chức năng vượt trội thống trị. Cùng với đó, trực giác siêu cá nhân (nằm ở cực đối nghịch trên cùng một trục) bị đẩy xuống vùng tối vô thức và trở thành chức năng kém phát triển của hệ thống. Trong suốt quá trình phát triển, giới tâm lý học chính thống Mỹ dễ dàng tích hợp ba lực lượng đầu tiên nhưng thường nghi ngờ, né tránh, thậm chí chủ động gạt bỏ tâm lý học siêu cá nhân ra rìa học thuật vì cho rằng nó thiếu tính thực chứng.

Tuy nhiên, theo lý thuyết Jungian, sự toàn vẹn và tiến trình cá nhân hóa của một cá nhân chỉ có thể đạt được khi cái tôi dám đối diện và tích hợp chức năng kém phát triển của mình. Đứng trước làn sóng thứ tư của Tâm lý học, câu hỏi đặt ra là: liệu sự phân mảnh và những khủng hoảng ý nghĩa của tâm lý học học thuật hiện đại có thể được giải quyết? Và với sự thống trị của chức năng cảm giác, phương pháp nghiên cứu thực chứng hiện đại liệu có khả năng năng đạt tới sự hiểu biết bản chất về các trạng thái siêu việt - vốn mang đậm tính siêu hình vượt ra ngoài sự kiểm định của giác quan?.

Nguồn: Nguồn: Jennings, G.-H. (2010). Passages beyond the gate: A Jungian approach to understanding American psychology. Rowman & Littlefield.

Khi Thân và Tâm đối thoại dưới góc nhìn Tâm lý học (Phần 2)

Có những người lớn lên và luôn cảm thấy cơ thể mình “không đúng”. Không đúng vì ngoại hình, giới tính, xu hướng tính dục hoặc đơn giản là không giống với điều xã hội mong đợi. Đằng sau những cảm giác ấy không chỉ là vấn đề tâm lý cá nhân mà còn là ảnh hưởng của những chuẩn mực và cơ chế quyền lực vô hình tác động lên cách con người nhìn nhận cơ thể mình. Bởi lẽ hành trình làm chủ cơ thể của con người chưa bao giờ diễn ra trong một môi trường hoàn toàn tự do. Nếu y học cho thấy thân thể là nơi diễn ra những tương tác sinh học và tâm lý, thì xã hội học lại chỉ ra rằng thân thể còn là đối tượng chịu sự quản lý của quyền lực xã hội. Một trong những vấn đề trung tâm của “chính trị thân thể” chính là quyền tự quyết của cá nhân đối với cơ thể mình. Quyền tự quyết bao gồm quyền lựa chọn bạn đời, quyền sinh con hay không sinh con, quyền chuyển giới hoặc quyền quyết định đối với việc mang thai. Dưới góc nhìn tâm lý học, quyền tự quyết có ý nghĩa rất lớn đối với sự hình thành bản sắc cá nhân. Khi con người được sống đúng với cơ thể và nhu cầu của mình, họ dễ đạt được cảm giác thống nhất nội tâm và ổn định tâm lý hơn. Ngược lại, khi cơ thể liên tục bị kiểm soát bởi định kiến xã hội, cá nhân rất dễ rơi vào cảm giác mất giá trị, khủng hoảng bản sắc hoặc xa lạ với chính mình.

Triết gia Michel Foucault là một trong những nhà tư tưởng có ảnh hưởng lớn trong nghiên cứu quyền lực và thân thể cho rằng xã hội hiện đại không còn kiểm soát con người chỉ bằng cấm đoán hay trừng phạt. Thay vào đó, quyền lực vận hành thông qua quá trình “y tế hóa” và “định chế hóa”. “Y tế hóa” là quá trình các vấn đề đời sống được diễn giải dưới ngôn ngữ y học. Chẳng hạn, tình dục không còn đơn thuần là nhu cầu cá nhân mà trở thành đối tượng được đo lường, phân loại và quản lý bởi y học. “Định chế hóa” là việc các tổ chức như trường học, bệnh viện, pháp luật hay tôn giáo xây dựng nên những quy chuẩn nhằm điều chỉnh hành vi cơ thể của con người.

