Mekong Basin Civilization Museum

Mekong Basin Civilization Museum ข้อมูลการติดต่อ, แผนที่และเส้นทาง,แบบฟอร์มการติดต่อ,เวลาเปิดและปิด, การบริการ,การให้คะแนนความพอใจในการบริการ,รูปภาพทั้งหมด,วิดีโอทั้งหมดและข่าวสารจาก Mekong Basin Civilization Museum, การศึกษา, The Project on Establishment of Mekong Basin Civilization Museum, Mae Fah Luang University 333 Moo 1, Thasud, Chiang Rai.

พิพิธภัณฑ์อารยธรรมลุ่มน้ำโขง เป็นหน่วยงานที่มีภารกิจทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต ผู้คนในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงตอนบนให้มีความเป็นอยู่ที่ดีและอนาคตที่ยั่งยืน ตามวิสัยทัศน์และดำริของ ศ.พิเศษ ดร.วันชัย ศิริชนะ นายกสภาและอธิการบดีผู้ก่อตั้ง มฟล. โครงการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์อารยธรรมลุ่มน้ำโขง เป็นหน่วยงานที่ทำงานด้านศิลปะวัฒนธรรม โดยเสนอความรู้ในรูปแบบพิพิธภัณฑสถานที่เป็นมาตรฐาน มีผลเชิงรุกทา

งการศึกษาศิลปวัฒนธรรมและการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม ทำให้เป็นศูนย์กลางการศึกษา ค้นคว้า วิจัย ศิลปวัฒนธรรมแถบอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงในลักษณะพิพิธภัณฑ์สถานที่มีมาตรฐานเป็นแหล่งค้นคว้า บริการวิชาการ และเผยแพร่องค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรมสู่สังคม

สถาบันศิลปวัฒนธรรมและอารยธรรมลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ร่วมนำเสนอนิทรรศการ “สายใยผ้าแห่งลุ่มน้ำโขง เทิดพระเกียรติ...
19/08/2026

สถาบันศิลปวัฒนธรรมและอารยธรรมลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ร่วมนำเสนอนิทรรศการ “สายใยผ้าแห่งลุ่มน้ำโขง เทิดพระเกียรติพระพันปีหลวง” ภายในงาน สัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติส่วนภูมิภาค ประจำปี 2569 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 18–20 สิงหาคม 2569 ณ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
นิทรรศการดังกล่าวจัดแสดงบริเวณ โถงอาคารเรียนรวม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เพื่อนำเสนอเรื่องราวของผ้ากับวิถีชีวิต ภูมิปัญญา และมรดกทางวัฒนธรรมของผู้คนในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ตลอดจนร่วมเทิดพระเกียรติและน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงมีพระราชกรณียกิจด้านการอนุรักษ์ ส่งเสริม และสืบสานงานศิลปหัตถกรรมและผ้าพื้นถิ่นของไทยมาอย่างต่อเนื่อง
การจัดแสดงครั้งนี้ยังเป็นส่วนหนึ่งของการเผยแพร่องค์ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรมควบคู่กับกิจกรรมทางวิทยาศาสตร์ เปิดโอกาสให้นักเรียน นักศึกษา บุคลากร และประชาชนที่เข้าร่วมงาน ได้เรียนรู้คุณค่าของผ้าพื้นถิ่นในมิติที่เชื่อมโยงทั้งประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม ภูมิปัญญา และการสืบทอดมรดกจากรุ่นสู่รุ่น
ภายหลังเสร็จสิ้นงานสัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติส่วนภูมิภาค ประจำปี 2569 สถาบันฯ จะนำนิทรรศการ “สายใยผ้าแห่งลุ่มน้ำโขง เทิดพระเกียรติพระพันปีหลวง” กลับมาจัดแสดงอีกครั้งภายใน ห้องนิทรรศการของพิพิธภัณฑ์อารยธรรมลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้สนใจได้เข้าชม ศึกษา และเรียนรู้เรื่องราวของผ้าและภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมแห่งลุ่มน้ำโขงอย่างต่อเนื่อง
#สายใยผ้าแห่งลุ่มน้ำโขง
#เทิดพระเกียรติพระพันปีหลวง
#สัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ2569
#สัปดาห์วิทยาศาสตร์แห่งชาติส่วนภูมิภาค
#สถาบันศิลปวัฒนธรรมและอารยธรรมลุ่มน้ำโขง
#พิพิธภัณฑ์อารยธรรมลุ่มน้ำโขง
#มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
#ผ้าพื้นถิ่น
#ภูมิปัญญาลุ่มน้ำโขง
#มรดกวัฒนธรรม


