Philippine Languages

Today’s quote is by an American epidemiologist and Senate nominee, Dr. Abdul El-Sayed.
Ilocano: Ti politika ket rumbeng a maipanggep iti panangkaykaysa kadagiti tattao ken panangipaay kadagiti banag a kasapulan dagiti tattao.
English (original): Politics ought to be about bringing people together and delivering the things that people need.

How do you say this in your language?

Photo by Detroit Metro Times and

Here's a Kapampangan tongue twister:

: Keng tutuki, e na ka tutuki.

Translation of tongue twister:
Bikol Naga: Sa sunod, dai na mag-iba.
Bikol Rinconada: Sa oras, diri na mig-iba.
Cebuano: Sa sunod, ayaw nag uban.
Maguindanaon: Tundug, dika den unut.
Surigaonon: Sa sunod, ajaw na pag-iban!
Tagalog: Sa súsunod hwag ka nang súsunod.
Waray: Ha sunod, ay na pag-upod!
English: Next time, don't tag along.

What is your favorite tongue twister?



Today’s Tagalog quote is by .

Bikol Naga: Magluwas ka duman asin magkua nin sarong bagay na dai maitatao saimo huli ta arog kaiyan an paagi na ika nagigin sarong tawo na talagang iginagalang mo.
Bikol Rinconada: Migluwas ika sadto ag magtrabawo ka usad bagay na diri maitao kanimo uli ta arog kaiyan a paagi na ika nagigin usad tawo na talagang galagan mo. / Lumiskad ka ag pag-ipusan a usad na bagay na diri maitatao kanimo ta arog ka kuyan magigin usad na tawong nirirespeto mo.
Cebuano: Gawas diha ug buhata ang usa ka butang nga dili ikahatag kanimo kay sa maong paagi ikaw mahimong tawo nga tinuod mong gitahod.
Hiligaynon: Maggwâ ka kag pangabudlayan mo ang isa ka butang nga indî mahatag s’imo bangud/tungod kay amo ‘nâ ka mangin tawo nga ginatahod mo gid sing matuod
Kinaray-a: Maggwâ kaw kag pangabëdlayan mo ang sara ka bëtang nga bëkën ti matao kanimo hay/bangëd amo ran/di’a kaw mangin tawo nga ginatahëd mo gid ti matuod
Maguindanaon: Liyuka/Luarka engu enggalebekan engka su nganin-nganin a di maenggay saleka sabap sa mananka embaluy a taw a benal a pagadatan engka.
Tagalog: Lumabas ka at pagtrabahuhan mo ang isang bagay na hindi maibibigay sa iyo dahil ganyan ka magiging isang taong tunay mong iginagalang.
English (original): Go out there and earn something that cannot be given to you because that’s how you become somebody you actually respect.

How do you say this in your language?

Today’s idiomatic expression about feeling better is in Ilocano, using the words lumag-an (to become light) and rikna (feelings). [Tagalog: gumaán ang pakiramdam.]

Bikol Naga: Kun masuntok ko an saimong lalawgon, mas marahay an pagmati ko (sa literal, magigin magaan an sakong mga namamatian).
Bikol Rinconada: Kin masapok ko a kanimong lalawgun, mas maray a pagmati ko (sa literal, magigin magaan a kanakong mga namamatian).
Cebuano: Kom tamparuson ko ang imong nawong, maayo ang akong bation (literal, mogaan ang akong pagbati).
Ilocano: No madanogko ta rupam lumag-anton toy riknak.
Kapampangan: Atumbuk kiya mu lupa mu akwa ku nang mipasno.
Kinaray-a: Kon masumbagan ko ang imong uyahən, mamag-an ang akən pamatyag.
Maguindanaon: U masuntukku seka sa buntal na ebpegkag/egkapia i manggiginawaku.
Tagalog: Kung masuntok/masapak kita sa mukha gagaan ang pakiramdam ko.
Waray Waray: Kon masuntok ko iton imo nawong maupay iton akon boot.
English: If I can punch your face, I would feel better (literally, my feelings will lighten).

What is the equivalent in your language?

Today’s Kapampangan saying celebrates this month’s linguistic theme of “Buwan ng Wika”. Special thanks to Manolo de la Pena for the Kapampangan.

Bantoanon: Ka pagpalangga sa ato sariling rila, ay pagpalangga sa ato pakakakilay-an.
Bikol Naga: An pagkamoot sa satong sadiring tataramon iyo man an pagkamoot sa satong pagkatawo.
Bikol Rinconada: A pagkaboot sa katutubo sadiring sasaritaon amo man a pagkaboot sa katutubo pagkatawo.
Binubolinao (Sambal): Say kawánan sa kontamon puon irgo ket kawánan ya anamaet sa kontamon pakaalilbian.
Cebuano: Ang pagmahal nato sa atong lumad nga pinulongan susama ra sa atong pagmahal sa atong kaugalingong kailhanan.
Hiligaynon: Ang paghigugma sa aton nga tumandok/mithî nga halambalan/pululungon siling/subong/anggid lang sa paghigugma sa aton katupong/pangilal-an
Iloko: Ti panagayattayo iti nakayanakantayo a pagsasao isu met lang ti panagayattayo iti kinasiasinotayo.
Kinaray-a: Ang paghigëgma kanatën nga tumandëk nga harambalan/kurun-an siring/amo lang sa paghigëgma kanatën katëpëng/pangilal-an
Kapampangan: Ing lugud king amanung sisuan ya pin mu naman lugud tamu king kekatang pangakilanlan.
Maguindanaon: Su kalimu kanu lekita a basa/bahasa tangel na limu bun kanu huwiya tanu.
Tagalog: Ang pagmamahal sa sariling katutubong wika ay pagmamahal naman sa ating pagkakakilanlan.
Waray: Iton gugma hiton aton tuminongnong nga kayakan sugad man gihapon hiton paghigugma han aton pangirilal-an.
English: The love of our own native language is also the love of our identity.

