09/09/2026
ИСТИҚЛОЛИЯТ — МЕРОСИ ГАРОНБАҲОИ МИЛЛАТИ ТОҶИК МЕБОШАД
«Истиқлоли давлатӣ бузургтарин ва муқаддастарин неъмат, нишонаи олии ҳувияти миллӣ, ифтихор ва номуси ватандорӣ, рамзи ҳастии миллати бостонӣ ва соҳибихтиёру соҳибдавлати тоҷик ва асоси хушбахтиву сарбаландии сокинони Тоҷикистон мебошад».
Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон
Истиқлолияти давлатӣ барои ҳар як миллат бузургтарин дастоварди таърихӣ ва арзиши муқаддаси миллӣ ба ҳисоб меравад. Барои миллати тоҷик соҳибистиқлолӣ оғози марҳилаи нави давлатдорӣ, эҳёи худшиносии миллӣ ва фароҳам гардидани имконияти мустақилона муайян намудани роҳи рушди сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ мебошад.
9 сентябри соли 1991 дар таърихи давлатдории тоҷикон ҳамчун санаи тақдирсоз ва фаромӯшнашаванда сабт гардид. Аз ҳамин рӯз марҳилаи нави давлатдории миллии тоҷикон оғоз ёфт. Дар даврони истиқлолият мардуми Тоҷикистон бо талошҳои пайваста ва заҳмати созанда барои таҳкими пояҳои давлатдорӣ, сулҳу субот ва рушди кишвар қадамҳои устувор гузошт.
Истиқлолият барои мо на танҳо мероси гаронбаҳои таърихӣ, балки масъулияти бузург дар назди наслҳои имрӯз ва оянда мебошад. Ҳифзи сулҳу ваҳдат, таҳкими давлатдорӣ, рушди иқтисоди миллӣ, баланд бардоштани сатҳи маърифату дониш ва тарбияи насли ватандӯсту соҳибмаърифат аз ҷумлаи вазифаҳои муҳими ҷомеаи соҳибистиқлол ба шумор мераванд.
Истиқболи Рӯзи Истиқлоли давлатӣ набояд танҳо як ҷашни расмӣ бошад. Ин рӯз моро водор месозад, ки ба роҳи тайкардаи давлат назар андозем, дастовардҳои худро қадр намоем ва барои ояндаи боз ҳам ободу пешрафтаи Ватан масъулияти бештар эҳсос кунем. Ободии Тоҷикистон, пешрафти ҷомеа ва таҳкими истиқлолият аз меҳнати содиқона, дониш, масъулият ва ваҳдати ҳар як шаҳрванди кишвар вобаста мебошад.
Дар давоми солҳои истиқлолият дар мамлакат роҳҳои автомобилгард, нақбҳо, неругоҳҳои барқи обӣ, муассисаҳои таълимӣ, марказҳои тандурустӣ, корхонаҳои саноатӣ ва дигар иншооти муҳими иҷтимоию иқтисодӣ бунёд гардиданд. Иқтисоди миллӣ марҳилаҳои муҳими ислоҳоту рушдро паси сар намуда, заминаҳои рушди минбаъдаи кишвар таҳким ёфтанд.
Истиқлолият ҳамчунин барои рушди ҳувияти миллӣ ва худшиносии шаҳрвандӣ заминаи мусоид фароҳам овард. Дар ин давра таваҷҷуҳ ба забони давлатӣ, таъриху фарҳанг, мероси адабӣ ва арзишҳои миллии тоҷикон бештар гардид. Зеро эҳтиром ба таърих ва фарҳанги миллӣ дар таҳкими ҳисси ватандӯстӣ, худшиносӣ ва масъулияти шаҳрвандӣ нақши муҳим дорад.
Дар ҷаҳони муосир истиқлолият танҳо маънои соҳибихтиёрии сиёсиро надорад. Истиқлолияти воқеӣ ҳамчунин ба рушди иқтисоди миллӣ, таъмини амнияти энергетикӣ ва озуқаворӣ, пешрафти илму технология, рушди маориф, ҳифзи муҳити зист ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум вобаста мебошад. Аз ин рӯ, ҳифз ва таҳкими истиқлолият вазифаи доимии тамоми ҷомеа мебошад.