มฟล. ต้อนรับคณะผู้บริหาร Shan Community College (เมียนมา) ร่วมหารือความร่วมมือทางวิชาการระดับภูมิภาคมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลว...
17/08/2026

มฟล. ต้อนรับคณะผู้บริหาร Shan Community College (เมียนมา) ร่วมหารือความร่วมมือทางวิชาการระดับภูมิภาค

มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง (มฟล.) โดย ผศ.ดร.ร่มเย็น โกไศยกานนท์ รองอธิการบดี และ น.ส.วรรณภา ทิพยศักดิ์ หัวหน้าส่วนพัฒนาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ให้การต้อนรับ Dr. Sai Oo ประธานคณะกรรมการที่ปรึกษา และ Ms. Nang Haeo Hseng อธิการบดี พร้อมคณะผู้บริหารจาก Shan Community College สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา ในโอกาสเข้าเยี่ยมคารวะและหารือความร่วมมือทางการศึกษา ณ ห้องประชุมดอยตุง อาคารวันชัย ศิริชนะ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2569

สาระสำคัญในการหารือ:

ส่งเสริมเครือข่ายความร่วมมือ: มฟล. เดินหน้านโยบายสร้างความร่วมมือทางวิชาการกับสถาบันการศึกษาในภูมิภาคลุ่มน้ำโขง (GMS) เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และขยายเครือข่ายระหว่างประเทศ

ยกระดับการศึกษาภูมิภาค: ทั้งสองสถาบันร่วมแลกเปลี่ยนแนวคิดและหารือความเป็นไปได้ในการพัฒนาโครงการทางวิชาการร่วมกันในอนาคต

မႁႃႇဝိတျႃႇလႆးမႄႈၾႃႉလူင် ႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၸုမ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် Shan Community College (မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ) ႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢေႃး လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းတၢင်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ

မႁႃႇဝိတျႃႇလႆၢးမႄႈၾႃႉလူင် (မ.ၾ.လူင်) ယူႇတီႈ Dr. ရေႃႇမယႅၼ်ႇ ၵေႃးသႆၢယႃႉၵႃးၼူၼ်း (ၵႅမ်ႁူဝ်ၼႃႈမႁႃႇဝိတျႃႇလႆၢး) လႆႈႁပ်ႉတွၼ်ႈ Dr. Sai Oo (ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းပၼ်တၢင်းႁၼ်) လႄႈ Ms. Nang Haeo Hseng (ႁူဝ်ၼႃႈ Shan Community College) ဢိၵ်ႇၸုမ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵႃႈတီႈ Shan Community College (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ) ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢေႃးလွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းတၢင်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တီႈႁွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းလွႆတုင်၊ ဢႃးၶၢၼ်ႇဝၼ်းၶႆၢး သီႇရိၸၼ မႁႃႇဝိတျႃႇလႆၢးမႄႈၾႃႉလူင် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 ဢေႃးၵတ်ႉ 2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်း ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢေႃး:

ႁူမ်ႈၵၼ်သၢင်ႈ တၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း: မ.ၾ.လူင် ၶိုၼ်ႈၼႃႈမႄႈၼိူဝ် ၼႃႈၵၢၼ်သၢင်ႈ တၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း တၢင်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႂ်းတွၼ်ႈလိၼ်လုမ်ႈၼမ်ႉၶူင်း (GMS) တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉ လႄႈ ၶႂၢၵ်ႈတၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း ၼႃႈမိူင်း။

ယၵ်ႉယႂ်ႇ ၵၢၼ်ပၺ်ႇၺႃႇ တွၼ်ႈလိၼ်: သွင်ၾၢႆႇ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းႁၼ် လႄႈ ႁႃတၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၺ်ႇၺႃႇ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ။
#มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

บทนำ๑. ข้อมูลทั่วไปของพับสาพับสา (พับหัว) ฉบับนี้บันทึกด้วยอักษรธรรมล้านนา และใช้ภาษาไทยยวน ภาษาไทลื้อ และไทเขิน (เชียงต...
07/08/2026

