Tây Nguyên xưa và nay

Tây Nguyên xưa và nay Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Tây Nguyên xưa và nay, Education, Buon Ma Thuot.

🌿 TÂY NGUYÊN XƯA VÀ NAY
📚 Khám phá lịch sử, văn hóa, con người Tây Nguyên
🎥 Video mới mỗi tuần trên YouTube: https://www.youtube.com/-le5yj
📍 Based in Buôn Ma Thuột
👉 Like & Follow để không bỏ lỡ bài viết mới!

📖Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk đã 2 lần trao đổi với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về tình trạng thiếu khoảng 2,3...
14/09/2026

📖Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk đã 2 lần trao đổi với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về tình trạng thiếu khoảng 2,3 triệu bản SGK trên địa bàn (hơn 30 tỷ đồng), đồng thời đề nghị sớm bổ sung sách để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã phản hồi sẽ cung ứng khoảng 1 triệu bản sách vào tháng 11 tới, số lượng còn thiếu sẽ tiếp tục được bổ sung sau đó.
📖Trước việc thiếu sách giáo khoa và phải chờ đến tháng 11 mới được bổ sung, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk hướng dẫn cho học sinh học sách điện tử hoặc photocopy sách nhưng không được quá 10% tổng số trang.
📣Theo Báo Dân Trí ngày 14/9/2026, link ở comment 👇

📰 Thêm thông tin từ Yang mao: DỰ ÁN GIAO THÔNG DANG DỞ TẠI NÚI YANG HANH VÀ GÓC NHÌN QUY HOẠCHTrên dãy núi Yang Hanh thu...
14/09/2026

📰 Thêm thông tin từ Yang mao: DỰ ÁN GIAO THÔNG DANG DỞ TẠI NÚI YANG HANH VÀ GÓC NHÌN QUY HOẠCH
Trên dãy núi Yang Hanh thuộc địa bàn xã Yang Mao, huyện Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk, một đoạn tuyến giao thông kết nối với huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa hiện đang trong trạng thái tạm dừng thi công. Theo văn bản chỉ đạo số 9534/UBND-TH ngày 25/11/2016 của UBND tỉnh Đắk Lắk, dự án này đã chính thức được yêu cầu dừng lại để rà soát khối lượng và đánh giá lại hiệu quả đầu tư. Dấu tích của những vết xẻ núi và nền đường dẫn vẫn còn hiện hữu, phản ánh một giai đoạn phát triển hạ tầng từng được kỳ vọng sẽ mở ra hướng kết nối liên vùng mới. Tình trạng này đặt ra nhiều góc nhìn về tương lai của công trình trong bối cảnh quy hoạch giao thông khu vực đang có những thay đổi mang tính chiến lược.
Các báo cáo khảo sát địa chất và thông tin từ báo chí chỉ ra rằng địa hình khu vực này vô cùng phức tạp, với độ dốc lớn và cấu trúc nền đất không ổn định. Dãy núi Chư Yang Hanh thường xuyên đối mặt với nguy cơ sạt lở đất, đặc biệt là trong các mùa mưa lũ kéo dài như đợt mưa lớn tháng 11/2025 vừa qua, khiến nhiều hộ dân tại buôn Yang Hanh phải di dời khẩn cấp do đất đá vùi lấp. Việc tiếp tục thi công các hạng mục đào đắp trong điều kiện địa chất dễ bị biến dạng làm tăng chi phí bảo trì và tiềm ẩn rủi ro an toàn cho chính công trình cũng như cộng đồng dân cư lân cận. Đây là một trong những rào cản kỹ thuật khách quan khiến tiến độ dự án không thể đảm bảo theo kế hoạch ban đầu.
🛣️ Song song với những thách thức về địa chất, chiến lược phát triển giao thông liên vùng cũng đã có sự điều chỉnh phù hợp với thực tế. Dự án đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột với quy mô lớn đang được đẩy nhanh tiến độ, dự kiến hoàn thành toàn tuyến vào năm 2027. Tuyến cao tốc này khi đưa vào khai thác sẽ tạo ra một hành lang vận tải hiện đại, an toàn và hiệu quả hơn nhiều so với tuyến đường đèo núi cũ. Sự xuất hiện của tuyến cao tốc giúp tối ưu hóa nguồn lực đầu tư công, tập trung vào những công trình mang tính đột phá và bền vững lâu dài. Việc tạm dừng dự án đường địa phương qua Yang Hanh có thể được xem là bước điều chỉnh cần thiết để tránh chồng chéo quy hoạch và đảm bảo an toàn tuyệt đối.
🏘️ Hiện nay, ưu tiên hàng đầu của chính quyền địa phương là tập trung nguồn lực để di dời và ổn định cuộc sống cho các hộ dân đang sinh sống dưới chân khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Bài học từ dự án dang dở này góp phần hoàn thiện công tác đánh giá tác động môi trường và nghiên cứu khả thi cho các dự án hạ tầng tương lai. Việc nhìn nhận thẳng thắn các nguyên nhân khách quan sẽ giúp công tác quy hoạch vùng Tây Nguyên ngày càng khoa học và sát với thực tiễn phát triển bền vững. Cộng đồng địa phương đang kỳ vọng vào những giải pháp đồng bộ, vừa đảm bảo an toàn dân sinh, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng kết nối giao thông mới.
📌 NGUỒN THAM KHẢO:
📄 [1] UBND tỉnh Đắk Lắk - Công văn số 9534/UBND-TH ngày 25/11/2016 về việc dừng thi công dự án đường giao thông từ xã Cư Drăm đi huyện Khánh Vĩnh. (Link: https://daklak.gov.vn)
📰 [2] Báo BNEWS (17/11/2025) - Mưa lớn gây sạt lở, vùi lấp nhà dân tại buôn Yang Hanh, xã Yang Mao, huyện Krông Bông, buộc di dời khẩn cấp. (Link: https://bnews.vn)
📰 [3] Báo Chính Phủ (14/10/2025) - Cập nhật tiến độ hoàn thành 20km đầu tuyến và lộ trình toàn tuyến cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.
Ảnh từ các báo và chủ fb Trương Quan

