ดินดี มรรคกินดี Dindee MacKindee

30/11/2025

Without microbes, we could not eat or breathe. Without us, nearly all microbes would do just fine.
Missing Microbes by Abraham Verghese

28/11/2025

21/10/2025

(English below)

จากความสนใจที่จะเชื่อมโยงคนเข้ากับธรรมชาติ จนเป็นที่มาของโพสต์ก่อน ๆ เกี่ยวกับการเล่นอิสระในธรรมชาติในชื่อว่าธรรมชาติพาเพลิน เนื่องจากว่าเด็กในเมืองนับวันจะได้เล่นอิสระในธรรมชาติน้อยลงทุกที ๆ
อย่างไรก็ดีเราเชื่อว่าในสภาพเมือง ยังมีสิ่งหนึ่งที่เชื่อมโยงผู้คนเข้ากับธรรมชาติอยู่ทุกวัน สิ่งนั้นก็คืออาหาร
อาหารที่ในปัจจุบันมีแนวโน้มจะห่างไกลสภาพธรรมชาติดั้งเดิมออกไปเรื่อย ๆ ผ่านการแปรรูปมากมาย บางครั้ง"สิ่งที่กินได้"รอบตัวเรานั้น อาจจะให้เพียงพลังงานแต่ด้อยสารอาหาร รวมถึงมีสารปรุงแต่งเพิ่มเติมที่อาจส่งผลร้ายต่อร่างกายของเรา
เราจึงควรหันกลับมาพินิจพิจารณาอาหารกันอีกครั้ง อาหารที่แท้จริง (real food) นั้นแตกต่างจากอาหารแปรรูปสูง (ultra-processed food)
ร่างกายเรามีพลังงาน ซ่อมแซม สร้างใหม่ได้ ล้วนเป็นเพราะอาหารที่เรากินเข้าไป อาหารที่ดี ส่งผลดีต่อทั้งกายและใจ
เราเชื่อว่าอาหารที่ดี เติบโตมาจากดินที่ดี ถ้าเป็นผักก็เป็นผักที่โตในดินดี ถ้าเป็นสัตว์ก็เป็นสัตว์ที่ได้กินอาหารธรรมชาติที่โตในดินที่ดีเช่นกัน
จึงเป็นที่มาของ ดินดี มรรคกินดี (ดินดีเป็นหนทางสู่การกินดี)

Over the last year, my growing interest in reconnecting people with nature led to previous posts advocating free play in nature, especially for urban children who are increasingly having less time to play freely in nature.

I have come to realise that in urban settings, one thing connects us to nature every single day: food.

The food we consume today often drifts further and further from its natural state, with more processing and sometimes is ultra-processed. These so-called "edibles" often provide nothing more than empty energy, stripped of vital nutrients and come with additives that can harm our bodies.

This disparity compels us to re-examine our plates. There is a fundamental different between real food and ultra-processed food.

Our bodies have the energy to repair and regenerate, all thanks to the food we eat. Good food benefits both our body and mind.

The journey of good food, however, begins not in the kitchen, but at the foundation: the soil. We believe that good food comes from good soil. Good vegetables are grown in good soil, and animal products are from animals that eat natural foods grown in good soil.

Hence, the concept of "Dindee MacKindee", meaning Good Soil is the Path to Good Eating.

13/11/2024

Forest Play Ethos
Harmonious nurture of people and nature, fostering intrinsic value

12/11/2024

Nature pedagogy การสอนวิถีธรรมชาติ

คำว่า nature pedagogy นี้ยังไม่มีความจำกัดความเดียวที่ใช้กันแพร่หลาย ในที่นี้ขออ้างอิงจากหนังสือ 2 เล่มคือ The Essential Guide to Forest School and Nature Pedagogy โดย Jon Cree และ Marina Robb และหนังสือ Green Teaching: Nature Pedagogies for Climate Change & Sustainability โดย Claire Warden

ในหนังสือเล่มแรกนั้น Jon และ Marina อธิบาย Nature Pedagogy ว่าเป็น practice of teaching alongside nature and the learner กล่าวคือเป็นแนวปฏิบัติของการสอนที่อยู่เคียงข้างธรรมชาติและผู้เรียน ซึ่ง Jon และ Marina ยังกล่าวอีกว่า nature pedagogy นั้นปฏิบัติตามแนวทางการเล่นที่มีความเชื่อมโยงระหว่างคนกับสิ่งแวดล้อมรอบตัว (Nature Pedagogy follows a play-based approach where there is a flow between the person and their environment.)

