PSU Precision Medicine

ธนาคารตัวอย่างทางชีวภาพของ TMRC พานักวิจัยสงขลานครินทร์ปักหมุดบนวารสาร Nature โดยร่วมงานกับ International Agency for Research on Cancer (IARC) เก็บตัวอย่างทางชีวภาพและข้อมูลผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง (CRC) จากภาคใต้ของประเทศไทย เพื่อวิเคราะห์ทางพันธุกรรมร่วมกับตัวอย่างจากทั่วโลก

✅ การศึกษาเก็บตัวอย่างจาก 17 สถาบันใน 11 ประเทศ ใช้เทคนิคการตรวจสอบลำดับเบสตลอดจีโนม WGS (40X) เพื่อวิเคราะห์ mutation burden และ mutation signatures และศึกษา Microsatellite markers ด้วยวิธี ddPCR
✅ ปรากฏการณ์การเพิ่มขึ้นของอุบัติการณ์ของ CRC ในผู้ป่วยอายุน้อยกว่า 50 ปี ซึ่งปราศจากประวัติครอบครัว เกิดกับลำไส้ใหญ่ส่วนปลายหรือไส้ตรง และอยู่ในกลุ่ม MMR proficient ซึ่งหมายถึงไม่สามารถอธิบายจากกลุ่มอาการ Lynch
✅ มีหลายประเทศซึ่งพบสถิติอุบัติการณ์ปรับตามฐานอายุ (ASR) สูงกว่า 24 ต่อประชากรแสนราย เช่น อาร์เจนตินา แคนาดา รัสเซีย และสูงที่สุดคือญี่ปุ่น ส่วนไทยอยู่ในระดับกลาง กล่าวคือ ASR อยู่ระหว่าง 13-20
✅ การค้นพบสำคัญคือ กลุ่ม MSI มี mutation burden สูงกว่ากลุ่ม MSS ถึงประมาณ 8 เท่า (median mutation burden 95,426/12,054) มีความคล้ายคลึงกัน (homogeneity) ของรูปแบบการกลายพันธุ์หรือ mutation signatures มากกว่า และมีความหลากหลายตามภูมิศาสตร์และอายุน้อยกว่า ในขณะที่กลุ่ม MSS พบมีความหลากหลายของ mutation signatures สูงกว่า มีความหลากหลายตามความแตกต่างทางภูมิศาสตร์สูงกว่า
✅ mutation signatures ที่พบใน MSI ส่วนใหญ่สัมพันธ์กับ intrinsic DNA repair defects รูปแบบการกลายพันธุ์ที่พบใน MSS พบมีความชุกของกลุ่ม SBS88 และ ID18 ซึ่งสัมพันธ์กับการกระทบต่อ colibactin อันเป็นสารที่สร้างจากแบคทีเรียในลำไส้ พบการกลายพันธุ์รูปแบบนี้ในกลุ่มประเทศซึ่งมีอุบัติการณ์ของ CRC สูงขึ้นและในกลุ่มผู้ป่วยอายุน้อย
✅ Colibactin เป็นพิษต่อสารพันธุกรรม (genotoxic) สร้างจาก E.coli กลุ่มซึ่งมียีน pks pathogenicity island
✅ ในขณะที่รูปแบบการกลายพันธุ์ SBS88 และ ID8 พบมากในหลายประเทศที่กำลังมีอุบัติการณ์ของ CRC ในผู้ป่วยอายุน้อยเพิ่มขึ้น ยังเป็นรูปแบบที่พบน้อยใน CRC จากประเทศไทย

อ่านเพิ่มเติมได้จาก
Díaz-Gay, M., dos Santos, W., Moody, S. et al. Geographic and age variations in mutational processes in colorectal cancer. Nature (2025). https://doi.org/10.1038/s41586-025-09025-8
เข้าถึงได้จาก
https://www.nature.com/articles/s41586-025-09025-8

ศัลยกรรมตับในเด็กที่แม่นยำยิ่งขึ้นด้วยการนำร่องด้วย Indocyanine Green (ICG)

ในการผ่าตัดตับ (hepatic resection) เพื่อรักษามะเร็งตับชนิด hepatoblastoma ในเด็ก เป้าหมายสำคัญคือการผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งออกให้หมด ซึ่งเรียกว่า R0 resection โดยถือเป็นเงื่อนไขที่ดีที่สุดที่ผู้ป่วยจะมีโอกาสหายขาดจากโรคมะเร็ง

