Kituo cha Kiislamu cha Misri

17/08/2026

Taarifa Rasmi Kutoka Wizara ya Waqfu (Wazara al-Awqaf)

Waziri wa Waqfu Kwenye Kongamano la 8 la Kimataifa la Fikra za Kiislamu: Maadili Ndiyo Kiini cha Ujumbe wa Mtume Muhammad.. na Sira ya Mtume (S.A.W.) ni Shule Kamili ya Mapendo na Rehema

* Al-Azhary: Takriban matini na hadithi 55,000 zinazungumzia maadili.. na bahari ya maadili ya Kiume inajaza ulimwengu kwa nuru na uongozi.

* Waziri wa Waqfu: Mapendo ni ufunguo wa kila kheri.. na rehema ndiyo tafsiri yake halisi.

* Waziri: Tunataka maadhimisho ya Mazazi ya Mtume (Maulidi) yabadilike kuwa athari ya kimaadili inayoonekana na ulimwengu mzima.

Prof. Dr. Usama Al-Azhary, Waziri wa Waqfu, alihudhuria ufunguzi wa Kongamano la 8 la Kimataifa la Fikra za Kiislamu lililofanyika katika Msikiti wa Imamu Hussein (R.A) mjini Cairo, saa moja asubuhi (7:00 AM). Kongamano hilo lilishirikisha kundi la wanazuoni waandamizi na wafikiriaji kutoka Misri na nchi mbalimbali duniani kupitia njia ya mtandao, pamoja na uwepo wa wanafunzi wa kigeni na wanafunzi wa elimu ya dini.

Shughuli za kongamano ziliongozwa na Prof. Dr. Ahmed Nabawi, Katibu Mkuu wa Baraza Kuu la Masuala ya Kiislamu, na zilianza kwa kisomo cha Qur'ani Tukufu kilichosomwa na Qari Muhammad Al-Qalaji, mmoja wa nyota wa msimu wa kwanza wa mradi wa "Dawlat Al-Tilawah".

Katika hotuba yake, Waziri wa Waqfu aliwakaribisha waliohudhuria akisisitiza kuwa kongamano hili linafanyika katika mwezi mtukufu wa Rabi' al-Anwar, mwezi wa kuzaliwa kwa Bwana wetu Mtume wa Mwenyezi Mungu (S.A.W.), aliye uongozi na mbora wa viumbe. Alitoa wito wa kutumia fursa hii kufanya ahadi ya nafsi na jamii katika kubeba nuru na uongozi wa Mtume.
Waziri alifafanua kuwa matini, hadithi, na ujumbe uliopokelewa kutoka kwa Mtume (S.A.W.) unafikia takriban elfu sitini (60,000). Miongoni mwa hizo, karibu elfu tano (5,000) zinahusu fiqhi, hukumu, halali na haramu, huku takriban elfu hamsini na tano (55,000) zikizungumzia maadili. Hii inadhihirisha nafasi kubwa sana iliyoshikwa na maadili katika Sunnah ya Mtume iliyotakasika.

