20/10/2025
Góc chia sẻ về việc dạy Phonics
Có nỗi băn khoăn về bài học Phonics của lớp 1 sáng hôm qua khi cuối buổi kiểm tra có mấy em chỉ nhớ được 3/4 từ, có bạn nhớ được 2/4 từ thôi và có 1 bạn nhớ được 1/4 từ. Mặc dù mình khá tâm đắc với phương pháp dạy Phonics của mình, mình kết hợp cả pp đánh vần của Oxford Phonics, của cả Jolly Phonics và kèm thêm pp đọc theo IPA. Với quan điểm là "Học để dùng chứ không phải học để cho xong bài" nên hôm nay chưa thuộc, thì buổi sau con gần thuộc và buổi sau nữa con chắc chắn sẽ thuộc. Tuy nhiên mình không khỏi suy nghĩ để tìm ra nguyên nhân và giải pháp cho các bạn học chậm hơn.
1. Học ngôn ngữ cơ bản là giống nhau giữa TA và TV nên dạy Phonics là giống với ctrinh TV lớp 1 hiện hành. Tuy nhiên có sự khác nhau rất lớn là TV các con NGE- NÓI tốt rồi, trong tiết học đó các con chỉ tập trung luyện ĐỌC - VIẾT, bên cạnh những bạn đã biết đọc- viết từ trước thì có bạn còn ngọng, còn chưa nhớ được âm/vần. Thế thì sang TA, các con như 1 tờ giấy trắng hoàn toàn, 1 buổi cô phải dạy các con cả NGHE NÓI ĐỌC VIẾT, thế nên cuổi buổi có bạn chưa nhớ hết ngay cũng là điều dễ hiểu. Kết luận là học TA cần kiên trì, cố gắng ắt có ngày thành công.
2. Kỹ năng viết TA của các con thường kém hơn 3 kĩ năng còn lại. Lý do vì PH thường nghĩ là lên lớp 3 mới có môn TA bắt buộc ở trường nên cho trẻ làm quen với TA muộn. Như vậy trẻ không được học Phonics hoặc thời gian được học rất ít dẫn đến trẻ hiểu k sâu, nắm k vững cách tạo âm, cách phát âm cũng như khó để nhớ được cách viết của từ. 2. Kỹ năng viết sẽ phát triển dần trong quá trình cô kiểm tra từ vựng, quá trình làm bài tập và cả quá trình các con ngấm ngôn ngữ. Ngoài ra trẻ cần được tiếp xúc với TA sớm thì sau học sẽ nhẹ nhàng hơn.
3. Làm thế nào để trẻ nhanh giao tiếp được, nhiều PH rất nôn nóng khi thấy con người ta nói "ầm ầm". Thực ra cũng giống như TV thôi, trẻ cần học từ những từ đơn lẻ, đến cụm từ, rồi đến câu. Và quan trọng nhất là cần có môi trường hàng ngày được dùng thì con sẽ giao tiếp được thôi. Vậy học TA, chỉ giới hạn 1 buổi học 2h đồng hồ 1 tuần thì thực sự mình không thể biết được là khi nào các con nói được luôn vì các con thiếu môi trường trầm trọng, các con không được dùng nhiều trong đời sống hàng ngày thì sao giao tiếp được. Qua 10 năm kinh nghiệm thì mình đã cố gắng k dạy từ đơn lẻ mà dạy kèm cấu trúc câu, khi dạy Phonics thì ngoài việc dạy Phonics mình thường chọn những cấu trúc đơn giản để vận dụng, khi nhuần nhuyễn sẽ chuyển cấu trúc mới. Sau đó thấy PH phản hồi là con về nhà nhìn thấy con gì hay vật gì cũng nói "It is ...." hoặc " I like ...." đây là tín hiệu đáng mừng rồi. Ngoài ra ở các lớn hơn thì mình luôn kết hợp viết câu, viết đoạn văn để thuyết trình và quay video nói thường xuyên cũng như hết hợp hỏi đáp thường xuyên qua các buổi học. Kết quả là học sinh của mình phát âm hay hơn, nói tốt hơn tùng ngày. Đây cũng là sự thành công nho nhỏ của cả cô, trò và cả PH. Để giao tiếp được thì con cần thời gian luyện tập nhiều, và thời gian này chắc chắn là thời gian ở nhà rồi.
Vậy thì ngoài nhiệm vụ cô giao về nhà, con cần ôn tập lại thường xuyên cũng như tự học thêm các nguồn khác như app, youtube hay sách vở khác thì sẽ tiến bộ thôi. Điều này vai trò đồng hành của PH là cần thiết và quan trọng nhất.