บทนำ
๑. ข้อมูลทั่วไปของพับสา
พับสา (พับหัว) ฉบับนี้บันทึกด้วยอักษรธรรมล้านนา และใช้ภาษาไทยยวน ภาษาไทลื้อ และไทเขิน (เชียงตุง) ผสมผสานกัน เนื้อหาถ่ายทอดด้วยสำนวนร้อยแก้ว จำนวน ๑ ผูก ๒๖ หน้า ความหนาแน่นของตัวอักษรประมาณ ๑๕–๑๖ บรรทัดต่อหน้า ไม่ปรากฏปีที่เขียนหรือชื่อผู้แต่ง แต่คาดว่าเอกสารฉบับนี้น่าจะเขียนขึ้นโดยชาวไทลื้อ หรือไทขืน เนื่องจากพบว่าการใช้ไม้กี๋ หรือ สระอี ที่นิยมในกลุ่มไทลื้อ และไทเขิน
๒. เนื้อหาและสาระสำคัญ
เนื้อหาส่วนใหญ่ได้กล่าวถึงโฉลกและความเชื่อที่เกี่ยวกับวิถีชีวิต มีลักษณะเป็นตำราทำนายและคู่มือในการดำเนินชีวิต ครอบคลุมความเชื่อหลายด้านที่สัมพันธ์กับวิถีความเป็นอยู่ของชุมชนล้านนา ตัวอย่างเช่น
• โฉลกความเชื่อเกี่ยวกับการสร้างวัตถุและเครื่องใช้ เช่น
o ลักษณะกลองหรือโฉลกกลอง
o โฉลกครกมอง
o โฉลกเรือ
• โฉลกสัตว์เลี้ยง เช่น ลักษณะวัวที่ควรเลี้ยงหรือไม่ควรเลี้ยง
• โฉลกเกี่ยวกับชีวิตประจำวัน เช่น
o โฉลกเตียงนอน
o การกำหนดวันเหมาะสมสำหรับการดำหัว
o วันตัดผม
o วันเอาข้าวใส่ยุ้งฉาง
o วันผีหลวง
• ความเชื่อด้านคติชน เช่น มอดไม่กินไม้ การเลือกวันซื้อสัตว์มาเลี้ยง หรือข้อห้ามที่ถือว่าเป็น “ขึด”
เอกสารสะท้อนให้เห็นการใช้โฉลกและความเชื่อเหล่านี้เป็นเกณฑ์กำหนดวิถีชีวิตของชุมชน
ไม่เพียงแต่เป็นการทำนายโชคชะตา แต่ยังเป็นการจัดระเบียบสังคมและวัฒนธรรมในชีวิตประจำวัน
อย่างไรก็ตาม ในการปริวรรตครั้งนี้ ผู้ปริวรรตได้ คัดเลือกเฉพาะข้อความและเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับประเด็นสำคัญ โดยมิได้ปริวรรตทุกหน้าหรือทุกตัวอักษร ทั้งนี้เพื่อให้ผู้อ่านสามารถเข้าถึงความรู้และทำความเข้าใจได้ง่าย จึงได้จัดทำทั้ง ภาคปริวรรต (ถอดเป็นอักษรไทยกลาง) และ ภาคถอดความ (อธิบายเป็นภาษาไทยร่วมสมัย) ควบคู่กัน

๓. สภาพและที่มาของเอกสาร
พับสาฉบับนี้มีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์ แม้จะผ่านเหตุการณ์น้ำท่วมมาก่อน โดยพบที่ วัดป่ารวก ตำบลนางแล จังหวัดเชียงราย และได้นำมาฟื้นฟู จัดเก็บ และปริวรรตโดยสถาบันศิลปวัฒนธรรมและอารยธรรม
ลุ่มน้ำโขง
๔. คุณค่าและความสำคัญ
๑. เชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
o เป็นหลักฐานสะท้อนความเชื่อและวิถีชีวิตของผู้คนล้านนาและลุ่มน้ำโขง
o ยืนยันการใช้ ภาษาไทยยวน ไทลื้อ ไทเขิน และ อักษรธรรมล้านนา/ไทลื้อ ในการสื่อสารเชิงปฏิบัติ
๒. เชิงภูมิปัญญา
o แสดงการผสมผสานความเชื่อในพระพุทธศาสนากับความเชื่อพื้นบ้าน
o เป็นคู่มือในการดำเนินชีวิต ตั้งแต่การทำเกษตรกรรมจนถึงกิจกรรมในครัวเรือน
๓. เชิงวิชาการ
o เป็นฐานข้อมูลสำหรับการศึกษา วรรณกรรมพื้นบ้านล้านนา
o ใช้เป็นหลักฐานเชิงมานุษยวิทยาและประวัติศาสตร์ท้องถิ่น
๕. สรุป
การปริวรรตเอกสาร โฉลกและความเชื่อที่เกี่ยวกับวิถีชีวิต ในครั้งนี้ไม่เพียงช่วยอนุรักษ์เอกสารโบราณ แต่ยังเปิดพื้นที่ให้สังคมเข้าถึงภูมิปัญญาล้านนาที่สะท้อนทั้งความเชื่อ การดำรงชีวิต และระบบคุณค่าของชุมชน การจัดทำภาคปริวรรตและภาคถอดความจึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจสาระสำคัญของเอกสารได้ชัดเจนและตรงตามเจตนารมณ์ของการอนุรักษ์องค์ความรู้
https://drive.google.com/file/d/1WoyQLwhxo_X_CMwDpZtiR6eTKmsm_USx/view?usp=sharing
#งานปริวรรต
#สถาบันศิลปวัฒนธรรมและอารยธรรมลุ่มน้ำโขงมฟล.