สำหรับหนังสือ Green Teaching โดย Claire Warden นั้น อธิบายว่า nature pedagogy คือ a relational way of teaching that embraces the art of being with nature inside, outside and beyond as a physical location and a metaphor หรืออาจแปลว่า nature pedagogy เป็นแนวทาง*การสอนที่โอบรับศิลปะของการอยู่กับธรรมชาติทั้งภายใน ภายนอกและถัดออกไปอีก โดยภายนอก ภายในและถัดออกไปอีกนั้นหมายความได้ทั้งสถานที่และเป็นคำเปรียบเปรย

ความหมายหนึ่งของ inside, outside and beyond ในเชิงสถานที่คือ พื้นที่ภายในที่พักหรือตัวอาคาร, พื้นที่ภายนอกอาคาร(ซึ่งมนุษย์สร้างหรือจัดการ) และพื้นที่ที่อยู่นอกรั้วซึ่งเป็นพื้นที่ตามธรรมชาติ

อีกความหมายของ inside, outside and beyond เป็นในเชิงจิตวิญญาณและอารมณ์ (spiritual and emotional) กล่าวคือจากภายในตัวเราเองที่มีความสัมพันธ์กับโลกธรรมชาติ ไปยังสังคมภายนอก และถัดออกไปยังความสัมพันธ์ที่มิอาจสังเกตได้ระหว่างมนุษย์กับสิ่งอื่นในโลก (from inside ourselves in a relationship with the natural world, to how this is then shared outside in society as a manifestation of values, to beyond into an unobservable connection we all have as humans to everything else we share on the planet)

Nature pedagogy ในความหมายของ Claire นั้นจึงมีความหมายลึกซึ้ง เปรียบเป็นปรัชญาการศึกษาที่สามารถนำไปใช้ได้ในทุกสถานที่ ไม่จำกัดว่าต้องเป็นพื้นที่กลางแจ้งเท่านั้น (an educational philosophy which can be used in all kinds of settings, not just in outdoors)

ในหนังสือ Green Teaching คำว่า "with" nature ก็เป็นคำที่มีความหมายสำคัญที่ไม่อาจมองข้ามได้ เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน Claire เปรียบเทียบคำบุพบท about, in และ with ในรูปแบบการศึกษาที่อิงธรรมชาติ (nature-based models of education) ดังนี้
- learn about nature เป็นการเรียนรู้"เกี่ยวกับ"ธรรมชาติ โดยทั่วไปมักมีเนื้อหาสาระที่ชัดเจน เช่น วิชาสิ่งแวดล้อมศึกษา การเรียนรู้เกี่ยวกับแมลง การเรียนรู้เกี่ยวกับชนิดพันธุ์พืช เป็นต้น
- learn in nature เป็นการเรียนรู้ที่เกิดขึ้น"ใน"ธรรมชาติ อย่างง่ายที่สุดก็คือการยกห้องเรียนออกไปอยู่ในธรรมชาติ ซึ่งวิธีการสอนอาจเหมือนกับในห้องเรียน แค่ไปสอนกลางธรรมชาติเท่านั้น หรืออาจนำแนวทาง nature pedagogy ใช้ร่วมด้วยเช่นโรงเรียนในป่า (forest school)
- learn with nature เป็นการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นจากความสนใจของผู้เรียนร่วมกับสิ่งที่มีรอบ ๆ ตัวในธรรมชาติ ไม่ได้ต้องทำตามแบบการสอนที่เตรียมไว้ล่วงหน้า

ทุกรูปแบบการศึกษาที่อิงธรรมชาติที่กล่าวถึงด้านบนนั้น ต่างก็นำแนวทาง nature pedagogy ไปใช้มากน้อยแตกต่างกันไป มีชื่อเรียกแตกต่างกันเช่น forest school, outdoor nurseries, nature kindergartens, nature groups, nature-based outdoor play หรือ Skogsmulle

จากที่ได้เล่ามาข้างตน ผู้เขียนก็ยังประสบปัญหาในการแปลคำว่า nature pedagogy เป็นภาษาไทย เพราะภาษาอังกฤษนั้นเป็นการเอาคำสองคำคือ nature (ธรรมชาติ) และ pedagogy (การสอน) มาชนกันดื้อ ๆ ครั้นจะแปลเป็นภาษาไทยว่า การสอนธรรมชาติ ก็กลัวจะทำให้เข้าใจผิดไปว่าธรรมชาติเป็นกรรม คือเป็นผู้ถูกสอน

เมื่อนำคำบุพบทมาใส่ เช่น การสอนกับธรรมชาติ ก็อาจจะถูกตีความว่าสองคำนี้เป็นคนละเรื่องกัน พอจะพูดว่าการสอนในธรรมชาติ ก็อาจจะทำให้ตีความเป็น learning in nature ซึ่งคำว่า in นี้แตกต่างจาก learning with nature ที่ Claire ต้องการจะสื่อ ครั้นจะแปลว่า การสอนแบบธรรมชาติ หรือการสอนตามธรรมชาติ ก็อาจจะโดนตีความไปว่าเป็นการสอนแบบไม่เตรียมอะไรเลย ปล่อยให้เป็นไปตามธรรมชาติเสียอย่างนั้น ในที่นี้ จึงขอใช้คำว่าการสอนวิถีธรรมชาติไปก่อน หากผู้อ่านท่านไหนมีไอเดียก็ยินดีแลกเปลี่ยนกัน