เพื่อให้ได้ R0 resection นอกจากการวางแผนผ่าตัดจากภาพถ่ายรังสีอย่างละเอียดแล้ว การใช้เทคโนโลยีช่วยนำทางแบบ real-time intraoperative guidance มีบทบาทสำคัญ โดยเฉพาะในการบ่งชี้เนื้อมะเร็งที่ยังมีชีวิตอยู่ภายหลังเคมีบำบัด แม้ว่าวิธีเช่น อัลตราซาวด์ขณะผ่าตัด จะช่วยระบุก้อนในเนื้อตับได้ แต่ก็ยังไม่สามารถแยกความแตกต่างระหว่าง active tumor และ tumor scar ได้ชัดเจนนัก

ปัจจุบัน ศัลยแพทย์มีการนำสาร ICG มาใช้เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการผ่าตัด hepatectomy ในเด็ก

ICG เป็นสารสีย้อมชนิด tricarbocyanine dye ที่ละลายน้ำได้ เมื่อฉีดเข้าเส้นเลือด สารจะจับกับโปรตีนในพลาสมา ถูกนำเข้าสู่เซลล์ตับ (hepatocytes) และขับออกทางน้ำดีโดยไม่ถูกเปลี่ยนแปลงทางเมตาบอลิซึม

ICG มีคุณสมบัติเรืองแสงเมื่อถูกกระตุ้นด้วยแสงในช่วง near-infrared (NIR) ความยาวคลื่น 750–805 นาโนเมตร และจะปล่อยแสงที่ความยาวคลื่นประมาณ 830 นาโนเมตร โดยเรืองแสงเป็นสีเขียวเมื่อดูผ่านกล้อง NIR

การให้ ICG ทางหลอดเลือดก่อนผ่าตัดประมาณ 24–48 ชั่วโมง ในขนาด 0.3–0.5 มก./กก. จะทำให้สารสะสมในก้อนมะเร็ง ซึ่งมีความผิดปกติของการซึมผ่านของหลอดเลือด (vascular permeability) แตกต่างจากเนื้อตับปกติ ทำให้สามารถเรืองแสงและระบุตำแหน่งก้อนได้อย่างแม่นยำระหว่างผ่าตัด นอกจากนั้น ยังสามารถใช้ช่วยในการประเมิน ขอบตัด (surgical margin) และตรวจสอบการรั่วของทางเดินน้ำดี ได้ด้วย

ข้อควรระวังในการใช้ ICG ได้แก่ ผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ iodine หรือ ICG ผู้ป่วยที่มีภาวะตับหรือไตบกพร่องรุนแรง และ ICG อาจรบกวนชั่วคราวต่อการทำงานของ pulse oximetry

นักวิจัย บริหารจัดการบัญชีอย่างไร?

การประกอบสัมมาอาชีวะเป็นนักวิชาการในมหาวิทยาลัย มีเรื่องต้องจ่ายเยอะเหมือนกันครับ ส่วนใหญ่เป็นการทดรองจ่ายเงินสำหรับงานวิจัย ค่าวัสดุอุปกรณ์สารเคมี ค่าใช้จ่ายในการสนับสนุนนักศึกษาที่ดูแล ค่าเดินทางไปร่วมประชุมสร้างเครือข่าย การทดรองจ่ายค่า page charge เมื่อผลงานได้รับการตอบรับตีพิมพ์ การเลี้ยงรับรอง ปารตี้ ฯลฯ

ยิ่งแลปใหญ่ นักศึกษาเยอะ ก็ต้องมีหน้าตักที่กว้าง

อ่าว แล้วมหาวิทยาลัยไม่มีงบประมาณให้หรือ? มีครับ แต่ไม่พอและพยายามบีบให้นักวิจัยพยายามขอทุนภายนอก และทุนที่กำลังยื่นในวันนี้ เร็วที่สุดที่เงินจะถูกโอนมาคือกลางหรือปลายปีถัดไป ในขณะที่แลปต้องพยายามดูแลให้นักศึกษาจบตามเวลา และมีผลงานทางวิชาการ