#โฉลกความเชื่อท้องถิ่น

📚 สถาบันฯ ร่วมเผยแพร่องค์ความรู้การอนุรักษ์เอกสารโบราณ บนเวทีวิชาการระดับชาติ วันภาษาไทยแห่งชาติ 2569นายชูชาติ ใจแก้ว เจ...
03/08/2026

📚 สถาบันฯ ร่วมเผยแพร่องค์ความรู้การอนุรักษ์เอกสารโบราณ บนเวทีวิชาการระดับชาติ วันภาษาไทยแห่งชาติ 2569

นายชูชาติ ใจแก้ว เจ้าหน้าที่บริหาร สถาบันศิลปวัฒนธรรมและอารยธรรมลุ่มน้ำโขง เป็นตัวแทนมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เข้าร่วมการประชุมวิชาการระดับชาติเนื่องในวันภาษาไทยแห่งชาติ ปี 2569 ภายใต้หัวข้อ “เอกสารโบราณสมัยใหม่: อดีตที่(ไม่)ไร้อนาคต” จัดโดยศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)

ในโอกาสนี้ นายชูชาติ ใจแก้ว ได้รับเชิญเป็นวิทยากรร่วมเสวนาวิชาการ “สรรพภัยของเอกสารโบราณ: เมื่ออดีตถูกคุกคามและทางรอด” นำเสนอหัวข้อ

“ภัยจากน้ำท่วม กรณีวัดป่ารวก เชียงราย”

ถ่ายทอดประสบการณ์จากการปฏิบัติงานจริงในการกู้คืน ฟื้นฟู และอนุรักษ์เอกสารโบราณที่ได้รับความเสียหายจากอุทกภัย ณ วัดป่ารวก ตำบลนางแล อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย พร้อมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้กับนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญด้านเอกสารโบราณจากสถาบันและหน่วยงานต่าง ๆ

การเข้าร่วมเวทีวิชาการระดับชาติครั้งนี้ เป็นส่วนหนึ่งของการเผยแพร่องค์ความรู้และประสบการณ์จากการดำเนินงานของ สถาบันศิลปวัฒนธรรมและอารยธรรมลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง สู่สาธารณะ ตลอดจนสะท้อนบทบาทของสถาบันในการศึกษา อนุรักษ์ ฟื้นฟู และสืบทอดมรดกเอกสารโบราณของท้องถิ่นให้คงอยู่ และสามารถต่อยอดเป็นองค์ความรู้เพื่อประโยชน์ทางวิชาการและสังคมต่อไป

#สถาบันศิลปวัฒนธรรมและอารยธรรมลุ่มน้ำโขง
#มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
#ชูชาติใจแก้ว
#วันภาษาไทยแห่งชาติ2569
#เอกสารโบราณ
#อนุรักษ์เอกสารโบราณ
#วัดป่ารวก
#ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร

ขอบคุณสำหรับท่านที่สนใจเรียนอักษรธรรมล้านนาในส่วนของสถาบันฯ ได้มีการอบรมการเรียนเขียนอ่านภาษาเบื้องต้น ให้สำหรับผู้ที่ยั...
24/07/2026

