12/04/2024
“Theo cách suy nghĩ thong thường ở đời thì hạnh phúc là hạnh phúc, khổ đau là khổ đau, hai sự kiện hoàn toàn trái ngược nhau. Đó là khuynh hướng lập luận tự nhiên của tâm tư ta. Nhưng theo nguyên tắc tương tức của Bụt dạy thì hạnh phúc và khổ đau có liên hệ mật thiết. Hạnh phúc làm bằng chất liệu của khổ đau, và khổ đau cũng làm bằng chất liệu của hạnh phúc. Giống như rác có thể làm ra hoa và hoa nếu để lâu ngày sẽ biến thành rác. Hạnh phúc cũng vô thường mà khổ đau cũng vô thường. Vì khổ đau vô thường cho nên khổ đau cũng có thể trở thành hạnh phúc, và hạnh phúc cũng vô thường cho nên nó có thể trở thành khổ đau. Vì vậy khi ta vạch ra một giới tuyến để chia hạnh phúc và khổ đau làm hai là chúng ta là chúng ta đã tạo ra một lầm lẫn căn bản. Ta nên biết rằng nếu chưa từng khổ đau thì chúng ta chưa có cơ hội biết được thế nào là hạnh phúc. Vì vậy cho nên chúng ta có thể nói rằng hạnh phúc và khổ đau là hai hiện tượng có tính cách tương tức, cái này chứa cái kia. Khổ đau chính là chất liệu làm ra hạnh phúc. .”
TS Thích Nhất Hạnh