เรื่องที่ผมเรียนรู้เกี่ยวกับการบริหาร (หมุน) เงินวิจัย ที่อยากแชร์คือ

1. แยกบัญชีเด็ดขาด ระหว่างเงินส่วนตัว และเงินวิจัย การปนเประหว่างสองฝั่งนี้ นำมาซึ่งหายนะแห่งชีวิตและครอบครัวได้ อย่าหาทำ บางโครงการแหล่งทุนกำหนดให้เปิดบัญชีธนาคาร ก็เปิด และบันทึกเป็นกิจการย่อยครับ
2. วางเงินสักก้อน (เงินเก็บ เงินสามี มรดก ฯลฯ) ลงไปคล้ายทุนจดทะเบียนกิจการ แล้วหมุนเงินจากในบัญชีนี้เท่านั้น เพื่อจำกัดวงความเสียหาย และต้องมีการลงบัญชีกำกับเสมอ ถ้ามีบุคคลภายนอกมาช่วยทำ ก็ยิ่งดี
3. รายรับคือ เงินทุนวิจัย เงินที่ได้จากกิจกรรมทางวิชาการทั้งหลาย ค่าบรรยาย ค่าสอนพิเศษ ค่าอ่านโครงการ ค่าบรรณาธิการ เงินรางวัล ฯลฯ ผมรับหมดไม่เคยลังเลครับ มันจะมาอยู่ตรงนี้
4. รายจ่าย ก็ตามข้างบนเลยครับ สิ่งทั้งหลายที่คิดว่าอยู่ในกิจการแห่งวิชาการ ที่สำคัญคือ บันทึกทุกบาท
5. ถ้าช่วงไหนเงินเหลือน้อย คิดว่าไปไม่ไหว ก็จะไม่รับงานเพิ่มครับ และการรับงานทุกครั้งจะต้องตรวจสอบแหล่งทุนให้ดี บางแหล่งทุน ตีพิมพ์ไปแล้ว เบิกค่าตีพิมพ์คืนไม่ได้ บางทุนเงื่อนไขการเบิกจุกจิกมาก ต้องวางแผนจัดการความเสี่ยงไว้ก่อนและมีระบบจัดการเอกสารใบเสร็จที่ดี อีกครั้ง บางเรื่องควรมีคนช่วยทำครับ

ในระยะยาว ถ้าบริหารได้ดีมันจะมี growth ได้บ้างครับ หน้าตักกว้างขึ้น ก็กล้ารับงานที่อาจจะท้าทายขึ้น

cr.แรงบันดาลใจมาจากคำบ่นของอาจารย์ทรายอีวี

ในขณะที่โลกดิจิทัลกำลังสั่งสมข้อมูลที่ได้จากโรงพยาบาลและงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพมากขึ้น การวางแผนทำเหมืองข้อมูลขนาดใหญ่ลักษณะดังกล่าวต้องการความเชี่ยวชาญใหม่ นั่นหมายถึงนักวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเองต้องกล้าที่จะ unlearn วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลแบบเดิมและอ้าแขนรับวิทยาการข้อมูลใหม่ การเรียนรู้ของเครื่องและปัญญาประดิษฐ์

ชีวสารสนเทศเป็น emerging science สาขาหนึ่งซึ่งประเทศกำลังมีความต้องการเพิ่มขึ้นอย่างเงียบๆ

ชีวเวชศาสตร์และวิศวกรรมชีวการแพทย์ มอ. โดยผศ.ดร.กมนนัทธ์ และ รศ.ดร.รภัทรพรมีโอกาสเข้าไปร่วมวงกับสมาคมนักชีวสารสนเทศไทย (สนับสนุนโดย บพค.) ผ่านการสนับสนุน Hub of Talents ของ วช. เพื่อร่วมร่างหลักสูตรสำหรับวิชาชีพนักชีวสารสนเทศหลากสถาบัน

ในภาพเป็นการรับฟังความต้องการของผู้ใช้บัณฑิต ทั้งภาครัฐและเอกชน

งานประชุมดีๆ ได้กระทบไหล่ ได้ดมกลิ่นสมอง Nobel Laureate ครับ

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับ International Peace Foundation (IPF) จัดกิจกรรมภายใต้ JAPAN-ASEAN BRIDGES Event Series

คณะเทคนิคการแพทย์ ขอเชิญทุกท่านเข้าร่วมฟังปาฐกถาพิเศษ โดย
Dr. Sir Richard J. Roberts (Nobel Laureate for Medicine)
ในหัวข้อ “Spreading peace through science and commerce in emerging economies”

ในวันที่ 15 พฤศจิกายน 2566 เวลา 13.30-16.00 น. ณ. ศูนย์ประชุมนานาชาติฉลองสิริราชสมบัติครบ ๖๐ ปี
ผู้ที่สนใจสามารถสแกน QR-code เพื่อลงทะเบียนได้
หากสนใจสำรองที่นั่งเป็นกลุ่ม ติดต่อ คุณวรัณต์ภัฏ โรจนวานิชกิจ
โทร 0 74-289103, 074-289114, 089-4687848 หรือ [email protected]

***ผู้เข้าร่วมงานทุกท่านจะได้รับ E-certificate

เนื่องในโอกาสวันมหิดล ศูนย์วิจัยการแพทย์ปริวรรต (TMRC) ร่วมกับสาขาวิชาพยาธิวิทยา เปิดให้บริการตรวจคัดกรองการกลายพันธุ์ของยีน BRCA1/2 ด้วยเทคโนโลยีการตรวจลำดับทางพันธุกรรมแบบ NGS สำหรับผู้มีข้อบ่งชี้ (ตามเกณฑ์ของ สปสช.)

