School of Education

[ၵၢၼ်သွၼ်ပၼ်ႇၶွပ်ႈ ႁႃႈၶၵ်ႉ - Teaching Cycle]

**သွၵ်ႈႁႃတၢင်းလူဝ်ႇ (Identifying Needs)

ၼင်ႇႁိုဝ်တေဝၢင်းၽႅၼ် သွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း လႆႈလီသုတ်းၼၼ်ႉ သွၵ်ႈႁႃတူၺ်း တၢင်းလူဝ်ႇၶဝ်လႄႈ။ ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ သူတေလႆႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းလင်ၶဝ်၊ ၶဝ်ႁူႉ သင်ဝႆႉ၊ ၶဝ်မေႃႁဵတ်းသင်၊ ၶဝ် ၶႂ်ႈပဵၼ်သင်၊ ၶဝ်ႁဵၼ်းႁူႉလႆႈလီ ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။

သွၵ်ႈႁႃတူၺ်း တူဝ်ထူပ်းၵၢၼ် ႁဵၼ်းၶဝ် ဢၼ်ဢွင်ႇမၢၼ် လႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇဢွင်ႇမၢၼ် ဢၼ်ၶဝ် လႆႈလတ်းၽၢၼ်ႇမႃး ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉလႄႈ။ ယိုင်ႈသူႁူႉ လွင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း လႄႈ လွင်ႈၶဝ်ႁဵတ်း ႁိုဝ် ႁဵၼ်းႁူႉၼၼ်ႉ ယိုင်ႈၵၢၼ် ဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်သွၼ်သူ လီၵႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

**ဝၢင်းၽႅၼ် (Planning)

တႃႇတေၼႄတၢင်း ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လႆႈလီၼၼ်ႉ သူလူဝ်ႇလႆႈ ဝၢင်းၽႅၼ်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈဝၢင်းၽႅၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ တၢင်းႁူႉမႂ်ႇ လူၺ်ႈသွတ်ႇၵွင်ႉပၼ် တၢင်းႁူႉ ဢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် မီးဝႆႉ။ ၶူးသွၼ်ၼႆႉ ၸီႉၼႄၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၸိူဝ်းယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် လႄႈ သူလူဝ်ႇလႆႈ ႁူႉႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း လီလီ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵၢၼ်သွၼ်သူ ၼၼ်ႉ မုင်ႈၸူးတီႈလႂ်။

သူတေလႆႈဝၢင်းၽႅၼ် ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်သူတေသွၼ်၊ တေလႆႈတမ်း ယိူင်းဢၢၼ်း ႁူဝ်ၶေႃႈ ၵူႈဢၼ်။ သူတေလႆႈ ဝၢင်းၽႅၼ် ႁႂ်ႈငၢမ်ႇ မႅၼ်ႈ ၸွမ်းၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်။ သူတေလႆႈ ဝၢင်းၽႅၼ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်သွၼ် တႃႇၵမ်ႉၸွႆႈ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ပွင်ႇၸႂ် ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်တေသွၼ်၊ တႃႇၶဝ်တေၽိုၵ်း ႁႂ်ႈမေႃ ဢၼ်ၶဝ်ႁဵၼ်းယူႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ၊ တႃႇတေထိုင် ယိူင်းဢၢၼ်း ၵၢၼ်သွၼ် ဢၼ်လႆႈ တမ်းဝႆႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သူတေလႆႈ ဝၢင်းၽႅၼ် တႃႇထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း လွင်ႈႁုၼ်ႈ မုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ထႅင်ႈယဝ်ႉ။

ၼႃႈၵၢၼ်ၶူးသွၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆႉ ပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉ။ ၶူးသွၼ်မၢင်ၵေႃႉ ဝၢင်းၽႅၼ်ပၢင်သွၼ်၊ ၵၢၼ်သွၼ်၊ လွင်ႈထတ်းသၢင် ၵၢၼ်သွၼ်၊ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်သွၼ်၊ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် ၵၢၼ်သွၼ် ႁင်းၵူၺ်း။ မၢင်တီႈသမ်ႉ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ မီးၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉပၼ် - မိူၼ်ၼင်ႇ ပပ်ႉလၵ်းသုတ်ႇ ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမ်ႇ ၼၼ် ပပ်ႉၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ သူတေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းပပ်ႉ ဢၼ်ပိူၼ်ႈဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉယဝ်ႉၵေႃႈယႃႇ သူတိုၼ်း လူဝ်ႇလႆႈ ဝၢင်းၽႅၼ် တႃႇသွၼ်ပၼ် ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်း တၢင်းလူဝ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသူယူႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။