ขอบคุณสำหรับท่านที่สนใจเรียนอักษรธรรมล้านนา
ในส่วนของสถาบันฯ ได้มีการอบรมการเรียนเขียนอ่านภาษาเบื้องต้น ให้สำหรับผู้ที่ยังไม่มีพื้นฐานเป็นหลักเป็นประจำทุกปี โดยอบรมทางออนไลน์ จำนวน 10 ชั่วโมง แบบไม่มีค่าใช้จ่าย เน้นให้ฝึกเขียนเป็นหลักเพื่อให้รู้จักพยัญชนะ และสระ ในอักษรธรรม มีหลายท่านทักมาอยากได้เอกสารว่ามีจำหน่ายหรือไม่ ขอตอบว่าไม่มีครับ ท่านสามารถดาวน์โหลดได้เลย
https://drive.google.com/file/d/1QqUUEdTZqRhKU46Yh4yUpL6j-fTB94Ql/view
หนังสือคู่มือแบบฝึกหัดคัดลายมือ.pdf
drive.google.com
https://drive.google.com/file/d/1GrZOu3nmATw5yrtCuNsSfEdCXcWo2dic/view?usp=sharing
คู่มืออบรมอักษรล้านนา.pdf
drive.google.com
สามารถดาวน์โหลดคู่มือไปศึกษาได้เลยครับ

และสามารถชมวิดีโอประกอบได้ที่ช่องยูทูปของสถาบันครับ https://youtu.be/cnqWyemeCtY?si=gOCfTesQsiMh49be

แนะนำหน่วยงานและหลักสูตรเรียนเขียนอ่านอักษรธรรมล้านนาเบื้องต้นคาบท...

📖 ชวนเรียนอักษรธรรมล้านนาตอนที่ ๔ : อักษรคู่เสียง "ป (ปะ)" และ "พ (ป๊ะ)" อักษร ป (ปะ) และ พ (ป๊ะ) เป็น อักษรคู่เสียง ในอ...
22/07/2026

📖 ชวนเรียนอักษรธรรมล้านนา
ตอนที่ ๔ : อักษรคู่เสียง "ป (ปะ)" และ "พ (ป๊ะ)"

อักษร ป (ปะ) และ พ (ป๊ะ) เป็น อักษรคู่เสียง ในอักษรธรรมล้านนา เป็นอักษรคู่เสียงใน ป วรรค แม้จะออกเสียงใกล้เคียงกัน แต่มีชั้นอักษรและหลักการใช้แตกต่างกัน การเรียนรู้ความแตกต่างของอักษรทั้งสองตัว จะช่วยให้อ่านและปริวรรตเอกสารโบราณได้อย่างถูกต้อง

🔹 ตัว ป (ปะ)
เป็น อักษรสูง
ใช้เป็นพยัญชนะต้น และใช้เป็นตัวสะกดหรือตัวตามในคำที่มาจากภาษาบาลี
ปริวรรตเป็น ป ปลา
และที่สำคัญจะมีเสียงวรรณยุกต์จัตวากำกับเสมอ

ตัวอย่าง (ตามภาพ)

ปา อ่านว่า ป๋า
ปี อ่านว่า ปี๋
ปู อ่านว่า ปู้
🔸 ตัว พ (ป๊ะ)
เป็น อักษรต่ำ
ใช้เป็นพยัญชนะต้น รวมทั้งเป็นตัวสะกดและตัวตาม
พื้นเสียงเทียบได้กับ ป ในภาษาไทยกลาง (เสียงสามัญ)
ปริวรรตเป็น พ พาน

ตัวอย่าง (ตามภาพ)

พา อ่านว่า ปา
พี อ่านว่า ปี
พู อ่านว่า ปู
💡 จำง่าย ๆ

✅ ป (ปะ) → อักษรสูง → ปริวรรตเป็น ป ปลา → อ่าน ป๋า ปี๋ ปู้

✅ พ (ป๊ะ) → อักษรต่ำ → ปริวรรตเป็น พ พาน → อ่าน ปา ปี ปู ปริวรรต เป็น พา พี พู

ฝึกอ่านบ่อย ๆ เดี๋ยวก็แยกออกได้เองแน่นอน

📚 ชวนเรียนอักษรธรรมล้านนา
เผยแพร่โดย สถาบันศิลปวัฒนธรรมและอารยธรรมลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง

การเดินทางของหมาน หมาน อย่างหมานhttps://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/art-living/1243697?fbclid=IwY2xjawTLte9leHRuA2F...
21/07/2026

การเดินทางของหมาน หมาน อย่างหมาน
https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/art-living/1243697?fbclid=IwY2xjawTLte9leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeEVC4sahotbFCI-_Zlw9UqzI8eWyErJXzJK1NXPXrxsA63s4onpuPYL81a8c_aem_-ayqTRqy3GPaWykiZBn0tA

MARN MARN คาแรกเตอร์ตัวแทนพลังธรรมชาติ ความเชื่อ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่น กับภารกิจปกป้อง ดูแลรักษาสิ่งแว....