14/09/2026

Người đàn ông 27 tuổi chặt cây thông ba lá trong vườn nhà lấy gỗ làm bàn ghế, đăng video lên TikTok và bị phạt 35 triệu đồng.👇

📋Bài nghiên cứu của tác giả Ama H'Oanh đăng trên tạp chí Chư Yang Sin - Hội Văn học nghệ thuật Đắk Lắk số 26 (12/1994), ...
14/09/2026

📋Bài nghiên cứu của tác giả Ama H'Oanh đăng trên tạp chí Chư Yang Sin - Hội Văn học nghệ thuật Đắk Lắk số 26 (12/1994), bàn về tên gọi của N' Trang Lơng (Nơ Trang Long, Nơ Trang Lơng, Ama Trang Lơng, Bơ Trang Lơng, Ba Trang Lơng, ...
📖Một tài liệu có giá trị nghiên cứu và cần bàn thêm.
Với tư cách một tạp chí nghiên cứu thì cách dùng tên của tạp chí "Chứ Yang Sin", hoặc tên của tỉnh "Dak Lak" thì cũng là vấn đề học thuật cần bàn 😀

14/09/2026

Thác Đray Nur (hoặc viết là Thác Dray Nur) là một con thác nằm cách phường Buôn Ma Thuột 25 km theo hướng Quốc lộ 14, ngang qua thủy điện Buôn Kuốp gần 3 km và đây là một ngọn thác hùng vĩ mà thiên nhiên đã ban tặng cho tỉnh Đắk Lắk. Thác Đray Nur là thác chung nguồn nằm trong hệ thống 3 thác: Gia Long - Đray Nur - Dray Sáp của sông Sông Srêpốk, tỉnh Lâm Đồng. Đray Nur nghĩa là thác cái. Vì thế thác còn có tên thông tục là thác Vợ, thác này cũng được gọi là thác Đray Nur thượng như thác Gia Long phần Đray Nur hạ nằm ở tỉnh Lâm Đồng (mới)

Thác Đray Nur nằm cạnh Thác Đray Sáp thuộc tỉnh Lâm Đồng và chỉ cách Thác Đray Sáp một đoạn cầu. Về phía thượng nguồn khoảng 3,5 km là Thác Gia Long.
Nguồn: Facebook Huy Anh
https://www.facebook.com/huytourbuonme

Dành cho các bạn quan tâm thể thao
14/09/2026

Dành cho các bạn quan tâm thể thao

13/09/2026

🧩 P U N O G K R H

Gợi ý bên dưới👇

13/09/2026

Người Ba Na

🏔️ TÂY NGUYÊN XƯA VÀ NAY📖 SERIES: GIẢI MÃ ĐẠI NGÀN - GIỚI THIỆU CÁC DÂN TỘC TÂY NGUYÊN📌 Phần 3: NGƯỜI BA NA (BAHNAR)════...
13/09/2026