**သွၼ် (Teaching)

တႃႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ႁွတ်ႈထိုင် ယိူင်းဢၢၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ဢၼ်တမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၶူးသွၼ် သွၼ်ၵၢၼ်သွၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်လႆႈဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉ။ ၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးသွၼ်သေ သွၼ်၊ ၸႂ်ႉလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်သွၼ် လၢႆလၢႆ ဢၼ် ဢၼ်ငၢမ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်း လၢႆးႁဵၼ်းႁူႉ လႄႈ တၢင်းလူဝ်ႇ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းသေ သွၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း တိူဝ်းမီးလွင်ႈလီသူၼ်ၸႂ်၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ မီးႁႅင်းၸႂ် ႁဵၼ်းႁူႉယဝ်ႉ။

**ထတ်းသၢင် (Assessing)

လွင်ႈထတ်းသၢင်ၼႆႉ ၼႄပၼ်ဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ပွင်ႇၸႂ် ဢၼ်ၶဝ်ႁဵၼ်းႁူႉၼၼ်ႉ ၵႃႈႁိုဝ်။ တႃႇၶူးသွၼ် တေတႅၵ်ႈလႆႈ လွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ၶူးသွၼ် တေလႆႈႁူႉ လွင်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ပွင်ႇၸႂ် ႁိုဝ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ တႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႂ်ႈဢွင်ႇမၢၼ်ႇ - ၵၢၼ်ဢၼ်လႂ် ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ႁႂ်ႈထိုင်တီႈ ဢွင်ႇမၢၼ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ထုၵ်ႇလီႁူႉ လွင်ႈၶဝ်ပွင်ႇၸႂ် ႁိုဝ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈထတ်းသၢင် ၵႂႃႇပုင်ႇမၢၼ်ႇၼႆႉ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ၶူးသွၼ် တင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း တင်းသွင်ၽၢႆႇယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈတေတႄႇ ၵၢၼ်သွၼ်ၼၼ်ႉ ထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း တၢင်းႁူႉ ဢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်မီးဝႆႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၵၢၼ်သွၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶဝ် ယူႇတႃႇသေႇ။ ဝၢႆးသေသွၼ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း ၽွၼ်းလႆႈၼမ်ႉတွၼ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်ၶဝ်လႆႈႁဵၼ်းႁူႉ။ လွင်ႈထတ်းသၢင် ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ပၢင်တွပ်ႇၸၢမ်း၊ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁူမ်ႈပႃး လွင်ႈပၼ်ၵၢၼ်လိၵ်ႈ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ႁဵတ်း၊ လွင်ႈပၼ်ၵၢၼ်ႁိူၼ်း၊ လွင်ႈလူလွမ်တူၺ်းၸွမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်သွၼ် ၼႂ်းႁွင်ႈ ႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈပၼ်ၶေႃႈၼႄႉၼမ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ပွတ်းတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းလွင်ႈထတ်းသၢင် ၼႆႉယဝ်ႉ။

**ထတ်းထွင် (Evaluating)

ၶူးသွၼ်ၶဝ် ၸႂ်ႉလွင်ႈထတ်းထွင် တႃႇတွပ်ႇပၼ် ၶေႃႈထၢမ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ - ၵၢၼ်သွၼ်ၼႆႉ ဢွင်ႇမၢၼ် ၵႃႈႁိုဝ်။ ၸွင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ထိုင်ယိူင်းဢၢၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ၶဝ်။ လွၵ်းလၢႆးသွၼ် ဢၼ်လႂ် ပဵၼ်ၵၢၼ် သေပိူၼ်ႈ၊ ဢၼ်လႂ်သမ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်။ ယွၼ်ႉသင်။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်။