Alisisitiza kuwa idadi hii kubwa inafanya maadili ya Mtume kuwa bahari pana inayojaza ulimwengu mzima kwa nuru ya tabia njema na mwenendo ulionyooka, akibainisha kuwa maadili ya Mtume (S.A.W.) ni nuru zinazofuatana zilizosifiwa na Mwenyezi Mungu (S.W.) Aliposema: "Na hakika wewe una tabia tukufu".
Waziri alieleza kuwa mapendo ni ufunguo wa kila kheri, na rehema ndiyo njia ya mapendo na tafsiri yake ya kweli. Alibainisha kuwa Mtume (S.A.W.) aliifundisha umma wake kupenda kila kitu ulimwenguni, hata vitu visivyo na uhai, akitolea ushahidi kauli yake (S.A.W.): "Mlima Uhud ni mlima unaotupenda nasi tunaupenda".
Waziri alisimama kwenye ufasaha wa maneno ya Mtume katika hadithi hiyo, akifafanua kuwa Mtume (S.A.W.) alianzia kwa kutaja jina la "Uhud" kabla ya kuuelezea k**a mlima. Huu ni mtindo wa ajabu unaovuta akili kwanza kwenye asili ya mlima na ugumu wake, kisha unathibitisha kuwa mapendo yalichipuka ndani yake kwa Mtume (S.A.W.); kana kwamba maana yake ni: Ikiwa mapendo yalitoka kwenye kitu kisicho na uhai, itakuwaje kwa nyoyo zinazodunda na kujaa hisia?
Prof. Dr. Usama Al-Azhary aliongeza kuwa kumbukumbu ya Mazazi ya Mtume (S.A.W.) inapaswa kueneza maadili yake katika jamii na kuamsha nia njema za watu, ili athari zake zionekane katika muamala na wote—hasa wale walio non-Muslims—kwa njia ya wema, kuunga undugu, na uadilifu, bila yeyote kudhulumiwa kati yetu.
Waziri aliongeza kuwa: Tunataka Waislamu bilioni mbili katika mwezi wa Rabi' al-Awwal wawe na uelewa na uwepo imara, wakisambaa miongoni mwa watu bilioni nane duniani kote kwa kheri, bidii, na jitihada, hadi ulimwengu ushangae na kuuliza: "Kimetokea nini kipya?" Na ijibiwe: "Tumecomemmorate sira na mazazi ya mbora wa viumbe waliotembea juu ya udongo, mwalimu bora, na mlezi bora."
Waziri alitolea ushahidi kauli ya Mtume (S.A
W.): "Hakika ninyi hamwezi kuwakimu watu kwa mali zenu, bali mtawakimu kwa uso wa bashasha na tabia njema".
Pia alibainisha kuwa alituma ujumbe kwa wanazuoni walioshiriki ili kushirikiana kuandika njia za kupambana na uasi wa Mungu (Atheism) na sababu zinazopelekea hali hiyo. Kongamano lilipokea tafiti sita kutoka nje ya Misri na utafiti mmoja kutoka ndani. Tafiti hizi zitakusanywa na kuchapishwa katika kitabu kitakachotafsiriwa kwa Kiingereza k**a sehemu ya machapisho ya Baraza Kuu la Masuala ya Kiislamu.
Alifafanua kuwa Mwenyezi Mungu ameujalia Uislamu wa kweli kuwa na nembo mbili kuu: Rehema na Upole; wakati Uislamu uliopotoka unategemea ukali na ugumu wa moyo, ambao hauzai kitu ila mfarakano, ukatili, na uasi wa Mungu.
Kongamano hilo lilishuhudia michango kutoka kwa wanazuoni na wafikiriaji mbalimbali duniani, waliothibitisha kuwa maadili ni msingi mkuu wa Ujumbe wa Kiislamu, na kwamba kumjenga mwanadamu hakukamiliki kwa elimu pekee bila kuunganishwa na malezi, adabu, na tabia njema.
* Sheikh Bashir Al-Hajj Nana Yunus (M***i wa Cameroon): Alisisitiza kuwa mawasiliano na kubadilishana uzoefu ni lazima katika zama hizi ili kutoa hotuba mpya ya wastani (Wasatiyyah), akionya kuwa hotuba isiyo na maadili inaweza kugeuka ukatili.
* Sheikh Muhammad Reza Al-Makhdoomi (Sri Lanka): Alithibitisha kuwa Uislamu wote ni adabu; adabu kwa Mwenyezi Mungu, Mtume wake, wazazi, na walimu, akisisitiza haja ya kurudisha adabu na mapendo katika maisha ya Waislamu.
* Sheikh Mulandwa Ramadan Shoaib (Uganda): Alieleza kuwa adabu ni pambo la elimu na roho ya da'wah, na kwamba vijana wanahitaji sana kuchanganya elimu yenye manufaa na adabu za juu.
* Sheikh Faisal Ahmed Al-Nadwi (India): Alitaja hadithi zinazosisitiza nafasi ya kumpenda Mtume (S.A.W.) na kufuata uongozi wake, akinukuu: "Hakika mtu hufikia daraja ya aliyefunga swahaba kwa tabia yake njema".
* Prof. Dr. Shawki Allam (Misri): Alieleza kuwa mwezi wa Rabi' al-Awwal ni mwezi maalum wa mazazi ya Mtume, na umma unahitaji sana kusoma sira yake katika mwezi huu mtukufu.
* Dr. Omar Farooq Yitone (Myanmar): Alithibitisha kuwa utamaduni wa Kiislamu umejengwa juu ya rehema na huruma.
* Jaji Abdullah Al-Lori (Nigeria): Alisisitiza haja ya Waislamu kuwa mabalozi wema wa Uislamu kupitia maadili ya Mtume.
* Mshauri Idris Bozkurt (Uturuki): Alibainisha kuwa kuchagua mada ya "Adabu kutoka Sahih Al-Bukhari" ni chaguo la ufasaha mkubwa.
Mkutano huo ulishuhudia ushiriki mpana kwa njia ya mtandao kutoka kwa idadi kubwa ya wanavyoni, mamofti, na wafikiriaji kutoka nchi mbalimbali duniani. Miongoni mwao, kupitia teknolojia ya mawasiliano ya video, mkutano huo ulipata ushiriki wa heshima kutoka kwa Eminence Sheikh Dr. Al-Sayyid Rahmatullah Al-Tirmidhi - Jaji wa Jiji la Tashkent na Mwalimu wa Hadithi Tukufu na Sayansi zake katika Taasisi ya Juu ya Hadithi kwa Jina la Imam Al-Bukhari. Kadhalika, ulishirikisha Dr. Muhammad Amin Ghalia - M***i katika Idara ya Uftiu Mkuu wa Jordan na Mkurugenzi wa Ofisi ya M***i wa Ufalme huo; Dr. Sayyid Ahmad Abdullah Jamallil - Mkurugenzi wa Ofisi ya M***i wa Jamhuri ya Comoro; Eminence Sheikh Bujar Spahiu - Mwenyekiti wa Jumuia ya Kiislamu na M***i Mkuu wa Albania; Sheikh Jamal Al-Safrati - Mshauri wa M***i wa Jumuia ya Kiislamu nchini Albania; Dr. Yashar Sharif Damadaglu - M***i wa Ugiriki; Bw. Abdassamad El Yazidi - Mwenyekiti wa Baraza Kuu la Waislamu nchini Ujerumani; na kutoka Ufalme wa Bahrain: Jaji Dr. Ibrahim Rashid Al-Muraikhi - Jaji wa Mahak**a ya Rufaa na Mjumbe wa Baraza Kuu la Masuala ya Kiislamu.
​Kutoka Kenya, alishiriki Sheikh Faisal Al-Amoudi - Mkuu wa Chuo cha Dar Al-Mudathir cha Masomo ya Kiislamu na Katibu wa Fatawa katika Baraza la Fatawa. Miongoni mwa washiriki wengine walikuwa Sheikh Ahmad Hamid Assoula - Imamu, Khatibu, Mwenyekiti wa Shirika la Wanafunzi Waliohitimu Azhar Sharif katika Jamhuri ya Afrika ya Kati, na Afisa wa Mahusiano ya Nje katika Baraza Kuu la Masuala ya Kiislamu Afrika ya Kati; Sheikh Azzam Mastou - Imamu na Khatibu kutoka Australia; Dr. Ahmad Naja Mokhtar - Mkuu wa Kituo cha Aqidah katika Chuo Kikuu cha Sayansi za Kiislamu cha Malaysia; Sheikh Khalid Ismail - Mkurugenzi wa Ofisi ya M***i wa Akkar, Lebanon; na kutoka Uganda: Sheikh Mwalandwa Ramadan Shoaib - Jaji wa Mahak**a ya Kadhi Wilaya ya Luwero.
​Pia walishiriki Bw. Muhammad Reza bin Abdul Latif Al-Makhdoumi - Mkurugenzi wa Chuo cha Kiarabu cha Al-Hassania nchini Sri Lanka; Dr. Said Mukhtar Abubakar - Mkurugenzi Mtendaji wa Akademia ya S.A.I.D. ya Lugha ya Kiarabu na Kiingereza nchini Ghana; Dr. Omar Farooq Yeton - Mkuu wa Akademia ya Al-Misbah Noor ya Masomo ya Kiislamu nchini Myanmar; Dr. Elkin Anwar Alimuradov - Mkuu wa Idara ya Lugha na Sayansi za Jamii katika Taasisi ya Azabajani ya Sayansi za Dini; Dr. Zia Al-Mustafa Makki - Mhadhiri katika Chuo Kikuu cha Minhaj Lahore, Pakistan; Dr. Hafiz Muhammad Muneer Al-Azhari - M***i katika Taasisi ya Uftiu ya Uingereza; Dr. Muhammad Al-Mahdi Mansour - Msimamizi wa Zawiyyah Al-Alawiyyah Al-Shadhiliyyah jijini Casablanca, Morocco; na Dr. Abdussamad Al-Adani - Naibu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Ma'din cha Utamaduni wa Kiislamu nchini India.
​Kadhalika, walishiriki Maimamu waliotumwa kutoka vyuo na taasisi mbalimbali, ikiwa ni pamoja na: Dr. Muhammad Mustafa Abdel Fadel Salem na Dr. Islam Maher Abdel Jeed (Maimamu waliotumwa katika Chuo Kikuu cha Kiislamu cha Uganda); Sheikh Muhammad Muhammad Ismail Muhammad Melka (Jumuia ya Kiislamu nchini Campinas); Sheikh Makkawi Hussein Muhammad Hussein Makkawi (Jumuia ya Kiislamu nchini Santos); Sheikh Muhammad Mahmoud Al-Adl (Jumuia ya Kiislamu nchini Paranaguá); Sheikh Mahmoud Jouda Salem Zaki (Msikiti wa Omar bin Abdel Aziz nchini Jundiaí); Dr. Abdullah Al-Sayyid Ali Rahim (Jumuia ya Al-Salam nchini Paranavaí); Sheikh Muhammad Ali Muhammad Abdel Majeed (Kituo cha Kiislamu cha Misri); Sheikh Jamal Abdel Aziz Osman Abdel Aziz na Sheikh Muhammad Al-Saeed Muhammad Al-Sa'i (Chuo Kikuu cha Cheikh Anta Diop nchini Senegal, Kitengo cha Elimu); Sheikh Abu Al-Majd Al-Sunbati (Mhubiri wa Kiislamu nchini Canada); Sheikh Atef Awad Ahmad Abdel Maqsoud Askar (Kituo cha Kiislamu katika Jimbo la Nova Scotia, Canada); Sheikh Manzar Al-Islam Al-Azhari - Mkurugenzi wa Masuala ya Dini katika Kituo cha Kiislamu cha Morrisville, North Carolina na Mkurugenzi wa Taasisi ya Al-Bahij ya Masomo ya Kiislamu nchini Marekani; Sheikh Jaji Dramé - Mkurugenzi wa Taasisi ya Muhammad bin Mas'oud jijini Dakar, Senegal; Sheikh Abu Bakr Ibrahim Sayyid Sulaiman (Kituo cha Kiislamu cha Santo Amaro, São Paulo, Argentina); Sheikh Al-Saeed Al-Sayyid Abdel Jawad Al-Sherbini (Kituo cha Kiislamu cha Anzoátegui Kusini nchini Venezuela); Dr. Ramadan Afifi (Kituo cha Kiislamu cha Venezuela); Sheikh Reza Muhammad Abdel Hamid Badran (Chuo Kikuu cha Misri cha Utamaduni wa Kiislamu cha Nur-Mubarak); na Sheikh Mahmoud Ibrahim Ali Hussein (Jumuia ya Kiislamu nchini Barranquilla, Colombia); pamoja na mamia ya wanavyoni na mahubiri kutoka nchi mbalimbali duniani.