📖 ชวนเรียนอักษรธรรมล้านนาตอนที่ ๓ : อักษรคู่เสียง "จ (จะ)" และ "ช (จ๊ะ)"ผู้เริ่มเรียนอักษรธรรมล้านนา มักสับสนระหว่าง ตัว...
17/07/2026

📖 ชวนเรียนอักษรธรรมล้านนา
ตอนที่ ๓ : อักษรคู่เสียง "จ (จะ)" และ "ช (จ๊ะ)"

ผู้เริ่มเรียนอักษรธรรมล้านนา มักสับสนระหว่าง ตัว จ (จะ) และ ตัว ช (จ๊ะ) เพราะทั้งสองตัวเป็น อักษรคู่เสียง ที่ออกเสียงใกล้เคียงกัน แต่มีชั้นอักษรและหลักการใช้แตกต่างกัน

🔹 ตัว จ (จะ)
เป็น อักษรสูง
ใช้เป็นพยัญชนะต้น และใช้เป็นตัวสะกดหรือตัวตามในคำที่มาจากภาษาบาลี
เมื่อปริวรรตเป็นอักษรไทย จะตรงกับ จ จาน
เวลาอ่านในภาษาล้านนา จะมีระดับเสียงตามหลักอักษรสูง มีเสียงวรรณยุกต์จัตวากำกับโดยไม่ปรากฏรูป

ตัวอย่าง (ในภาพ)

จา อ่านว่า จ๋า
จี อ่านว่า จี๋
จำ อ่านว่า จ๋ำ

🔸 ตัว ช (จ๊ะ)
เป็น อักษรต่ำ
ใช้เป็นพยัญชนะต้น รวมทั้งเป็นตัวสะกดและตัวตาม
พื้นเสียงเทียบได้กับ จ ในภาษาไทยกลาง
เมื่อปริวรรตเป็นอักษรไทย จะตรงกับ ช ช้าง

ตัวอย่าง (ในภาพ)

ชา อ่านว่า จา
ชี อ่านว่า จี
ชำ อ่านว่า จำ
💡 จำง่าย ๆ

✅ จ (จะ) → อักษรสูง → ปริวรรตเป็น จ จาน → อ่าน จ๋า จี๋ จ๋ำ

✅ ช (จ๊ะ) → อักษรต่ำ → ปริวรรตเป็น ช ช้าง → อ่าน จา จี จำ

ปล. ยังเหลืออักษรคู่เสียงอีก 1 คู่ คือ ป กับ พ คอยติดตามตอนต่อไปครับ

📖 ชวนเรียนอักษรธรรมล้านนาตอนที่ ๒ : ตัว ก (กะ) กับ ตัว ค (ก๊ะ) ต่างกันอย่างไร?หลังจากรู้จักอักษรคู่เสียง ตัว ต (ตะ) และ ...
16/07/2026

📖 ชวนเรียนอักษรธรรมล้านนา
ตอนที่ ๒ : ตัว ก (กะ) กับ ตัว ค (ก๊ะ) ต่างกันอย่างไร?

หลังจากรู้จักอักษรคู่เสียง ตัว ต (ตะ) และ ตัว ท (ต๊ะ) กันแล้ว วันนี้มาทำความรู้จักอักษรคู่เสียงอีกหนึ่งคู่ที่ผู้เริ่มเรียนอักษรธรรมล้านนาพบอยู่เสมอ คือ ตัว ก (กะ) และ ตัว ค (ก๊ะ)

แม้ทั้งสองตัวจะมีเสียงใกล้เคียงกัน แต่ในทางอักขรวิทยา ตัว ก และตัว ค เป็นอักษรคู่เสียง ที่มีชั้นอักษรและหลักการใช้แตกต่างกัน การทำความเข้าใจความแตกต่างนี้ จะช่วยให้อ่านและปริวรรตเอกสารอักษรธรรมล้านนาได้ถูกต้องยิ่งขึ้น