ဝူၼ်ႉတူၺ်းၶိုၼ်း ႁူဝ်ၶေႃႈၵၢၼ်သွၼ် ဢၼ်သူသွၼ်၊ လၵ်းသုတ်ႇဢၼ်သူၸႂ်ႉ၊ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်သူၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ။ ဢၼ်လႂ် ပဵၼ်ၵၢၼ်၊ ဢၼ်လႂ် ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉ မၢတ်ႈမၢႆဝႆႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တူၺ်းၶိုၼ်း လွင်ႈထတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်းၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ၶေႃႈတုမ်ႉတွပ်ႇ တီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်လႄႈ။ ႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈထတ်းထွင်ၼႆႉသေ သွၵ်ႈႁႃတူၺ်း တၢင်းလူဝ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် တႃႇမႃးပဵၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၵၢၼ်သွၼ်ပၼ်ၶွပ်ႈလႄႈ။

မႃးတီႈ ပပ်ႉ - The New Teacher Module 1: Identifying Needs
#ႁူင်းႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူး
#ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ

[ႁူင်းႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူး ၸုပ်ႈ - 3]

ပီသိုပ်ႇပီ
လီတိူဝ်းလီ သိုပ်ႇပႆ။

ၸုပ်ႈယဝ်ႉၸုပ်ႈ
သိုပ်ႇပုတ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ၶၢတ်ႇ။

ႁူႉႁၼ်ႁူႉ
ႁူမ်ႈၸူႉၸုင် တိုင်ႈၶိုၼ်ႈၼႃႈ။

ၵၢၼ်ပဵၼ်ၶူး
ယိူင်းၸူး သႅၼ်းမႂ်ႇႁုၼ်ႈ။

ၵႆသႅၼ်ၵႆ
ၵႂၢမ်းၽၼ် ဢၢၼ်းမုင်ႈႁၼ်။

****************************

*** ၽၢင်ႁၢင်ႈလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ႁပ်ႉတွၼ်ႈ မိုတ်ႈၵိုဝ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူး ၸုပ်ႈ - 3

[ၵၢၼ်သွၼ်ပၼ်ႇၶွပ်ႈ - Teaching Cycle]

ၵၢၼ်သွၼ်ၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တင်း လွင်ႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း။ မိူဝ်ႈတႄႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းသွၵ်ႈႁႃတူၺ်း ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈၵႂႃႇ၊ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈၵႂႃႇတီႈၼၼ်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းလႆႈဝၢင်းၽႅၼ် တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇ ထိုင်တီႈၶႂ်ႈၵႂႃႇ၊ တေၵႂႃႇသဵၼ်ႈတၢင်းလႂ်။ ႁဝ်းလႆႈဝူၼ်ႉပႃး သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်တေၵႂႃႇ၊ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်တေလႆႈပႃးၵႂႃႇၸွမ်း။ ၽွင်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၼၼ်ႉ တေလႆႈၸႅတ်ႈထတ်း ၸွင်ႇႁဝ်းမႃးမႅၼ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း။

ၼႂ်းၵၢၼ်သွၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေလႆႈမီး ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈမီးၽႅၼ် တႃႇဢွၼ်ဢဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ထိုင်တီႈယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်း။ ႁဝ်းတေလႆႈႁၢင်ႈ ႁႅၼ်း တႃႇၸႅတ်ႈထတ်းၶိုၼ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ်၊ မူၼ်ႉမႄးပၼ် ၵၢၼ် ႁဵၼ်းႁူႉၶဝ်။

ၵၢၼ်သွၼ်ပၼ်ၶွပ်ႈၼႆႉ ၸွႆႈၼႄပၼ် ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ၶူးသွၼ် တေလႆႈႁဵတ်း ၸႅင်ႈၸႅင်ႈ လႅင်းလႅင်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ႁႂ်ႈႁဝ်းထိုင်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ႁဝ်း ယဝ်ႉ။

ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်သွၼ်ၼႆႉ ပၼ်ႇၶွပ်ႈသေ ၶွႆႈၵၼ်ၶိုၼ်းဝႆႉ။ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မုင်ႈၸူး ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ လႄႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ပိုင်ႈဢိင်ၵၼ်ဝႆႉ။ ၶူးသွၼ် ၶဝ်သွၵ်ႈႁႃတူၺ်း တၢင်းလူဝ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်သွၼ်၊ ႁူဝ်ၶေႃႈၵၢၼ်သွၼ်၊ လွင်ႈတူင်ႉ ၼိုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽွင်းတိုၵ်ႉသွၼ်ၼၼ်ႉ ၶူးသွၼ် သွၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်လႆႈဝၢင်းၽႅၼ်သေ လုၵ်ႈ ႁဵၼ်းၶဝ်သမ်ႉ ႁဵၼ်းႁူႉဢဝ်။