Katika hitimisho, Dr. Abdul-Hadi Al-Qasabi (Sheikh wa Mabaraza ya Kitasawwuf) alisoma mashairi ya kumsifu Mtume (S.A.W.), huku Qari Abdullah Abdul-Mawjood akiwasilisha kasida za Dini.
Kongamano lilihudhuriwa na viongozi wengi wa kidini, wanazuoni, na masheikh wa vyuo vikuu k**a Al-Azhar, pamoja na watoto takriban 150 kutoka Taasisi ya Mawaddah waliosoma Surah Al-Fatihah kwa pamoja na kutaja nasaba ya Mtume kabla ya kupiga picha za kumbukumbu na Waziri.
Pia kulikuwa na ushirikiano mpana kupitia njia ya mtandao kutoka kwa mamufti na wanazuoni kutoka nchi mbalimbali ikiwemo Uzbekistan, Jordan, Comoros, Albania, Greece, Germany, Bahrain, Kenya, Central African Republic, Australia, Malaysia, Lebanon, Uganda, Sri Lanka, Ghana, Myanmar, Azerbaijan, Pakistan, UK, Morocco, India, Brazil, Canada, USA, Senegal, Argentina, na Venezuela.
Kufanyika kwa Kongamano hili la 8 la Kimataifa kunawiana na maadhimisho ya Mawlid al-Nabi, ikiwa ni mwendelezo wa ujumbe wake wa kielimu na jitihada za Wizara ya Wakfu za kueneza fikra za wastani na kujenga uelewa sahihi na amani katika jamii.