รับจำนวนจำกัด 72 รายครับ ติดต่อตามลิ้งค์ด้านล่างนี้เลย

ปีที่สองที่ TMRC เป็นหน่วยงานสังกัดคณะแพทย์อย่างเป็นทางการ ผลงานทางวิชาการที่มีชื่อ affiliation ของ TMRC เพิ่มจาก 6 เป็น 11 เรื่อง

ผลงานเหล่านี้เกิดจากพันธกิจของทีม Dots Connecting Agents ของผอ.ภาสรัตน์ ซึ่งมีธงชัดคือ เชื่อมโยงวิทยาศาสตร์พื้นฐานกับงานทางคลินิกเข้าด้วยกัน ผ่านงานสามเสาคือ ห้องปฏิบัติการวิจัยกลาง ธนาคารตัวอย่างทางชีวภาพ และ ชีวสารสนเทศ

ปีหน้า TMRC มีเป้าจะขับเคลื่อน Omic Medicine ด้วยเครื่องยนต์ทั้งสามเครื่องให้ชัดขึ้นอีกครับ สนใจให้พวกเราไปเชื่อม โทร 1189 (ถ้าโทรไม่ติด กรุณารอหลังฝนแล้งและน้ำลดแล้วครับ)

[ขอถือโอกาสขอบคุณนักวิจัยทุกท่านที่ให้ความไว้ใจให้พวกเราร่วมงานและขอบคุณทุกแหล่งทุนทั้งภายในภายนอกนะครับ]

สัมมนา TMRC ครั้งแรก

New era of south Thai anthropology is coming.

มหาวิทยาลัยทักษิณ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) มีกำหนดจัด “สัมมนาวิชาการด้านชาติพันธุ์และจีโนมมนุษย์ในภาคใต้ของประเทศไทย (Seminar on Ethnicity and Human Genome in Southern Thailand)" ในวันที่ 10 สิงหาคม 2565 เวลา 09.00-12.30 น. ณ สถาบันทักษิณคดีศึกษา มหาวิทยาลัยทักษิณ จ.สงขลา และการประชุมออนไลน์ผ่านโปรแกรม Cisco WebEx

ผู้สนใจสามารถลงทะเบียนโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายที่ https://forms.gle/Ut71pduELLLcdaA87

สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 02 644 8150 ต่อ 81916 (ศศิธร) E-mail : [email protected]

AHR-iCON 2022

August 1-2: Onsite(with lunch and refreshments)/Online > Please register via QR in the poster.

Covid19 Genome Sequencing Workshop. Next week on Mon-Tue. Limited seats left.

RDO ร่วมกับ TMRC ชวนใช้บริการพื้นที่เก็บข้อมูลและระบบเก็บข้อมูลวิจัย REDCap ครับ

ไม่มีค่าใช้จ่าย อย่างไรก็ตาม ตามพรบ.ข้อมูลส่วนบุคคล จำเป็นต้องได้รับการรับรองจากกรรมการจริยธรรมการวิจัยในคน

สนใจตามลิ้งค์ไปเลยครับ

📣 สำนักวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ให้บริการเปิดสิทธิ์การใช้บริการระบบเก็บข้อมูลในฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ REDCap (Research Electronic Data Capture)

📍📍 โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในการขอรับบริการ 📍📍

สำหรับโปรแกรมดังกล่าว เป็นโปรแกรมประยุกต์ที่ทำงานผ่านเว็บไซต์ พัฒนาโดย Vanderbilt University และกลุ่มผู้พัฒนาร่วมที่เป็นสถาบันการศึกษาและองค์กรที่ไม่หวังผลตอบแทน (http://www.projectredcap.org) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ สร้าง จัดเก็บ และบริหารจัดการข้อมูลวิจัยในฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับมาตรฐานต่างๆ เช่น US FDA 21 CFR Part 11, FISMA และ HIPAA-compliant เป็นต้น

ติดตามรายละเอียดที่ https://rdo.psu.ac.th/th/index.php/redcap