🏔️ TÂY NGUYÊN XƯA VÀ NAY
📖 SERIES: GIẢI MÃ ĐẠI NGÀN - GIỚI THIỆU CÁC DÂN TỘC TÂY NGUYÊN
📌 Phần 3: NGƯỜI BA NA (BAHNAR)
══════════════════════════════════════
Tiếp nối chuỗi "Giải mã Đại ngàn", chúng ta đến với người Ba Na — tộc người thuộc ngữ hệ Nam Á (Mon-Khmer), cư trú chủ yếu tại Kon Tum và phía Bắc Gia Lai. Họ nổi tiếng với kiến trúc Nhà Rông mái dốc uy nghi, lễ hội đâm trâu hoành tráng và những anh hùng hào kiệt trong lịch sử.
Mời bạn cùng khám phá! 👇
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🧬 NGUỒN GỐC NHÂN CHỦNG HỌC & NGÔN NGỮ
Người Ba Na (tên tự gọi: Bahnar, Bơ Nâm, Rơ Ngao, Tơ Lô...) thuộc ngữ hệ Nam Á (Mon-Khmer), nhóm ngôn ngữ Ba Na.
🔎 Điều thú vị: Khác với người Ê Đê và Gia Rai (ngữ hệ Nam Đảo), người Ba Na là cư dân bản địa lâu đời hơn tại Tây Nguyên và dãy Trường Sơn. Tiếng Ba Na có quan hệ gần gũi với tiếng Xơ Đăng, Giẻ Triêng và là một trong những ngôn ngữ Tây Nguyên sớm có chữ viết Latinh (do các nhà nghiên cứu và truyền giáo xây dựng từ cuối thế kỷ 19).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📍 QUY MÔ DÂN SỐ & PHÂN BỐ
📊 Dân số: Khoảng 286.910 người (Tổng điều tra dân số 2019), là dân tộc đông thứ 3 tại Tây Nguyên (sau Gia Rai và Ê Đê).
🗺️ Địa bàn cư trú:
• Kon Tum: Tập trung đông nhất (TP. Kon Tum, Đắk Tô, Đắk Hà, Sa Thầy, Kon Plông)
• Gia Lai: Các huyện Kông Chro, Đak Pơ, An Khê, Chư Păh
• Bình Định, Phú Yên: Vùng núi phía Tây (nhóm Ba Na Nam)
👥 Các nhóm địa phương: Ba Na Jơ Lơng (Y Lăng - đông nhất), Ba Na Tơ Lô, Ba Na Rơ Ngao, Ba Na Krem, Ba Na Nam...
🏘️ Thuật ngữ chỉ làng: Người Ba Na thường gọi làng là "Làng" hoặc "Plei" (tùy vùng giao thoa), thường đặt tên theo đặc điểm suối, rừng hoặc tên già làng sáng lập.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🏠 KIẾN TRÚC: NHÀ RÔNG & NHÀ SÀN
🔹 Nhà Rông Ba Na — Biểu tượng cộng đồng:
Nhà Rông (Rông) là trái tim của buôn làng, nơi diễn ra các sinh hoạt cộng đồng, lễ hội và tiếp khách.
• Hình dáng: Mái lợp tranh dày, dốc thẳng đứng, hai đầu hồi vút cao hình lưỡi rìu hoặc cánh buồm, nhưng thoai thoải và vững chãi hơn so với nhà Rông Gia Rai.
• Chức năng: Nơi già làng (Pô Làng) hội họp, xử kiện, tổ chức lễ hội, đánh cồng chiêng; nơi ngủ của thanh niên chưa vợ.
🔹 Nhà ở dân cư:
Người Ba Na ở nhà sàn, mái lợp tranh, vách đan bằng tre nứa. Nhà thường dài 10-15m, chia làm 3 phần: hiên (tiếp khách), gian chính (sinh hoạt chung, bếp lửa) và gian phụ (buồng ngủ).
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👨‍👧 CHẾ ĐỘ GIA ĐÌNH & HÔN NHÂN
Khác với người Ê Đê và Gia Rai, người Ba Na theo chế độ phụ hệ.
🔹 Quyền lực thuộc về nam giới: Con trai thừa kế tài sản, mang họ cha. Người đàn ông lớn tuổi nhất (Pô Làng hoặc chủ nhà) quyết định việc hệ trọng.
🔹 Hôn nhân: Nhà trai chủ động đi hỏi vợ, nộp lễ vật (chiêng, ché, trâu, bò) cho nhà gái. Sau hôn nhân, người vợ về ở nhà chồng.
🔹 Luật tục: Hệ thống luật tục (Hơmon) chặt chẽ, quy định về hôn nhân, thừa kế, xử lý tranh chấp, bảo vệ rừng và nguồn nước.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🎭 LỄ HỘI & TÍN NGƯỠNG
Người Ba Na theo đa thần giáo, tin rằng vạn vật đều có linh hồn (Yang).
🔸 Lễ cúng Bến nước (Pơr êa): Nghi lễ đầu năm, cầu thần nước (Yang Êa) ban cho buôn làng nguồn nước sạch.