17/08/2026

Bishara za Mitume juu ya Bwana Wetu Muhammad (S.A.W.)

Na miongoni mwa dalili za ukubwa wake pia ni kwamba Vitabu vya Mbinguni vilivyotangulia vilimtabiri, na vikafanya sifa zake kuwa ni alama ya kudhihiri kwake. Kutoka kwa Wahb bin Munabbih alisema:

Mwenyezi Mungu (S.W.) alimfunulia Wahyi Shaya'ya (Isaya) akisema: «Hakika Mimi nitamtuma Mtume asiyejua kusoma wala kuandika (Ummiyy), nitafungua kupitia kwake masikio viziwi, na mioyo iliyofunikwa, na macho vipofu. Kuzaliwa kwake ni Makka, na kuhamia kwake ni Taybah (Madina), na utawala wake ni Shamu. Ni mja Wangu mwenye kutegemea (Al-Mutawakkil), mteule aliyetukuzwa, mpenzi aliyeteuliwa na kuchaguliwa. Halipi ubaya kwa ubaya, bali husamehe, husamehe kwa wema na kughofiria. Ni mwenye rehema kwa waumini, humlilia mnyama aliyebebeshwa mzigo mzito, na humlilia yatima aliye katika ulezi wa mjane. Si mkali wala mwenye moyo mgumu, wala si mwenye kupiga kelele masokoni, wala si mwenye kupambwa na uchafu, wala si mwenye kusema maneno ya fedheha. Lau akipita kando ya taa, haizimiki kwa ajili ya utulivu wake, na lau akitembea juu ya mwanzi mkavu, hausikiki chini ya miguu yake.

Ninamfanya kuwa ni mbashiri na mwonyaji, ninamuelekeza katika kila jambo zuri, na ninampa kila tabia tukufu. Ninafanya utulivu kuwa ni vazi lake, na wema kuwa ni nembo yake, na ucha-Mungu kuwa ni dhamiri yake, na hekima kuwa ni akili yake, na ukweli na uaminifu kuwa ni maumbile yake, na msamaha, maghfira na wema kuwa ni tabia zake, na uadilifu kuwa ni sira yake, na haki kuwa ni sheria yake, na uongofu kuwa ni imamu wake, na Uislamu kuwa ni mila yake, na Ahmad kuwa ni jina lake.

