02/12/2023
Oʻzbek xalq dostonlari
Dostonlar keng qamrovligi va hajmining kattaligi, ko‘tarib chiqqan ijtimoiy, siyosiy, axloqiy muammolari, syujetining sertarmokligi va dramatizmining o‘tkirligi, personajlarining ko‘pligi bilan ajraladi. Bunday asarlar markazida jamiyat va xalq taqdiri turadi. Ularda vatanparvarlik, qahramonlik, insonparvarlik, mehr-muhabbat, do‘stlik va sadoqat, mehnatsevarlik g‘oyalari ilgari suriladi.
Dostonlarda ideallashtirish, mubolag‘ali tasvir ustun bo‘ladi, ularda turli afsonalar, asotirlar, hikoyatlar, dev, parilar, xizr, ajdar, ajabtovur otlar («Alpomish»dagi Boychibor), sehr-jodu ko‘p ishtirok etadi. O‘zbek xalq dostonlari orasida «Go‘ro‘g‘li» hamda «Rustamxon» dostonlari turkumligi mavjud bo‘lib, ular ham o‘z navbatida ko‘plab variantlarni o‘z ichiga qamrab oladi.
Dostonlar o‘z mazmun mohiyatiga ko‘ra qahramonlik («Alpomish», «Go‘ro‘g‘li»), jangnoma («Yusuf bilan Ahmad»), romanik («Malika Ayyor», «Dalli», «Kuntug‘mush») tarixiy («Xurshidoy», «Shaynboniyxon»), kitobiy («Farhod va Shirin») kabi turlarga bo‘linib o‘rganilib kelingan bo‘lsada, bular orasida qahramonlik va romanik dostonlar o‘z badiiy xususiyati, epik ko‘lami, mazmun-mohiyati, og‘zaki ijodga qo‘yilgan mezonlar nuqtai nazaridan alohida ajralib turadi.
Siz ham xalq og’zaki ijodi namunalari haqida batafsil ma’lumotga ega bo’lishni xohlasangiz, markazimizdagi ona tili va adabiyoti kurslarimizda tahsil oling ☺️
- biz ta’lim beramiz