20/07/2018
Ekvator'a Doğru Eğilen Büyülü Ağaçlar
Anavatanı, Büyük Okyanus’un güneydoğusunda yer alan Yeni Kaledonya olan Cook çam ağaçları adını bu ağacı sınıflandıran bitki bilimci Kaptan James Cook’tan alıyor. Bu endemik bitki ılıman, tropikal ve subtropikal başka coğrafyalarda da yetişiyor. Bu ağaçlar genellikle hafifçe eğimli gövdelere sahipler ve gövdelerindeki bu eğim uzun süre kimsenin dikkatini çekmemişti. Ancak Kaliforniya Politeknik Eyalet Üniversitesi’nden Matt Ritter yazacağı kitap için bu ağaçları araştırmaya başladığında eğimlerinde ilginç bir örüntü fark etti.
5 kıtada yapılan araştırma sonucunda anlaşıldı ki, Cook çamlarının eğim yönü her zaman anavatanları olan Ekvatora doğru oluyor. Üstelik bu ağaçlar Ekvatordan uzaklaştıkça eğimleri artıyor. İncelenen tüm ağaçlar, ortalama 8.50 derece eğik iken Avustralya’daki bir bölgede eğim 40 dereceye kadar varabiliyor.
Bilim insanları Cook ağaçlarındaki bu durumun neden kaynaklandığını kesin olarak bilmiyor. Fakat ışığa yönelmekle ilgili olduğunu tahmin ediliyor.
Bitkilerde genel olarak fototropizm olarak adlandırılan bu özellik daha evvel çiçeklerde gözlemlenmesine karşın, bir ağaç türünde ilk defa karşımıza çıkıyor. Çünkü ağaçların dik kalmasına yardımcı olan farklı bir bitki özelliği var. Ağaçlar yerçekimini moleküler düzeyde tespit edebilirler ve bu sayede yeni filizleri doğru yönde geliştirebilirler. Eğer gövdelerinden bir asimetri oluşursa ağaçlar, bir dış faktör etki etmediği sürece, ağaçlar bu şekil bozukluğunu düzeltme ve yukarıya doğru büyüme eğilimi gösterirler. İşte bu nedenle, bu ağaçların eğimi bilim insanlarının kafasını karıştırıyor.
Referans makale: Ecology, DOI: 10.1002/ecy.1850
16/07/2018
16/07/2018
16/07/2018
16/07/2018
16/07/2018
07/03/2017
02/12/2015