Ҷавонон ҳамчун неруи созанда ва ояндасози давлат дар таҳкими истиқлолияти давлатӣ нақши махсус доранд. Донишомӯзӣ, аз худ намудани касбу ҳунар, истифодаи дурусти технологияҳои муосир, эҳтироми арзишҳои миллӣ ва иштироки фаъол дар ҳаёти ҷомеа аз ҷумлаи роҳҳои муҳими саҳмгузории ҷавонон дар рушди давлат мебошанд.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханрониҳои худ пайваста таъкид менамоянд, ки «Истиқлолият барои мо яке аз муқаддастарин арзишҳои миллӣ ба ҳисоб меравад». Ин таъкид аз он шаҳодат медиҳад, ки истиқлоли давлатӣ барои миллати тоҷик на танҳо рамзи соҳибихтиёрӣ, балки заминаи асосии рушди давлатдорӣ, таҳкими ваҳдати миллӣ ва таъмини зиндагии шоистаи мардум мебошад.
Истиқлолият ба мардуми Тоҷикистон имконият фароҳам овард, ки сарнавишти давлату миллатро мустақилона муайян намояд, арзишҳои миллӣ ва фарҳангии худро ҳифз кунад ва ҳамчун давлати соҳибихтиёр дар ҷомеаи байналмилалӣ мавқеи худро пайдо намояд.
2 марти соли 1992 Тоҷикистон ба узвияти Созмони Милали Муттаҳид пазируфта шуд, ки ин яке аз рӯйдодҳои муҳими таърихи навини кишвар ва далели эътирофи байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун давлати соҳибистиқлол мебошад.
Дар даврони истиқлолият Тоҷикистон ҳамчун субъекти мустақили муносибатҳои байналмилалӣ мавқеи худро устувор намуда, дар ҳалли масъалаҳои муҳими минтақавӣ ва ҷаҳонӣ саҳми арзанда мегузорад. Кишвар дар фаъолияти Созмони Милали Муттаҳид ва дигар созмонҳои байналмилалӣ иштироки фаъол дошта, ташаббусҳои созандаи худро дар самтҳои таҳкими сулҳу субот, таъмини амнияти минтақавӣ, ҳифзи муҳити зист, мубориза бо тағйирёбии иқлим ва ноил шудан ба ҳадафҳои рушди устувор пешниҳод менамояд.
Яке аз дастовардҳои муҳимтарини даврони истиқлолият ташаккули низоми мустақили давлатдорӣ мебошад. Тоҷикистон ҳамчун давлати соҳибистиқлол Конститутсия, рамзҳои давлатӣ, низоми қонунгузорӣ ва сиёсати мустақили дохилию хориҷии худро ташаккул дод. Ин замина имкон фароҳам овард, ки давлат дар роҳи таҳкими соҳибихтиёрӣ ва рушди минбаъдаи ҷомеа қадамҳои устувор гузорад.
Истиқлолият инчунин барои ҳифзи забон, фарҳанг, таърих, анъана ва арзишҳои миллӣ имкониятҳои васеъ фароҳам овард. Дар шароити ҷаҳонишавӣ ҳифзи ҳувияти миллӣ аҳамияти бештар пайдо мекунад. Миллате, ки забон, фарҳанг ва таърихи худро ҳифз менамояд, метавонад дар фазои ҷаҳонии иттилоотӣ ва фарҳангӣ мавқеи устувор дошта бошад. Аз ин рӯ, истиқлолияти сиёсӣ бояд бо истиқлолияти фикрӣ, илмӣ, фарҳангӣ ва технологӣ пайваста тақвият дода шавад.
Имрӯз, ки аз ба даст овардани Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон 35 сол сипарӣ мегардад, мо бояд ба роҳи тайкардаи кишвар назар намуда, дастовардҳои даврони соҳибистиқлолиро арзёбӣ ва вазифаҳои минбаъдаро муайян намоем.
Дар тӯли ин солҳо Тоҷикистон марҳилаҳои ниҳоят душвори таърихиро паси сар намуда, дар самти таҳкими сулҳу субот, рушди иқтисодӣ, беҳтар намудани сатҳи зиндагии мардум, густариши муносибатҳои байналмилалӣ ва рушди инсонӣ ба дастовардҳои назаррас ноил гардид.