🔹 ตัว ก (กะ)

ตัว ก (กะ) เป็นพยัญชนะตัวแรกของอักษรธรรมล้านนา จัดอยู่ในกลุ่ม อักษรสูง ออกเสียง /k/ ใช้เป็นพยัญชนะต้น และใช้เป็นตัวสะกดหรือตัวตามในคำที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤต

เมื่ออ่านในภาษาล้านนา จะมีระดับเสียงสอดคล้องกับอักษรสูง ตัวอย่างเช่น

กา อ่านว่า ก๋า (ตัวอย่างตามภาพ)

แม้ในอักษรธรรมล้านนาจะไม่มีรูปวรรณยุกต์จัตวา แต่การออกเสียงยังคงเป็นไปตามระบบเสียงของภาษาล้านนา

เมื่อนำมาปริวรรตเป็นอักษรไทย จะตรงกับ ก ไก่

🔸 ตัว ค (ก๊ะ)

ตัว ค (ก๊ะ) เป็นพยัญชนะลำดับที่ ๔ ของอักษรธรรมล้านนา จัดอยู่ในกลุ่ม อักษรต่ำ ออกเสียง /g/ ซึ่งใกล้เคียงกับเสียง ก ในภาษาไทยกลาง

ใช้เป็นพยัญชนะต้น และใช้เป็นตัวสะกดหรือตัวตามในคำที่มาจากภาษาบาลีและสันสกฤต

ตัวอย่าง (ตามภาพ)

คา อ่านว่า กา

ออกเสียงเป็น ก เสียงสามัญ แบบไทยกลาง มีความหมายตรงกับคำว่า คา หรือ ค้างคา ในภาษาไทยกลาง ซึ่งไม่ได้แปลว่า กา หรือ อีกา ตามรูปเสียง

เมื่อนำมาปริวรรตเป็นอักษรไทย จะตรงกับ ค ควาย

✨ อักษรคู่เสียง...สำคัญอย่างไร?

แม้ ตัว ก (กะ) และ ตัว ค (ก๊ะ) จะมีเสียงใกล้เคียงกัน แต่การเลือกใช้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการออกเสียงเพียงอย่างเดียว หากต้องพิจารณาชั้นอักษร รูปอักษร และหลักอักขรวิธีร่วมกัน

💡 จำง่าย ๆ

🔹 ก (กะ) → อักษรสูง → ปริวรรตเป็น ก ไก่ (มีเสียงวรรณยุกต์จัตวากำกับ)

🔸 ค (ก๊ะ) → อักษรต่ำ → ปริวรรตเป็น ค ควาย

✅ ทั้งสองตัวเป็น อักษรคู่เสียง เพราะมีเสียงใกล้เคียงกัน แต่มี ชั้นอักษร รูปอักษร และหลักการใช้แตกต่างกัน

การเรียนรู้อักษรคู่เสียงทีละคู่ จะช่วยให้เข้าใจระบบอักษรธรรมล้านนาได้ง่ายขึ้น และสามารถอ่าน เขียน รวมทั้งปริวรรตคัมภีร์ ใบลาน และพับสาโบราณได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ

📖 ชวนเรียนอักษรธรรมล้านนาตอนที่ ๑ : ตัว ต (ตะ) กับ ตัว ท (ต๊ะ) ต่างกันอย่างไร?ผู้ที่เริ่มเรียนอักษรธรรมล้านนา มักสังเกตว...
16/07/2026

📖 ชวนเรียนอักษรธรรมล้านนา
ตอนที่ ๑ : ตัว ต (ตะ) กับ ตัว ท (ต๊ะ) ต่างกันอย่างไร?

ผู้ที่เริ่มเรียนอักษรธรรมล้านนา มักสังเกตว่ามีพยัญชนะบางตัวที่ ออกเสียงเหมือนกัน แต่มีรูปอักษรต่างกัน หนึ่งในคู่ที่สร้างความสับสนมากที่สุด คือ ตัว ต (ตะ) และ ตัว ท (ต๊ะ)

แม้ทั้งสองตัวจะออกเสียง /ต/ เหมือนกัน แต่ในทางอักขรวิทยา ทั้งสองตัวเป็น "อักษรคู่เสียง" กล่าวคือ เป็นพยัญชนะที่มีเสียงเดียวกัน แต่จัดอยู่คนละชั้นอักษร จึงมีหน้าที่และหลักการใช้แตกต่างกัน