Theo Foucault, chính cơ chế này đã biến tình dục thành công cụ kiểm soát dân số và trật tự xã hội. Con người tưởng rằng mình đang tự do lựa chọn nhưng trên thực tế lại chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các chuẩn mực được thiết lập sẵn. Từ việc xã hội đề cao kiểu cơ thể nào, lên án xu hướng tính dục nào hay khuyến khích mô hình gia đình nào, tất cả đều phản ánh cách quyền lực can thiệp vào thân thể cá nhân. Tuy nhiên, lịch sử cũng cho thấy con người chưa bao giờ hoàn toàn thụ động trước các cơ chế kiểm soát đó. Các phong trào Nữ quyền và LGBTQ+ chính là những nỗ lực phản kháng nhằm tái định nghĩa chính trị thân thể.

Phong trào Nữ quyền đấu tranh để phụ nữ được quyền sở hữu cơ thể mình thay vì bị xem như công cụ sinh sản hay đối tượng phục vụ các chuẩn mực nam quyền. Trong khi đó, cộng đồng LGBTQ+ đặt lại câu hỏi về những định nghĩa cứng nhắc liên quan đến giới tính và xu hướng tính dục. Những phong trào này không chỉ mang ý nghĩa xã hội mà còn có giá trị tâm lý rất lớn. Chúng giúp nhiều cá nhân thoát khỏi cảm giác tội lỗi, xấu hổ và tự kỳ thị vốn hình thành từ áp lực xã hội kéo dài.

Sâu xa hơn, đây là hành trình con người cố gắng giành lại quyền được sống thật với cơ thể và bản sắc của mình. Thân thể chưa bao giờ chỉ là một cấu trúc sinh học đơn thuần. Đó là nơi giao thoa giữa y học, tâm lý học, xã hội học và quyền lực văn hóa. Các vấn đề về sức khỏe tình dục, hormone, bệnh lý hay cảm xúc cá nhân đều cho thấy rằng thân và tâm luôn liên kết chặt chẽ với nhau. Đồng thời, cách xã hội quản lý thân thể cũng ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tinh thần và cảm giác tự do của con người. Hiểu được mối liên hệ giữa y học thực hành và chính trị thân thể giúp chúng ta nhận ra rằng việc chăm sóc cơ thể không chỉ là duy trì sức khỏe sinh học mà còn là hành trình bảo vệ nhân phẩm, quyền tự quyết và sự toàn vẹn tâm lý của chính mình.

Sau cùng, thân thể chưa bao giờ chỉ là một cấu trúc sinh học đơn thuần. Đó là nơi giao thoa giữa cảm xúc, nhận thức, bản sắc cá nhân và các cơ chế quyền lực xã hội. Chúng ta khó có thể có một đời sống tinh thần lành mạnh nếu cơ thể liên tục chịu tổn thương từ bệnh lý, mặc cảm hoặc áp lực kiểm soát từ bên ngoài. Đồng thời, con người cũng khó đạt được cảm giác tự do thật sự nếu quyền tự quyết đối với thân thể luôn bị phủ định bởi các chuẩn mực áp đặt.

Việc thấu hiểu mối liên hệ giữa y học thực hành, tâm lý học và chính trị thân thể không chỉ giúp con người chăm sóc bản thân tốt hơn mà còn giúp mỗi cá nhân nhận ra giá trị của quyền tự chủ đối với cơ thể và cuộc sống của mình. Bởi sau cùng, sự chữa lành sâu sắc nhất không chỉ nằm ở việc loại bỏ triệu chứng hay chống lại xã hội mà nằm ở khả năng con người có thể sống trong sự hòa hợp giữa Thân, Tâm và bản sắc thật của chính mình.

Biên tập: Thanh Trúc