Ninaongoza kupitia kwake baada ya kupotea, na ninafundisha kupitia kwake baada ya ujinga, na ninainua kupitia kwake baada ya kusahaulika, na ninampa jina kupitia kwake baada ya kutojulikana, na ninazidisha kupitia kwake baada ya uchache, na ninatajirisha kupitia kwake baada ya ufukara, na ninakusanya kupitia kwake baada ya kutengana, na ninaunganisha kupitia kwake kati ya mioyo na tamaa zilizotawanyika na umma mbalimbali, na ninafanya umma wake kuwa umma bora uliotolewa kwa watu.»

16/08/2026

Maadili.. Kiini cha Ujumbe wa Uislamu

Na hapa inajidhihirisha ukweli unaoghafilika na watu wengi, nao ni kwamba Uislamu haukufanya maadili kuwa ni tunda la pili la imani, bali uliyafanya kuwa ndio shabaha yake kubwa, na roho yake inayopita katika sheria zake zote. Kwani kuna thamani gani ya ibada isiyotakasa nafsi? Na kuna athari gani ya elimu isiyoadibisha tabia? Na kuna tunda gani la dini isiyorithisha rehema, uadilifu, na uaminifu?

Na kwa ajili hiyo, Mtume (S.A.W.) alitaja muhtasari wa ujumbe wake wote kwa maneno machache yenye maana kubwa sana, akasema:

«Hakika mimi nimetumwa ili kutimiza makarama ya tabia njema» (Imeripotiwa na Al-Bayhaqi).

Na sifa njema juu ya tabia zake (S.A.W.) hazikuishia tu katika ushahidi wa watu walioishi chini ya ulinzi wake, wala katika maneno ya maswahaba zake waliopitia sira yake; bali sifa kubwa zaidi ilitoka kwa Mola wa Walimwengu Wote. Nayo ni sifa inayovua kutoka kwa shakhsia hii kila sifa ya kibadamu iliyobana, ili kubainisha ukamilifu aliouchagua Mwenyezi Mungu (S.W.) kwa ajili ya kubeba mwisho wa Ujumbe. Mwenyezi Mungu (S.W.) hakumtakasa mtume yeyote k**a alivyomtakasa Muhammad (S.A.W.), wala hakumkusanyia aina za sifa k**a alizomkusanyia katika Kitabu Chake Kitukufu.

16/08/2026

Starehe za Dunia

Mwenyezi Mungu (S.W.) Amesema: {Nao walifurahia maisha ya dunia, na maisha ya dunia ukilinganisha na ya Ahera si kitu ila ni starehe ya mpito tu}

Hivyo, Starehe yako isiwe katika maisha ya dunia pekee; mwelekee Mwenyezi Mungu ili Akujalie furaha ya kudumu na ya kuendelea duniani na Ahera.

15/08/2026

Maadili ya Mtume (S.A.W.) Kabla ya Utume
Na katikati ya usiku huu mnene, Bwana wetu Muhammad (S.A.W.) alikuwa akijiandaa kubeba Ujumbe. Utume haukuunda tabia zake, bali uliyakشف na kuyadhahirisha kwa walimwengu wote. Aliyoishi kati ya watu wake akiwa mkweli wa ulimi, mwaminifu wa muamala, mwenye kujiepusha na haramu, mwenye mkono wa ukarimu, na mwenye moyo wa rehema; hadi hawakumjua ila kwa usafi, ukweli wa ulimi na kauli, utekelezaji wa ahadi, uhifadhi wa amana, na ukubwa wa hali.

Na ulipomshukia ufunuo (wahyi) akiwa na moyo uliostuka, Bibi Khadija (R.A.) alikuwa akisoma mustakabali wake kutokana meza ya maisha yake ya nyuma, akasema neno lake lililobaki kuwa ni katiba katika kuwajua watu wema:

«Sivyo kabisa! Wallahi Mwenyezi Mungu hatakudhalilisha abadan; hakika wewe unaunga undugu, unasema ukweli, unabeba mzigo wa mnyonge, unampatia asiye na kitu, unamkirimu mgeni, na unasaidia katika shida za haki» (Imeripotiwa na Bukhari na Muslim).

Na ilikuwa k**a anasema: Hakika maadili yasiyobadilika kwa kubadilika kwa hali ndio ushahidi mkubwa zaidi wa kuchaguliwa kwa Mwenyezi Mungu (S.W.) kwa waja wake.

15/08/2026

TANGAZO LA NAFASI YA KAZI – MWALIMU WA HISABATI

Kituo cha Kiislamu cha Misri – Dar es Salaam kinatafuta Mwalimu wa Hisabati (Mathematics) mwenye sifa zifuatazo:

- Awe na Shahada ya Chuo Kikuu katika fani ya Hisabati au taaluma inayohusiana na Hisabati.
- Anayefanya vizuri katika kufundisha na kueleza masomo ya Hisabati.
- Anayeishi Dar es Salaam atapewa kipaumbele.
- Mwombaji anatakiwa kutuma CV yenye namba ya simu inayopatikana kwa mawasiliano.