How do you say this in your language?

Counting phonemic vowels in Philippine languages is often difficult due to Spanish loan words and the questionable phonemic status of historic diphthongs that become monophthongs. That being said, can you tell us how many phonemic vowels your language has? 
Examples
Spanish loans:
oso (bear) vs. uso (use, style)

Monophthongalization:
taytay > tete

“phonemic” vowels
Sasa’: Nipa palm
Sése: pet
Soso: dip
sísi: regret
súsu: breast

Today’s Bikol saying is about priorities of guests.
Bantoanon: Pag pagkaon natipon, pag panghugas nawagas.
: Pag karaon tiripon, pag hugas waragas.
Cebuano: Panahon sa pagkaon maglumba, panahon sa paghugas mangawala.
Maguindanaon: U kauma sa kagkan, pagagaun su g*i ug*id u waktu den na kaugas, ebpalaguy.
Tagalog: Pag kainan agawan, pag hugasan takbuhan.
Bikol Rinconada: Pag kaonon aagawan, pag ugasan dalagan.
Kapampangan: Patse mamangan samsaman, Miili patse pamanampil.
English: When it comes to eating together, everyone seize the day but when it’s time to clean up, run away.

How do you say this in your language (based on the Bikol or Tagalog)?

Today’s Tagalog quote is by Camiling Patrol:

Bikol Naga: Mamatian an presenteng momento. An buhay nangyayari ngonyan, kaya dai pagtugutan na mawara ini sa paghadit sa aga.
Bikol Rinconada: Mamatian a presenteng momento. A buway nangyayari nguwan, kaya diri pagbayaan na mauda adi sa pag-asikaso sa udma.
Cebuano: Batia ang kasamtangang gutling. Ang kinabuhi nahitabo na karon, busa ayaw pasagding mahanaw kini pinaagi sa paghunahuna sa kasub-anan nga umaabot ugma.
Maguindanaon: Gedamen su sagugunay a magan. Su uyag-uyag a ganggula saguna, tembu ba di padtadain madadag inia kanu katabed amag.
Tagalog: Damhin ang kasalukuyang sandali. Ang buhay ay nangyayari ngayon, kaya huwag hayaang mawala ito sa pag-aalala sa bukas.
English: Feel the present moment. Life is happening now, so don't let it get lost in worrying about tomorrow.

How do you say this in your language?

Today’s saying is:

Bikol Naga: Mayo nin mga paryentes pag-abot sa pamana (kun pinag-oolayan an saimong pamana).
Bikol Rinconada: Uda ka mga kamag-igin pag-abot sa pamana (kin pinag-ulay a kanimong pamana).
Cebuano: Walay paryentehay kon ang kabilin nay hisgutan.
Ilocano: Awan ti agkakabagian no tawid ti pagsasaritaan.
Kapampangan: Alang kamakamaganak patse pimamanan ing pisasabyan.
Maguindanaon: Da pagaliya u waris i bitiala.
Pangasinan: Anggapoy kana-kanayon no nipaakar ed tawir!
Surigaonon: Wayay pagkalumon-lumon kon kinabilin amo'y tagtukdan.
Tagalog: Walang kamag-anak kapag mana ang usapan.
Waray (Estehanon): Waray na magkahiringanak/kaurupdan ngin kapupuyungan na it' gintutukib/gin-iiristoryahan.
English: There are no relatives when it comes to inheritance (when you inheritance is discussed).

How do you say this in your language?

Today’s saying touches on the importance of acting fast and seizing the moment:

Bikol Naga: An pag-atraso iyo an parahabon nin buhay na dai mo na mababawi.
Bikol Rinconada: A pag-atras amo a parabobo ka buway na diri mo na mabakawi.
Cebuano: Ang paglangan mao ang kawatan sa kinabuhi nga dili na nimo mabawi.
Ilocano: Ti pannakataktak ket mannanakaw ti biag a dimo pulos maisubli.
Maguindanaon: Su kasendud na tanegkaun nu uyag-uyag a di nengka den makua paluman/mambalingan.
Tagalog: Ang pagkaantala ay ang magnanakaw ng buhay na di mo na mababawi/mababalik.
Waray (Estehanon): An paglangan an kawatan han kinabuhî nga di na nim' mababawiî
English: Delay is the thief of a life you will never get back.

How do you say this in your language?