🔸 Lễ đâm trâu (Pơng Pô): Nghi lễ hiến sinh trâu để cầu thần linh ban phúc hoặc tạ ơn. Đây là lễ hội lớn nhất, thu hút toàn bộ buôn làng và các làng lân cận.
🔸 Lễ bỏ mả (Ngai): Đánh dấu sự chia tay vĩnh viễn với người đã khuất. Gia đình dựng nhà mồ, tạc tượng gỗ, mổ trâu bò, đánh cồng chiêng. Sau lễ, ngôi mộ bị bỏ hoang — triết lý "sống gửi thác về".
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🥁 ÂM NHẠC & SẢN PHẨM VĂN HÓA
🔹 Cồng chiêng: Bộ chiêng Ba Na gồm 6 chiêng bằng và 6 chiêng núm, âm hưởng trầm hùng, mô phỏng tiếng thác, tiếng gió đại ngàn.
🔹 Sử thi (Hơmon): Kho tàng phong phú với các chàng trai dũng mãnh như Đăm Di, hay phiên bản Đăm San của người Ba Na.
🔹 Nhạc cụ: Đàn T'rưng (đàn đá/tre), đàn Klong Pút (sáo vỗ tay), trống H'gơr.
🔹 Điêu khắc gỗ: Nổi tiếng với nghệ thuật điêu khắc tinh xảo trên tượng nhà mồ và cột nhà Rông.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
👑 NHÂN VẬT LỊCH SỬ & VĂN HÓA TIÊU BIỂU
🔹 Anh hùng Núp (Đinh Núp, tên thật là Sar):
Một biểu tượng vĩ đại của tinh thần yêu nước và sức mạnh đoàn kết các dân tộc Tây Nguyên. Ông sinh năm 1914 tại làng Stơr, xã Tơ Tung (Gia Lai), là người đã lãnh đạo dân làng kiên cường chống lại thực dân Pháp. Hình tượng của ông đã đi vào văn học Việt Nam qua tác phẩm kinh điển "Đất nước đứng lên" của nhà văn Nguyên Ngọc.
🔹 Các Anh hùng trong Sử thi:
Những nhân vật như chàng Đăm Di không chỉ là hình tượng văn học, mà là biểu tượng văn hóa cho khát vọng tự do, sức mạnh chinh phục thiên nhiên và bảo vệ buôn làng của cộng đồng Ba Na qua hàng ngàn năm.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📚 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Để đảm bảo tính chính xác, bài viết được đối chiếu từ:
- Tổng cục Thống kê (2019), Kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019.
- Viện Dân tộc học (2014), 54 dân tộc Việt Nam, NXB Khoa học Xã hội.
- Bùi Minh Đạo (2008), Dân tộc Ba Na ở Việt Nam, NXB Khoa học Xã hội.
- Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, Chuyên mục "Nhóm địa phương — Ba Na".
- Ủy ban Dân tộc, Chuyên mục "Các dân tộc Việt Nam".
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
💬 GÓC GIAO LƯU CÙNG BẠN ĐỌC
Trang Tây Nguyên Xưa và Nay luôn mong muốn nhận được sự đóng góp từ cộng đồng:
❓ Bạn có góp ý, bổ sung nào để bài viết chính xác hơn?
❓ Bạn có câu chuyện, hình ảnh thực tế về người Ba Na muốn chia sẻ?
❓ Bạn đang nghiên cứu về Tây Nguyên và cần tìm tài liệu? Hãy cho trang biết, chúng tôi sẽ hỗ trợ trong khả năng cho phép.
📩 Mọi đóng góp xin gửi qua Inbox hoặc Bình luận. Xin cảm ơn!
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🔜 ĐÓN ĐỌC PHẦN TIẾP THEO
📖 Phần 4: NGƯỜI XƠ ĐĂNG (SEDANG) — Tộc người Nam Á cư trú ở vùng núi cao Kon Tum, nổi tiếng với tục cà răng căng tai, nghề rèn sắt truyền thống và những ngôi nhà Rông cao vút giữa mây ngàn.
══════════════════════════════════════

══════════════════════════════════════

13/09/2026

Hầm Chư Tơ Lang, thuộc tuyến đường Trường Sơn Đông, dở dang và quên lãng giữa đại ngàn.

Address

Buon Ma Thuot

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Tây Nguyên xưa và nay posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category