11/08/2026
10 SAI LẦM KHI DẠY TRẺ NÓI - VÀ TẠI SAO CHÚNG NGUY HIỂM HƠN BẠN NGHĨ
Hầu hết các bậc cha mẹ đều làm đúng những điều lớn: cho con ăn đủ, ngủ đủ, yêu thương đầy đủ. Nhưng ngôn ngữ lại phát triển trong những khoảnh khắc nhỏ - cái cách bạn phản ứng khi trẻ chỉ vào cốc nước, cái cách bạn đọc sách tối nay, cái cách bạn nói chuyện trong bữa ăn. Và chính trong những khoảnh khắc nhỏ đó, nhiều sai lầm âm thầm xảy ra.
SAI LẦM 1. ĐÁP ỨNG TRƯỚC KHI TRẺ KỊP YÊU CẦU
Đây có lẽ là sai lầm phổ biến nhất và ít được nhận ra nhất.
Trẻ chỉ vào cái bánh. Bạn lấy cái bánh đưa cho con. Cả hai đều vui. Nhưng não bộ trẻ vừa học được một bài học: không cần nói, thế giới sẽ tự hiểu mình.
Điều thường xảy ra:
Bé Minh (22 tháng) chạy đến kéo tay mẹ về phía tủ lạnh.
Mẹ: "Ừ, con muốn uống sữa hả?" (mở tủ lấy sữa)
Câu hỏi của mẹ là đúng, nhưng mẹ đã tự trả lời và tự hành động - Minh không cần làm gì thêm.
Cách tiếp cận khác:
Mẹ: (dừng lại, nhìn Minh, chờ): "Con muốn gì nào?"
(Chờ 5-8 giây. Nếu Minh chưa nói) "Sữa. Con nói 'sữa' đi."
Khoảng ngừng chờ đợi (expectant pause) là kỹ thuật cốt lõi trong trị liệu ngôn ngữ - và nó có thể áp dụng trong mọi bữa ăn, mọi hoạt động hằng ngày.
Nhà ngôn ngữ trị liệu gọi đây là "môi trường ngôn ngữ quá thuận tiện" (low demand environment). Não bộ trẻ em chỉ phát triển ngôn ngữ khi có áp lực giao tiếp đủ lớn để buộc nó phải tìm đến lời nói. Khi không có áp lực đó, trẻ sẽ tiếp tục dùng cử chỉ, kéo tay, hoặc khóc - những cách đã đủ hiệu quả.
-Nguồn: Bác sĩ Hoàng Oanh-