📱 WhatsApp: 0773 721 824
📧 Barua pepe: [email protected]

Muhimu: Waombaji watakaokidhi vigezo vilivyotajwa watajulishwa na kupangiwa mtihani wa maandishi katika fani ya Hisabati.

Tunakaribisha waombaji wenye sifa na uwezo wa kufundisha Hisabati kuwasilisha maombi yao.

15/08/2026

Nafasi ya Bwana Wetu Muhammad (S.A.W.) na Ukubwa wa Sira Yake

Hakuna jina katika historia ya mwanadamu lililopaa katika mbingu ya utukufu k**a lilivyopaa jina la Bwana wetu Muhammad (S.A.W.), wala hakuna shakhsia ambayo athari zake zimeenea katika dhamiri ya mwanadamu k**a zilivyoenea athari za Mtume huyu Mtukufu; hadi kumtaja kumekuwa ni uhai wa mioyo, na sira yake imekuwa ni uongofu wa akili, na tabia zake zimekuwa ni mizani inayopiwa fadhila na kutambulikia ukamilifu wa mwanadamu.

Na hii si kwa sababu historia ilimfanyizia utukufu, au kwa sababu wafuasi wake wamezidisha kumsifu, bali ni kwa sababu maisha yake yenyewe yalikuwa ni ushahidi kwamba mwanadamu anapoungana na Mwenyezi Mungu (S.W.), hupaa juu ya tamaa za duniani, na kuwa rehema inayotembea kati ya watu.

Na hakika ilitaka hekima ya Mwenyezi Mungu (S.W.) kumtuma Mwisho wa Mitume yake katika zama ambazo mwanadamu alifikia kilele cha mtikisiko wake, wakati maadili yalipoporomoka. Na Ja'far bin Abi Talib (R.A.) alichora picha ya hatua hiyo kwa maelezo mafupi sana aliposimama mbele ya Najashi na kusema:

«Tlikuwa watu wa zama za ujinga (Jahiliyyah); tukiabudu masanamu, tukila mizoga, tukifanya mambo ya Layani, tukikata undugu, tukifanya vibaya ujirani, na mwenye nguvu miongoni mwetu akimla mnyonge» (Imeripotiwa na Ahmad).

Na maneno haya hayakuwa maelezo ya jamii mahsusi pekee, bali yalikuwa ni picha ya hali ya mwanadamu anapopoteza mwangaza wa mbinguni.

14/08/2026

Mtume wetu (S.A.W.) .. Chanzo cha Rehema na Tabia Njema

Bwana wetu Muhammad (S.A.W.) ndiye chanzo cha maadili ambacho binadamu wamemulikiwa nacho mwangaza, na ndiye nuru yenye kuongoza mioyo na akili tangu ulipochomoza Ujumbe wake (S.A.W.). Utume haukuunda tabia zake, bali ulikashifu asili na usafi wa madini yake uliotambulika na watu wake kabla ya kupewa Utume—kwa ukweli, uaminifu, kujiepusha na haramu, rehema, na utekelezaji wa ahadi.

Na ulipomshukia Wahyi, Bibi Khadija (R.A.) alikuwa akisoma mustakabali wake kutokana na maisha yake ya nyuma, akamshuhudia kwa sifa tukufu zaidi za uungwana na ustaarabu wa mwanadamu. Hivyo, sira yake ikawa ni ushahidi hai kwamba uhusiano wa mwanadamu na Mwenyezi Mungu (S.W.) humwinua juu ya tamaa za duniani, na kumfanya kuwa rehema inayotembea kati ya watu.

Ndugu msomaji!
Kuhusu mada hii na zaidi unakaribishwa kutufuatilia kila siku tutazungumzia sifa moja katika sifa za Mtume (S.A.W.) na Tabia zake

14/08/2026

Wema kwa Wenye Shida Kati ya Ukweli wa Kujikurubisha kwa Mwenyezi Mungu na Uzuri wa Tabia

[KHUTBA YA KWANZA]

Hifadhi yote njema ni ya Mwenyezi Mungu (S.W.) aliyefanya msimamo thabiti katika sheria yake kuwa ni amani na usalama, na akaweka sheria ya adabu kwa watu kwa ajili ya kuwalinda na kuwatukuza, na akajenga ghorofa na nafasi ya juu kwa ajili ya makarama. Na ninashuhudia kuwa hakuna mungu wa haki ila Mwenyezi Mungu (S.W.), Yeye pekee hana mshirika, amefanya njia kwa anayeifuata kwa kheri kuwa ni mpito wa kwenda Peponi na kufanya wema. Na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad ni mja wa Mwenyezi Mungu na Mtume wake, aliye na adabu kubwa kuliko watu wote, na mwenye juhudi zaidi katika kumpa kila mwenye haki haki yake kwa kumtukuza na kumkirimu. Rehema na amani na baraka za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake.

