05/26/2025
TẠM DỪNG OPT – MỘT QUYẾT ĐỊNH KHÓ THÀNH HIỆN THỰC?
Gần đây có nguồn tin cho rằng ông Joseph Edlow, người được Tổng thống Trump đề cử vào vị trí lãnh đạo tại USCIS, đang có ý định dừng chương trình OPT (Optional Practical Training) — một chương trình cho phép sinh viên quốc tế được ở lại Mỹ làm việc sau khi tốt nghiệp. Trước thông tin này, cá nhân Khoa cảm thấy điều đó rất khó có thể xảy ra. Sau đây là một vài lý do vì sao Khoa nghĩ như vậy.
1️⃣ Thứ nhất, về mặt KINH TẾ. Giả sử chương trình OPT bị dừng lại, thì chắc chắn Mỹ sẽ mất đi một lượng lớn du học sinh. Đối với trường đại học, nguồn thu từ sinh viên quốc tế rất lớn. Một du học sinh thường phải trả học phí gấp đôi, thậm chí còn nhiều hơn so với sinh viên bản địa. Hơn nữa, họ thường đóng học phí rất đầy đủ và đúng hạn. Nếu chính sách cho phép làm việc sau khi học bị hủy bỏ, thì chắc chắn sẽ có rất nhiều du học sinh không còn muốn đến Mỹ nữa. Nhất là với sinh viên đến từ các nước đang phát triển, chi phí du học đã là một gánh nặng rất lớn. Ai cũng hy vọng rằng sau khi học xong, mình có thể ở lại làm việc một thời gian để bù lại khoản đầu tư đó. Còn những người mà có điều kiện tài chính dư dả, học xong rồi về nước ngay thì thực sự không nhiều.
2️⃣ Lý do thứ hai mang tính truyền thống và lịch sử nhiều hơn. Nước Mỹ vốn không phải được hình thành bởi người bản địa. Hầu hết những người Mỹ hiện nay, ngay cả người Mỹ trắng, đều là con cháu của dân nhập cư. Vì vậy, có thể nói rằng từ những ngày đầu tiên, chính sách của Mỹ đã là chính sách nhập cư. Thậm chí sau Thế chiến thứ hai, rất nhiều bộ óc thiên tài như Einstein, Oppenheimer… đều đến từ các quốc gia khác và chọn Mỹ làm nơi làm việc. Đó chính là lý do vì sao các ngành STEM phát triển mạnh mẽ ở Mỹ — bởi vì Mỹ có chính sách thu hút nhân tài từ khắp nơi trên thế giới. Và thực sự, nước Mỹ đã đạt được rất nhiều thành tựu trong khoa học, văn hóa, giáo dục… mà phần lớn là nhờ vào những người đến từ các quốc gia khác. Vì vậy, nếu bây giờ Mỹ làm ngược lại — tức là đi ngược với truyền thống và những lợi ích mà nó đã từng mang lại — thì thật sự là điều rất đáng tiếc.
3️⃣ Lý do thứ ba liên quan đến vấn đề nhập cư và an toàn. Có thể ông ấy nghĩ rằng người nhập cư phần lớn sẽ gây rắc rối cho đất nước. Nhưng thực ra, đó chỉ là một bộ phận rất nhỏ. Nếu lo ngại điều đó, thì ông chỉ cần siết chặt khâu kiểm soát an ninh ngay từ đầu là được. Ví dụ như quá trình xét duyệt VISA có thể nghiêm ngặt hơn để chọn đúng người.
4️⃣ Bên cạnh đó, khi Khoa đi học cao học ở Mỹ, Khoa nhận ra rằng số lượng sinh viên người Mỹ học lên cao học là rất ít. Tại sao vậy? Vì đa phần sinh viên bản xứ không có nguồn hỗ trợ tài chính vững chắc như nhiều gia đình châu Á. Họ thường phải vay student loan để học đại học, nên khi ra trường đã gánh một khoản nợ lớn. Trong hoàn cảnh đó, rất ít người muốn tiếp tục học để gánh thêm nợ. Họ thường chọn đi làm để trả nợ. Mà một khi đã đi làm, đã quen với cuộc sống rồi, thì quay lại trường học là điều không dễ. Nói cách khác, nếu số lượng du học sinh giảm, thì số người học cao học, thạc sĩ, tiến sĩ ở Mỹ cũng sẽ giảm mạnh. Điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của công nghệ, kỹ thuật và các ngành nghiên cứu khác tại Mỹ.
5️⃣Còn nữa, ông Trump luôn giữ quan điểm rằng công việc ở Mỹ thì nên để dành cho người Mỹ làm. Tuy nhiên, ở đây mình đang bàn đến những công việc đòi hỏi bằng cấp và kỹ thuật cao. Theo Khoa thấy, ngay cả con mình học ở Mỹ cũng vậy – ở Mỹ họ không có tư tưởng nhồi nhét học sinh. Đứa nào muốn học thì sẽ tự giác học, và nếu có định hướng học cao hơn, thì nó sẽ chọn những ngành theo sở thích – ví dụ như muốn theo STEM thì sẽ tự chọn học STEM.
Nói cách khác, hệ thống giáo dục và phân bố lao động ở Mỹ khá hợp lý. Không phải ai học xong cũng đều có bằng cấp cao, nên không xảy ra tình trạng dư thừa người có bằng cấp cao mà không có việc làm. Do đó, ngay cả khi mình giả sử loại bỏ hoàn toàn sinh viên quốc tế khỏi hệ thống, thì câu hỏi đặt ra là: với số lượng công việc cần bằng cấp cao như vậy, liệu số người Mỹ học đủ cao để đáp ứng được không?
Điều này cũng liên quan đến lý do thứ 4️⃣ mà Khoa đã nói: nếu ngày càng ít người Mỹ chọn học cao học, thì những công việc đòi hỏi nghiên cứu chuyên sâu, kỹ sư, hay trình độ chuyên môn cao – ai sẽ là người đảm nhận ở Mỹ?
Giống như trước đây, ông Trump từng muốn giảm số lượng visa H1-B nhưng cũng không được thông qua. Tuy nhiên, người ta lại phải nhượng bộ cho ông một điều khác – là không cho người giữ visa H4 (vợ hoặc chồng của người có H1-B) được đi làm nữa. Đây là một ví dụ điển hình của quá trình thương lượng. Vì ông Trump là người xuất thân từ kinh doanh, nên Khoa nghĩ mục tiêu thực sự của ông không phải là dừng chương trình OPT, mà là nhằm đạt được một nhượng bộ nhỏ hơn, nhưng dễ được thông qua hơn. Cụ thể là gì thì chưa rõ, nhưng có thể là rút ngắn thời gian OPT chẳng hạn. OPT là chương trình sau khi học xong. Một năm đầu của OPT không đòi hỏi công việc phải được trả lương. Có khi ông Trump nhắm vào điểm này.
