08/04/2024
រឿងពាក្យកម្ចីដែលអាចប្រើនៅក្នុងភាសាខ្មែរសម័យទំនើប!
ជាកិច្ចចាប់ផ្ដើម ទាំងនេះគឺជាចំនុចដំបូងខ្លះៗដែលយើងចង់ដឹងអំពីពាក្យសំស្ក្រឹត ដែលត្រូវបានយកមកប្រើនៅក្នុងភាសាខ្មែរ។
១. ចង់ដឹងថាសៀវភៅចេញថ្មីនេះវាគ្រាន់បើ(នវានុវត្តន៍?)ឬខុសពីសៀវភៅ«សទ្ទានុក្រម សំស្ក្រឹត-ខ្មែរ-បារាំង (សំស្ក្រឹតដែលប្រើនៅកម្ពុជា)» របស់អ្នកគ្រូពៅ សាវរស យ៉ាងណាដែរ?
២. ប្រហែលវាអាចជួយដល់ការបញ្ជាក់បន្ថែមជាតិសព្ទឬក៏កែតម្រូវពាក្យបានខ្លះៗទៀតនៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ ត្បិតមានគេលើកឡើងថាពាក្យខ្លះដាក់ប្រភពមិនត្រូវ(អាចម៍) ឬមិនគ្រប់សព្វ( កថោរ > កន្ថោរ ឬក៏ថា កដាហៈ > ខ្ទះ។ ហើយតើពាក្យខ្មែរ កាត់ មកពីបាលី-សំស្ក្រឹត កឌ ឬក័ឌ មែនឬ? ដូចជាអត់មាននៅក្នុងសទ្ទានុក្រមរបស់អ្នកគ្រូពៅ សាវរស ទេ។
៣. តាមខ្លឹមសារឬន័យ៖ ចំពោះពាក្យសំស្ក្រឹតដែលមានន័យច្រើន តើអាចដឹងទេថា ន័យមួយឬណាខ្លះដែលយកមកប្រើនៅក្នុងភាសាខ្មែរ? ឬក៏ខ្មែរកែច្នៃដាក់ន័យផ្សេងអស់ទៅហើយ? ក្រៅពី កាត់ដាច់ តើន័យក្នុងពាក្យ ដើរកាត់ កូនកាត់ និងភ្លើងកាត់ មកពីភាសាដើមដែរឬយ៉ាងណា?
៤. តាមទម្រង់៖ ខ្មែរមានទំនោរទៅរកពាក្យ១ឬ២ព្យាង្គឬក៏កាត់សម្រួលតាមមាត់ខ្មែរ។ ជាសំណេរក៏អញ្ចឹង ដូចបានលើកជាតឹកតាងខាងលើស្រាប់។
និយាយម្យ៉ាងទៀត ខ្មែរអាចនិងបាន«រំលាយបំប្លែង» (assimilate or Khmerize) ពាក្យសំស្ក្រឹតទាំងសំណូរនិងសំណេរឲ្យមកជាខ្មែរ។ ប៉ុន្តែចំពោះពាក្យដែលមានច្រើនព្យាង្គខ្មែរអត់ប៉ះពាល់ឬរំលាយឲ្យខ្លីមិនរួច ក៏នៅទាំងដុលទៅ។ ចំពោះពាក្យកម្ចីដែលខ្មែររំលាយផ្ទេរចូលមាត់បាន ហើយ«ត្រូវមាត់» ទៀតនោះ ខ្មែរអាចទំពារកម្លាយតាមក្បួនក្បាច់ក្បូររបស់ខ្លួនតទៅទៀតបានដូចជាថា៖
កាត់ > ស្កាត់ សង្កាត់ កំណាត់ បង្កាត់ *ខ្នាត់(តាមលំនាំ កាច់ > ខ្នាច់)?
