21/10/2025
🦚 Xin chia sẻ một bài viết về một số thắc mắc và định kiến của rất nhiều người khi
tiếp xúc với trẻ tự kỉ; họ cho rằng
💥"trẻ tự kỉ không biết gì???"
Nếu đúng vậy, thì mình muốn nói rõ một chút: tự kỷ (rối loạn phổ tự kỷ – ASD) không có nghĩa là “không biết gì”. Người tự kỷ thường hiểu và cảm nhận thế giới theo cách khác, chứ không phải là không hiểu gì cả.
Nhiều người tự kỷ có khả năng đặc biệt trong các lĩnh vực như toán, nghệ thuật, âm nhạc, trí nhớ, hoặc khả năng quan sát chi tiết.
Tuy nhiên, họ có thể gặp khó khăn trong:
• Giao tiếp xã hội (hiểu cảm xúc, biểu cảm, hoặc ngôn ngữ gián tiếp)
• Quản lý cảm xúc và phản ứng với môi trường xung quanh (âm thanh, ánh sáng, thay đổi thói quen…)
Việc nói “tự kỷ không biết gì” là sai và có thể gây tổn thương. Điều quan trọng là cần hiểu và tôn trọng sự khác biệt trong cách người tự kỷ suy nghĩ và cảm nhận.
🫶🫶🫶 Cách nói chuyện với trẻ tự kỉ🥰
— vì cách bạn nói chuyện với trẻ tự kỷ ảnh hưởng rất lớn đến việc trẻ có cảm thấy an toàn, được hiểu, và sẵn sàng tương tác hay không.
Dưới đây là những nguyên tắc và cách thực hành cụ thể khi nói chuyện với trẻ tự kỷ:
🧩 1. Giữ lời nói ngắn gọn, rõ ràng
• Dùng câu đơn giản, dễ hiểu, tránh nói ẩn ý hay ví von.
👉 Ví dụ:
❌ “Con làm ơn giúp mẹ một tay nhé, mẹ mệt muốn xỉu rồi đó.”
✅ “Con giúp mẹ xếp đồ chơi vào hộp nhé.”
• Nói chậm, dùng giọng bình tĩnh và đều.
👀 2. Kết hợp lời nói với hành động hoặc hình ảnh
• Trẻ tự kỷ thường hiểu tốt hơn khi có hình ảnh hoặc hành động minh họa.
👉 Khi nói “đi tắm”, bạn có thể chỉ vào phòng tắm hoặc hình minh họa về tắm.
• Có thể dùng bảng hình, thẻ hình, hoặc app hỗ trợ giao tiếp (PECS, AAC, v.v.)
💬 3. Đợi trẻ phản ứng – đừng hối
• Nhiều trẻ cần thời gian lâu hơn để hiểu và trả lời.
👉 Nói xong, chờ 5–10 giây trước khi lặp lại hoặc đổi cách nói.
• Khi trẻ không trả lời, đừng ép nói ngay — có thể chỉ cần gợi ý hoặc làm mẫu.
💖 4. Khen ngợi và củng cố tích cực
• Khi trẻ phản hồi hoặc làm đúng, hãy khen ngay:
👉 “Giỏi quá, con nói ‘ăn cơm’ rồi nè!”
• Có thể thưởng nhỏ (ôm, cười, hoặc đồ vật trẻ thích).
🧘 5. Giữ giọng nhẹ nhàng và ổn định
• Trẻ tự kỷ rất nhạy với âm thanh và cảm xúc.
👉 Nếu bạn tức giận hoặc lo lắng, trẻ dễ bị căng thẳng và rút lui.
• Hãy nói bằng giọng ấm, chậm, đều — như đang kể chuyện.
👫 6. Tôn trọng cách giao tiếp riêng của trẻ
• Một số trẻ chưa nói được, nhưng có thể giao tiếp bằng ánh mắt, hành động, hoặc âm thanh.
• Hãy phản hồi lại cách đó, ví dụ:
👉 Trẻ chỉ vào đồ ăn → bạn nói: “À, con muốn ăn chuối hả?”
💡 7. Giữ thói quen cố định
• Trẻ tự kỷ cảm thấy an toàn hơn khi mọi thứ có quy tắc rõ ràng và không thay đổi đột ngột.
• Khi phải thay đổi (ví dụ: đi học sớm hơn thường lệ), nên báo trước và giải thích nhẹ nhàng.
09/07/2024
28/02/2024
26/07/2023
13/05/2023
01/02/2023
25/11/2022
24/11/2022