ၼႂ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ လွင်ႈသွၼ်ပၼ် ႁူဝ်ၶေႃႈ တၢင်းႁူႉမႂ်ႇ၊ ၸတ်းပွင်ၽိင်ႈ ယၢမ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လူၺ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ်ႁွင်ႈႁဵၼ်း။ ပေႃးယဝ်ႉ ၶူးသွၼ် ၶိုၼ်းထတ်းတူၺ်း ၶိုၼ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ၽွင်းတိုၵ်ႉသွၼ်ယူႇ လႄႈ ဝၢႆးသေသွၼ်ယဝ်ႉ။

ယဝ်ႉသမ်ႉ မုင်ႈၸူး လွင်ႈထတ်းထွင် - ၶူးသွၼ်ထတ်းထွင်တူၺ်းၶိုၼ်း ဢၼ်လႆႈသွၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ တိူဝ်ႉယမ်ၵႃႈႁိုဝ်၊ ဝူၼ်ႉတူၺ်း ၶိုၼ်း တေလႆႈ သိုပ်ႇႁုၼ်ႈမုၼ်းၵႂႃႇ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈ။ လွင်ႈထတ်းထွင်ၼႆႉ ၸွႆႈပၼ်ႁႂ်ႈၶူးသွၼ် သွၵ်ႈႁၼ် လႆႈတၢင်းလူဝ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ထႅင်ႈ။ ႁဵတ်းၼႆသေ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼႆႉ ပၼ်ၶွပ်ႈၵၼ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ။

မႃးတီႈ ပပ်ႉ - The New Teacher Module 1: Identifying Needs

#ႁူင်းႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူး
#ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ

[ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ပွင်ႇသင်]

“ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ” ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈသွၼ်၊ လွင်ႈႁဵၼ်းဢဝ် ပိုၼ်ႉႁူႉ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းမေႃ၊ ၵႃႈၶၼ်၊ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်၊ ၽိင်ႈယၢမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ၊ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ လူၺ်ႈၵၢင်ၸႂ် တူဝ်ၵဝ်ႇ။

ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ ႁူမ်ႇငမ်းပႃး ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ထၢၼ်ႈငဝ်ႈ တႄႇဢဝ် ႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇ ထိုင်ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင်၊ ႁူမ်ႈပႃးတင်း ၸၼ်ႉၸွမ် လႄႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇထၢၼ်ႈသုင်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းႁႃ ၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လိူဝ်သေၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၸၢင်ႈပဵၼ် လႆႈပႃး ၼွၵ်ႈႁွင်ႈႁဵၼ်း။ ပဵၼ်မႃးလႆႈလူၺ်ႈ ၶူးသွၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉၸၢင်ႈပဵၼ် သေလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း ၼင်ႇၵဝ်ႇ။

ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၵူၼ်းလၢႆလၢႆၵေႃႉ - တင်ႈတႄႇဢဝ်ၶူးသွၼ် ထိုင်လုၵ်ႈႁဵၼ်း၊ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း၊ ၵူၼ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း၊ ၽူႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်သူႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈပဵၼ်ဢၼ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းဢွၼ်ႇ၊ တေၸၢင်ႈပဵၼ် ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် မိူၼ်ၼင်ႇ ပိူင် ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းလူင် ဢၼ်မီးႁူင်းႁဵၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ဢမ်ႇၼၼ် တေၸၢင်ႈပဵၼ် ပၢၼ်ၵၢင်။

ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ဝႃႈ လွၵ်းလၢႆးလီသုတ်း တႃႇပွင်သၢင်ႈ ႁႂ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ မီးထၢၼ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ၶူးသွၼ်ၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။

တေၸၢင်ႈပဵၼ်လူၺ်ႈ လွင်ႈပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၼႃႈၵၢၼ်၊ ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်းၶူးသွၼ် - ပၼ်ပၢင်သွၼ် ၶူးသွၼ်ၶဝ် ႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃးၸၢင်ႈ ႁုၼ်ႈမုၼ်းလႆႈ ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ်။

ၶူးသွၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ပၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်၊ တၢမ်တူဝ်ၶဝ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁပ်ႉ ဢဝ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တီႈၶူးပၼ်ပၢင်သွၼ်၊ ပပ်ႉလိၵ်ႈပပ်ႉလၢႆး၊ ပၢင်သွၼ် လႄႈ ၽူႈၼမ်းတၢင်းၶဝ် လႄႈ တီႈၶဝ်ၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။