Ama baada ya hayo, Ewe mja wa Mwenyezi Mungu:

1. Fanya wema wako kwa wenye shida kuwa ni ushahidi wa ustaarabu wako:
Eneza mbegu za rehema na wema katika asubuhi na jioni yako. Kuwafanyia wema mafukara na wenye shida ndio msingi wa kujenga jamii yenye kushirikiana na iliyo salama, inayojikinga na athari za ufukara na choyo chenye kuangamiza. Muumini wa kweli ni yule anayeshik**ana na utoaji katika hali zake zote, na anawafanyia wema maskini katika makazi yake na safari zake, ili ahisi utamu wa kutoa katika harakati zake na kutulia kwake, na ili apate ujira mkubwa katika asubuhi na jioni yake. Kuwalisha wenye njaa, kuondosha dhiki, kulisha chakula, na kulipa deni ni miongoni mwa matawi ya imani. Basi fanya mkono wako uwe umenyooka kwa wema, na muamala wako ufuatane na ikramu; kwani wema ndio tafsiri ya kweli zaidi ya ukweli wa uja kwa Mwenyezi Mungu (S.W.), na kwa wema huo vipaji hudumu na neema hulindwa na kuondoka, kulingana na kauli ya Mwenyezi Mungu (S.W.):

«Na akawapa mali—pamoja na kuipenda kwake—jamaa zake, na yatima, na maskini, na wasafiri waliokwama njiani, na waombao, na katika kuwakomboa watumwa» (Qurani 2:177).

2. Vuta harufu nzuri ya uwongofu wa Mtume katika ukarimu wa utoaji:
Chukua kutoka katika uwongofu wa Mtume (S.A.W.) akramu ya sifa katika utoaji. Mtume (S.A.W.) alikuwa ni mfano wa ukarimu na murua; utoaji wake haukuwa wa kujikweza (simango), wala uungwana wake haukuwa wa kiburi, bali alikuwa ni msaada, rehema, na hifadhi kwa kila mwenye shida. Tazama jinsi Mtume Mtukufu (S.A.W.) alivyoelekeza katika kutimiza mahitaji na kuondosha dhiki; alikuwa akiwakagua wanyonge, akiwafunika kwa upole na ulinzi wake, na kuzifanya jamii za Waislamu kuwa viwanja vya amani, rehema, kheri, na ushirikiano. Hivyo ndivyo ulivyokuwa umbo lake tukufu: uungwana katika kuokoa mwenye dhiki, na uchangamfu katika nyuso za viumbe wote. Moyo ukakusanyika kuzunguka uungwana wake, na nafsi zikasalimu amri kwa upole wake. Basi watimizie watu mahitaji yao, na uwe msaidizi wao katika ufukara na uzito wao, na uifuate njia hii ya Mtume Mtukufu iliyobainisha ukubwa wa kutoa na kuongezwa kwa ujira.

Mtume (S.A.W.) ametuelekeza kwenye fadhila za kutoa na ukarimu, na akapiga mifano bora zaidi katika utoaji wa muendelezo. Mtu mmoja alimuuliza Mtume (S.A.W.) akasema: "Ewe Mtume wa Mwenyezi Mungu, ni watu gani wanaopendwa zaidi na Mwenyezi Mungu? Na ni matendo gani yanayopendwa zaidi na Mwenyezi Mungu?" Mtume wa Mwenyezi Mungu (S.A.W.) akasema:
«Watu wanaopendwa zaidi na Mwenyezi Mungu ni wale wenye manufaa zaidi kwa watu; na matendo yanayopendwa zaidi na Mwenyezi Mungu ni furaha unayoitia kwa Mwislamu, au kumuondolea dhiki, au kumlipia deni, au kumfukuzia njaa. Na kutembea na ndugu yangu katika shida yake ni kupendaza zaidi kwangu kuliko kukaa itikafu katika msikiti huu—yaani msikiti wa Madina—kwa mwezi mzima.»

3. Ipe sadaka haki yake na uhifadhi heshima ya mwenye shida:
Jua kwamba wema wa dhati na kuheshimu hisia za wanyonge vinaakisi usafi wa ndani yako na usafi wa asili yako. Adabu katika kutoa ni tunda la nafsi iliyoridhika na akili yenye hekima, inayozuia madhara kabla hayajatokea, na kueneza furaha katika nafsi za wasafiri. Basi futa kwa mkono wa kulia wa uelewa wako picha zote za simango na kero, na ujitenge na kutangaza na kujionyesha. Moyo uliomulikwa huona utoaji kuwa ni amana inayopaswa kulindwa. Shikiria tabia hii ya kiwango cha juu cha Kiaislamu ili upite katika jamii kwa njia iliyo wazi zaidi; kwani adabu haijawa katika utoaji wowote ila iuprishe na kuutukuza, wala haijatengana na njia yoyote ila iuharibu na kuushusha. Na kuwaletea madhara viumbe katika maisha yao ni jinai kubwa, Mwenyezi Mungu (S.W.) amemshikia bango mtenda hilo kwa kauli yake:

«Na wale wanaowaudhi Waumini wanaume na Waumini wanawake bila ya wao kufanya kosa lolote, bila shaka wamebeba dhuluma kubwa na dhambi iliyo wazi» (Qurani 33:58).