🔹 ตัว ต (ตะ)

ตัว ต (ตะ) เป็นพยัญชนะลำดับที่ ๑๙ ของอักษรธรรมล้านนา จัดอยู่ในกลุ่ม อักษรสูง ใช้เป็นพยัญชนะต้น และใช้เป็นตัวสะกดหรือตัวตามในคำที่มีรากศัพท์มาจากภาษาบาลีและสันสกฤต

เมื่อปริวรรตเป็นอักษรไทย จะตรงกับ ต เต่า

ตัวอย่าง

ตา → อ่านว่า ต๋า
ตี → อ่านว่า ตี๋

เนื่องจากเป็นอักษรสูง จึงผันวรรณยุกต์ตามหลักอักษรสูงของภาษาล้านนา

🔸 ตัว ท (ต๊ะ)

ตัว ท (ต๊ะ) เป็นพยัญชนะลำดับที่ ๒๑ ของอักษรธรรมล้านนา จัดอยู่ในกลุ่ม อักษรต่ำ แม้จะปริวรรตเป็น ท ทหาร ในอักษรไทย แต่ในภาษาล้านนาออกเสียง /ต/ เช่นเดียวกับตัว ต

ตัว ท นิยมใช้เป็นพยัญชนะต้นในคำเมือง และใช้เป็นตัวสะกดหรือตัวตามในคำที่มีรากศัพท์มาจากภาษาบาลีและสันสกฤต

ตัวอย่าง

ทาน → อ่านว่า ตาน
ทานหาแม่ฟ้าหลวง → อ่านว่า ตานหาแม่ฟ้าหลวง

แม้จะอ่านออกเสียงเป็น ต แต่เมื่อนำมาปริวรรตเป็นอักษรไทย ยังคงใช้ ท ทหาร ตามรูปอักษรเดิม

✨ อักษรคู่เสียง...สำคัญอย่างไร?

การเลือกใช้ ตัว ต (ตะ) หรือ ตัว ท (ต๊ะ) ไม่ได้พิจารณาจากการออกเสียงเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยหลักอักขรวิธี รูปอักษรดั้งเดิม และที่มาของคำประกอบกัน

ด้วยเหตุนี้ การปริวรรตเอกสารอักษรธรรมล้านนาจึงต้อง รักษารูปอักษรเดิมของต้นฉบับ ไม่ใช่เปลี่ยนตามเสียงอ่าน เพราะการเปลี่ยนรูปอักษรอาจทำให้ข้อมูลทางภาษาและประวัติศาสตร์ที่แฝงอยู่ในเอกสารสูญหายไป

💡 จำง่าย ๆ

🔹 ต (ตะ) → อักษรสูง → ปริวรรตเป็น ต เต่า

🔸 ท (ต๊ะ) → อักษรต่ำ → ปริวรรตเป็น ท ทหาร

✅ ทั้งสองตัวเป็น อักษรคู่เสียง เพราะออกเสียง /ต/ เหมือนกัน แต่มี ชั้นอักษร รูปอักษร และหลักการใช้แตกต่างกัน

การเรียนรู้เรื่องอักษรคู่เสียงถือเป็นพื้นฐานสำคัญของการอ่าน การเขียน และการปริวรรตอักษรธรรมล้านนา ซึ่งช่วยให้เราสามารถศึกษาคัมภีร์ ใบลาน และพับสาโบราณได้อย่างถูกต้อง และร่วมกันอนุรักษ์มรดกภูมิปัญญาของล้านนาให้คงอยู่สืบไป

ที่อยู่

The Project On Establishment Of Mekong Basin Civilization Museum, Mae Fah Luang University 333 Moo 1, Thasud
Chiang Rai
57100

เวลาทำการ

จันทร์ 08:00 - 16:00
อังคาร 08:00 - 16:00
พุธ 08:00 - 16:00
พฤหัสบดี 08:00 - 16:00
ศุกร์ 08:00 - 16:00

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

รับทราบข่าวสารและโปรโมชั่นของ Mekong Basin Civilization Museumผ่านทางอีเมล์ของคุณ เราจะเก็บข้อมูลของคุณเป็นความลับ คุณสามารถกดยกเลิกการติดตามได้ตลอดเวลา

ติดต่อ โรงเรียนนี้

ส่งข้อความของคุณถึง Mekong Basin Civilization Museum:

ทางลัด

แชร์

ประเภท