မႃးတီႈ ပပ်ႉ - The New Teacher Module 1: Identifying Needs

#ႁူင်းႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူး
#ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ

[ၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွင်မဵဝ်း - ဢၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ (Active Learning) လႄႈ ဢၼ်ၼိမ်သဝ်း (Passive Learning)]

“လၢတ်ႈၼႄၵဝ် ၵဝ်တေလိုမ်း၊
ၼႄၵဝ်ႁၢင်ႈ ၵဝ်တေတွင်း၊
ႁႂ်ႈၵဝ်လႆႈၶဝ်ႈပႃး ၵဝ်တေႁဵၼ်းႁူႉ။” – Benjamin Franklin

ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇလႆႈပဵၼ် သွင်မဵဝ်း။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ (Active Learning) လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်ၼိမ်သဝ်း (Passive Learning)။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်ၼိမ်သဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယိုၼ်ႈပွၼ်ႈတၢင်းႁူႉ လုၵ်ႉတီႈၶူး ၸူးလုၵ်ႈႁဵၼ်း။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ၵျၢၵ်ႈတွင်းမၢႆဝႆႉ တၢင်းႁူႉၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ် လူၺ်ႈဢမ်ႇမီး ၶေႃႈထၢမ်သင်ၶိုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇလိုမ်ႉတူၺ်းၶိုၼ်း။ ၶူးသွၼ်ၶဝ် ယိုၼ်ႈပွၼ်ႈပၼ်တၢင်းႁူႉ လူၺ်ႈလၢတ်ႈသင်ႇသွၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼႄႁၢင်ႈ၊ ၼႄငဝ်းတူင်ႉ။ ၶူးသွၼ် ပၵ်းၸႂ် ၸႂ်သႂ်ႇ ႁွင်ႈႁဵၼ်းၵူၺ်းသေ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၼင်ႈသေထွမ်ႇ ဢဝ် ဢၼ်ၶူးသွၼ် လၢတ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။

ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမဵဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ် တိူဝ်းပၵ်းၸႂ် ၼိူဝ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶူးသွၼ်သေ ဢမ်ႇပေႃးသႂ်ႇၸႂ် ၼိူဝ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်သင်။ ႁဝ်းၵႆႉႁွင်ႉ လၢႆးႁဵၼ်း ၼႆႉဝႃႈ “လၢႆးဢဝ်ၶူးသွၼ်ပဵၼ်သုၼ်ၵၢင်”။

ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵၼ်းႁူႉဢဝ်တၢင်းႁူႉ၊ တၢင်းမေႃ ၼမ်ႉၵတ်ႉ လူၺ်ႈလွင်ႈ ဢုပ်ႇၵုမ်ႇၵၼ်၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း၊ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ဢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃး။

ၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ်လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၶူးသွၼ် လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း - လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် တုမ်ႉတွပ်ႇၸူး ၶူးသွၼ်ၶဝ်၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် တုမ်ႉတွပ်ႇၸူးၵၼ်ၶိုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၵၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸဵမ်လွင်ႈထၢမ်ၶေႃႈထၢမ်၊ တွပ်ႇၶေႃႈထၢမ်၊ ႁူမ်ႈတိၼ် ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လႆႈပိုၼ်ၽႄၼႄ တၢင်းႁူႉၶဝ် လႄႈ တူဝ်ထူပ်းၶဝ် တေႃႇၶူးသွၼ် လႄႈ တႆးၵေႃႉၶဝ် ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် မီးသုၼ်ႇထၢမ်ၶေႃႈထၢမ်၊ ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇၶူၼ်ႉၶိုၼ်း ဢၼ်ၶဝ်တိုၵ်ႉႁဵၼ်းယူႇၼၼ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းသႅၼ်းၼႆႉ ပၵ်းၸႂ် ၼိူဝ်လွင်ႈႁဵတ်း သၢင်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ၼမ်လိူဝ်သေ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶူးသွၼ်ယဝ်ႉ။ မၢင်ပွၵ်ႈ ႁဝ်းႁွင်ႉလၢႆးႁဵၼ်း ၼႆႉဝႃႈ “လၢႆးဢဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းပဵၼ်သုၼ်ၵၢင်”။