4. Kuwa mwangalifu na alama za uvunjaji wa mipaka kwa simango na kero:
Wape wenye haki haki zao bila kuwavunjia heshima, bali kwa kuhifadhi maji ya nyuso zao na kulinda ustahimilivu wao. Hakika miongoni mwa mambo yanayoumiza moyo na kwenda kinyume na adabu za Uislamu ni tabia za kiholela tunazoziona zinazotishia heshima ya wanyonge—k**a vile kuwatangaza wenye shida, kuwapiga picha wakati wa kupokea misaada, kutangaza picha za michango kupitia mitandao ya kijamii kwa ajili ya kujionyesha, na kumfedhehesha mwenye shida wakati wa kumpa msaada. Haya yote ni matendo yanayochukuliwa kuwa ni kuvuka mipaka ya nidhamu ya kiimani na yenye kufuta ujira na thawabu.

Jua kwamba dini yetu imefanya kuacha kuwaudhi watu kuwa ni msingi mkubwa. Basi uwe mlinzi wa haki za wanyonge, na uwe mlaini katika muamala wako na sababisho za utoaji, na urekebishe kwa uelewa wako tabia za waliokosea. Muumini mwenye yakini anajua kwamba kuzuia kero hujenga miji na kuongeza rizki. Na ujiepushe kabisa na simango ambalo hubatilisha matendo na kufuta athari zake, na uwe na nidhamu ya hali ya juu ya kuzuia kero na kulinda utoaji kutokana na kila kinachouchafua, kwa kutii kauli yake Mwenyezi Mungu (S.W.):

«Enyi mliaoamini! Msibatilishe sadaka zenu kwa simango na kero» (Qurani 2:264).

[KHUTBA YA PILI]

Zingatia wakati wa kufikisha sadaka kutoa kwa wema na kuwasilisha kwa njia asiyoerudisha nyuma au kujeruhi hisia za ndugu yako mwenye shida.

Himdi zote njema ni za Mwenyezi Mungu na zinatosha, na rehema na amani ziwafikie waja wake aliowachagua. Ninashuhudia kuwa hakuna mungu wa haki ila Mwenyezi Mungu (S.W.), Yeye pekee hana mshirika, ni wake Ufalme na sifa njema zote, anafufua na anafisha, Naye ni Muweza wa kila kitu. Na ninashuhudia kuwa Bwana wetu Muhammad ni mja wake na Mtume wake. Ama baada ya hayo:

5. Sadaka haiondoshi heshima ya mwenye shida:
Zingatia sadaka yako iwe ni ujumbe wa rehema unaomhifadhia mwanadamu ubinadamu wake, unaomlindia heshima yake, na unaotibu shida yake bila kujeruhi izza yake. Kwani ufukara, hata k**a ukipunguza uwezo wa mwanadamu katika baadhi ya mambo ya maisha, haupunguzi thamani yake wala haumnyang'anyi heshima yake; kwani heshima ya kibadamu ni msingi thabiti usiobadilika kwa kubadilika kwa hali.

Sharia ya Kiaislamu imezunguka mlango wa wema kwa vigezo vinavyofanya utoaji uwe ni kufariji nafsi na si kuivunja, na uwe ni kuwalaza na si kuwasimanga, na uwe ni ushirikiano na si kujikweza. Basi ikakataza simango na kero, na ikaitia hamasa kauli njema, kumsitiri mwenye shida, na kuhifadhi maji ya uso wake katika kila zaman na mahali, kwa kutekeleza kauli yake Mtume (S.A.W.):
«Oga moto hata kwa nusu ya tende, na asiyepata basi kwa neno zuri.»

6. Ewe mwenye kutoa sadaka:
Jua kwamba kuficha sadaka na kuhifadhi heshima ya wanaojizuia kuomba ni kheri kwako katika dini yako na dunia yako. Kwani ikhlasi hulinda amali yako na riyaa (kujionyesha), na kumsitiri kwako mwenye shida kumpunguzia maumivu ya kutangazwa na kujionyesha. Basi fanya utoaji wako uwe ni amana kubwa unayolinda nayo mioyo, unayojipatia nayo dua, na unayothibitisha nayo maana za rehema na ushirikiano kati ya watu.

Jiepushe na alama za kujionyesha ambazo zinachoma heshima na kuharibu ujira na thawabu, kwa kufanyia kazi kauli yake Mtume (S.A.W.):
«...na mtu aliyetoa sadaka akaificha, hata mkono wake wa kushoto usijue kile kilichotolewa na mkono wa kulia.»

14/08/2026