Бо вуҷуди ин, истиқлолият танҳо бо дастовардҳои гузашта чен карда намешавад. Мазмуни воқеии истиқлолияти муосир дар қобилияти давлат барои таъмини рушди устувор, иқтисоди рақобатпазир, фароҳам овардани ҷойҳои кории босифат, рушди илму технология, ҳифзи муҳити зист ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум ифода меёбад.
Аз ин рӯ, ҳифз ва таҳкими истиқлолияти давлатӣ вазифаи на танҳо давлат, балки тамоми ҷомеа мебошад. Насли ҷавон бояд арзиши истиқлолиятро дарк намуда, бо дониш, маърифат, меҳнати созанда ва эҳсоси баланди масъулияти шаҳрвандӣ дар рушди минбаъдаи Тоҷикистони соҳибистиқлол саҳм гузорад.
Қобили зикр аст, ки дар таҳкими сулҳу ваҳдат, барқарор намудани суботи сиёсӣ ва пешрафти кишвар саҳми Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон назаррас мебошад. Сиёсати созанда ва дурнамои рушди давлат дар солҳои истиқлолият барои таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои рушди ҷомеа замина гузошт.
Дастовардҳои даврони соҳибистиқлолӣ пеш аз ҳама натиҷаи муттаҳидӣ, меҳанпарастӣ, заҳмати содиқона ва ҳисси баланди масъулияти шаҳрвандони кишвар мебошанд. Мардуми тоҷик, ки дорои таърихи пурғановат ва фарҳанги қадима мебошад, бо азми қавӣ барои ободии Ватан ва таҳкими пояҳои давлатдории миллӣ саҳм мегузорад.
Халқи тоҷикро мебояд ин 35 соли тақдирсоз-ро таҳлил намуда, ба қадри хизматҳои фарзандони тавонманди миллат расад, таҷрибаи созандаву ибратбахши онҳоро омӯзад ва ба қадри ин неъмати бебаҳо — Истиқлолият — бирасад.
Дастовардҳои даврони истиқлолиятро бояд бештар тарғибу ташвиқ намоем, зеро Истиқлолият шиносномаи давлати тоҷикон, санаи сарнавиштсозу муқаддас, рамзи саодат ва омили муҳими ташаккули муносибатҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва фарҳангӣ мебошад. Ҳар як миллат барои расидан ба ормонҳои миллии худ, пеш аз ҳама, бояд соҳибистиқлол бошад.
Барои миллати тоҷик соҳибистиқлолӣ оғози марҳилаи нави давлатдорӣ, зиндагии созанда ва имкони бунёди ояндаи шоиста мебошад. Аз ин рӯ, мо бояд ин неъмати муқаддасро қадр намоем, сулҳу ваҳдатро чун гавҳараки чашм ҳифз кунем ва бо меҳнати содиқона барои ободии Тоҷикистони маҳбуб саҳм гузорем.
Зеро ояндаи Ватан аз андешаву фаъолияти имрӯзаи мо вобаста аст. Ҳар қадами созанда, ҳар дастоварди илмӣ, ҳар кори неку самарабахш саҳме дар таҳкими истиқлол ва пешрафти Тоҷикистони соҳибистиқлол мебошад.
Хулоса, Истиқлоли давлатӣ сарчашмаи ифтихор ва шарафи миллӣ, кафили зиндагии осоишта ва заминаи пешрафти ҷомеа мебошад. 35-солагии Истиқлолият на танҳо як санаи ҷашнӣ, балки фурсати андеша, таҳлил ва муайян намудани вазифаҳои нав барои оянда аст.
Мо бояд бо дарки масъулияти шаҳрвандӣ, эҳтироми таъриху фарҳанги миллӣ, ҳифзи сулҳу ваҳдат ва меҳнати созанда барои ободиву шукуфоии Тоҷикистони соҳибистиқлол саҳм гузорем.
Сангинов Ғолиб, муовини директор оид ба корҳои таълимии МДТ “Коллеҷи тиббии шаҳри Бохтар"