ၼႂ်းၵၢၼ်သွၼ် ၼိုင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ၵႆႉလႆႈႁၼ်ၶူးသွၼ်ၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းဢၼ်ၼိမ်သဝ်း တင်းသွင်ယဝ်ႉ။ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း ၶူးသွၼ်ၶဝ် ပူင်သွၼ်ပွၼ်ႈပၼ်ၶူးမုၼ်း လူၺ်ႈလၢတ်ႈသင်ႇသွၼ်၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်သမ်ႉ ၼင်ႈထွမ်ႇသေ တႅမ်ႈမၢတ်ႈမၢႆဢဝ်။

ၽွင်းၶူး သွၼ်တိုၵ်ႉလၢတ်ႈယူႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်သမ်ႉ ထၢမ်ၶေႃႈထၢမ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶူးသွၼ် ၵိုတ်းၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉသေ ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ထၢမ်ၶေႃႈထၢမ် ဢမ်ႇၼၼ် ထၢမ်တူၺ်းလွင်ႈပွင်ႇၸႂ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်။

ဝၢႆးသေ ၵၢၼ်သွၼ်ယဝ်ႉ ၶူးသွၼ် ပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ႁႂ်ႈလႆႈၽိုၵ်းႁဵတ်း ဢၼ်ၶဝ်လႆႈႁဵၼ်းႁူႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေၸၢင်ႈပဵၼ် ဢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ႁဵတ်းၵေႃႉလဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ႁဵတ်းပဵၼ်ၵူႈ၊ ပဵၼ်ၸုမ်း။

မႃးတီႈ ပပ်ႉ - The New Teacher: Identifying Needs

#ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ #ၶူးသွၼ် #ႁူင်းႁဵၼ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူး

[ၸတ်းၵၢၼ်ဢႃးရူမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း]

ၼႂ်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်း မီးလႆႈဢႃးရူမ်း လၢႆလၢႆမဵဝ်း။ ဢႃးရူမ်းၸဵမ်ဢဝ် လွင်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်း၊ လွင်ႈၶီငဝ်၊ လွင်ႈတုၵ်ႉၸႂ်၊ လွင်ႈၸႂ်လမ်၊ လွင်ႈမႆႈၸႂ်၊ လွင်ႈမုင်ႈမွင်း၊ လွင်ႈၵူဝ်၊ လွင်ႈၸဵပ်းသႅပ်ႇ၊ လွင်ႈၸႂ်လီ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ဢႃးရူမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈႁူမ်ႇငမ်း - သုမ်ႇငမ်းဝႆႉ တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ၸဵမ်လဵၵ်ႉ ၸဵမ်ယႂ်ႇ။ ဢိင်ၼိူဝ် ဢႃးရူမ်း ဢၼ်ပေႃႇပဵၼ်မႃး တီႈတူၼ်ႈတူဝ် ၶဝ်သေ တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ။

သင်ဢမ်ႇၸတ်းၵၢၼ်သေ ပွႆႇဝႆႉၸိုင် တေၸၢင်ႈမႃးပဵၼ် လွင်ႈၶွင်ႉၶမ် ၼႂ်းၵၢၼ်သွၼ် တူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး - တၢမ်တူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁဵၼ်းႁူႉ လႆႈသင် ၵႃႈတီႈၵၢၼ်သွၼ် တူဝ်ၵဝ်ႇ။

မိူဝ်ႈပႆႇတႄႇၵၢၼ်သွၼ်ၼၼ်ႉ ၶူးသွၼ် ထုၵ်ႇလီထတ်းသၢင်တူၺ်း ဢႃးရူမ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် (ႁဵတ်း Emotional Checkup) ယဝ်ႉ ၸင်ႇတႄႇၵၢၼ်သွၼ် ၵႂႃႇ။

ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် တေတူဝ်ႈတၼ်းတူဝ် တူဝ်ႈတၼ်းၸႂ် သေ ႁဵၼ်းႁူႉဢဝ်လႆႈလီသုတ်း ၼႂ်းၵၢၼ်သွၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် လၢႆးထူၺ်ႈၸႂ်ၶဝ်ဢွၵ်ႇ တႃႇၽိုၵ်းပၼ် ႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ၽွမ်ႉတၼ်းတူဝ်ၸႂ် ဢၼ်ၶူးတေၸၢင်ႈဢဝ်ၵႂႃႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼင်ႇႁၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။

***လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇၽွမ်ႉတူဝ်ႈတၼ်းသေ သွၼ်ၼၼ်ႉ သွၼ်တၢင်းဝၼ်းၵေႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇႁဵၼ်းႁူႉလႆႈသင် တီႈသူလႃးလႃးလေႃႇ။

#ၶႂ်ႈႁူႉလႄႈထၢမ်

မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 5 October 2025 ၽွင်းႁဝ်းၶႃႈ ၶူး 9 ၵေႃႉ တိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈပၢင်သွၼ် တႃႇၶိုၼ်းသွၼ် ToT(Teaching of Trainer) လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈ ပၢင်သွၼ်ၶူး(6)လိူၼ်ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉပႃးၶူးမႃးမႂ်ႇသေ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸွမ်းၵၼ် ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ လွင်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉလွင်ႈၼိုင်ႈယူႇ။

ပဵၼ်ၶူးၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ တေလႆႈႁူႉ
လၢႆးသွၼ်ပၼ်ႇၶွပ်ႈ ႁႃႈမဵဝ်း
တေလႆႈႁူႉလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း SMART
တေလႆႈႁူႉလွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းယိုတ်ႈယႂ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ
တေလႆႈႁူႉပိုၼ်ႉလင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ယူႇသဝ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်ၼႃႇ လႄႈ မၼ်းၸင်ႇထၢမ်ဝႃႈ

"ၶူးၶႃႈ ၶူးသွၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လူဝ်ႇသွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁႃႉ။ ၼႆႉသမ်ႉပေႉမဵဝ်းမၼ်းၼမ်ၶႃႈလႃႇ။ ဢမ်ႇတၢပ်ႈ လူဝ်ႇႁဵတ်းပေႃးပဵၼ်တၢၼ်ႇၼႆႉၵေႃႈလႆႈယူႇယူဝ်ႉ" ၼႆသေ ထၢမ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈပႆႇတွပ်ႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၶူးဢၼ်ယဝ်ႉ ပၢႆးၽၢႆႇ ပၢႆးၸႂ်၊ ပၢႆးသွၼ်၊ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶဝ်တိုၵ်ႉသွၼ်ယူႇလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ် လွင်ႈၶႂ်ႈၸႅၵ်ႇ Share ၼႄတၢင်းႁူႉ ၶူးႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းၽိုၵ်းၵၢၼ်ဝႆႉယူႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၸိူဝ်းႁပ်ႉဝႂ်ယဝ်ႉသေ မီးတူဝ်ထူပ်း ၼၼ်ႉ မႃးတွပ်ႇ တၢင်းႁၼ်ထိုင် တၢင်းၶႆႈၸႂ် ၼႆလႄႈ မုင်ႈမွင်း ပႂ်ႉၶေႃႈတွပ်ႇ တီႈၶူးႁဝ်းၶဝ်လႄႈ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်၊ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ႁဝ်းတေ တေမီးတၢင်းႁၼ်ထိုင်ယူႇ။

#ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ
5 Sep 2025
မၢႆတွင်း ဝၼ်းၶူးသွၼ်မေႃသွၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ပီႊ 2025

#တူဝ်ယၢင်ႇလီ
တူဝ်ယၢင်ႇလီဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ
ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ ၶူးမၼ်းၵူၺ်းတေလႆႈ ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇလီ။
တီႈၵူၼ်းတေတူၺ်းတူဝ်ယၢင်ႇလီၼႆႉ မၼ်းမီးဝႆႉတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။

မိူၼ်ၼင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႈ တေတူၺ်းတီႈၶူးသွၼ်သေ ယိူင်ႈ။
ၶူးသွၼ်ၵေႃႈ တေတူၺ်းတီႈၽူႈပွင်ၵၢၼ်(ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်)သေ ယိူင်ႈ။
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၵေႃႈ တေတူၺ်းၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်သေ ယိူင်ႈ။

သင်ဝႃႈဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈတူဝ်ယၢင်ႇလီ တႃႇတေယိူင်ႈၸွမ်းပေႃးၼႆၸိုင် ပၵ်းပိူင် လႄႈ ပိူင်ၵၢၼ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်း ၵႃႈပေႉၶႂ်ႈမီး ၶႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃးလႃႈ တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇသင်လႆႈ။

#ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ
#ၶူးသွၼ်