*คำว่า relational ใน a relational way นั้นด้วยความรู้ปัจจุบันของผู้เขียนยังไม่สามารถหาคำที่เหมาะสมได้ จึงขอละไว้ก่อน

30/08/2024

30/08/2024

"”เด็ก“ มีหน้าที่ ”เล่น“
โดยเฉพาะการ ”เล่นอิสระ“
การเล่นที่เด็กเป็น “เจ้าของการเล่น” และสร้างสรรค์การเล่นด้วยตัวเอง การเล่นที่ผู้ใหญ่ไม่คอยมากำกับ มาบอกว่าต้องเล่นอะไร อย่างไร ไม่ตัดสินถูกผิด
การวิ่งเล่นในที่โล่ง สำรวจสวนหลังบ้าน เล่นสมมติ เล่นขายของ เล่นตุ๊กตา ทำกับข้าว เป่าลูกโป่ง เล่นปีนป่าย วิ่งไล่จับ ฯลฯ
งานวิจัยบอกว่า “การเล่นอิสระ” นำมาซึ่ง ”การกำกับตัวเอง“ ที่ดีกว่า"

#ความเครียดในวัยเยาว์

ตอนนี้หมอพบปัญหาน่าสนใจของเด็กๆ ที่กลายเป็นหัวใจและชีวิตของพ่อแม่ยุคใหม่

คือพ่อแม่ผู้มีศักยภาพหลายคน พยายามจะพัฒนาศักยภาพของลูกอย่างเต็มที่ ด้วยการ จัด “ตารางชีวิต” ให้ได้เรียนรู้มากมายหลายสิ่ง

หมอได้เจอ

เด็ก 4 ขวบ คนหนึ่ง
เรียน ภาษาจีน+อังกฤษ+ คิดเลขเร็ว+ ว่ายน้ำ+ เทนนิส+ ตีกอล์ฟ+ เปียโน+ วาดรูป+ เทควันโด

เด็ก 6 ขวบ คนหนึ่ง
เรียน 5 ภาษา +เตะบอล+คำนวณ+ ตีกอล์ฟ +เซโล่ +เปียโน+ปั้นโดว์ + ว่ายน้ำ

เด็ก 5 ขวบ คนหนึ่ง บอกว่า
“ผมไม่มีเวลาเล่น เสาร์ อาทิตย์เลย เพราะต้องไปเรียนที่ห้างทั้งวัน แม่อยากให้ผมสอบเข้าสาธิตได้“

เด็กโตอีกหลายคน ที่ตารางชีวิตแน่นไปหมด บางคนเรียนถึงสามสี่ทุ่ม จนไม่มีเวลาหายใจ

ทุกคนมาด้วยปัญหาคล้ายกัน คือ

“ปัญหาการควบคุมอารมณ์ไม่ได้”

………………………..

สิ่งสำคัญมากๆ ที่พ่อแม่อาจจะไม่รู้ แต่งานวิจัยบอกไว้

คือ ความสามารถในการกำกับตัวเองเพื่อให้ไปถึงเป้าหมาย รวมทั้งการทำให้เด็กมีแรงบันดาลใจในการเรียนรู้

มีส่วนประกอบหนึ่งที่สำคัญ คือ

“การมีอิสระในการจัดการชีวิตตัวเอง” (self autonomy)

การถูก “บังคับ” ให้เลือก ให้ทำในหลายสิ่งที่ไม่ได้ต้องการ หลายครั้งนำมาสู่ความเครียดที่ไม่รู้ตัว ซึ่งนั่นเป็นที่มาของ ”ปัญหาทางอารมณ์“ ในเด็ก

…………………………….

”เด็ก“ มีหน้าที่ ”เล่น“

โดยเฉพาะการ ”เล่นอิสระ“

การเล่นที่เด็กเป็น “เจ้าของการเล่น” และสร้างสรรค์การเล่นด้วยตัวเอง การเล่นที่ผู้ใหญ่ไม่คอยมากำกับ มาบอกว่าต้องเล่นอะไร อย่างไร ไม่ตัดสินถูกผิด

การวิ่งเล่นในที่โล่ง สำรวจสวนหลังบ้าน เล่นสมมติ เล่นขายของ เล่นตุ๊กตา ทำกับข้าว เป่าลูกโป่ง เล่นปีนป่าย วิ่งไล่จับ ฯลฯ

งานวิจัยบอกว่า “การเล่นอิสระ” นำมาซึ่ง ”การกำกับตัวเอง“ ที่ดีกว่า

เมื่อเรากำกับตารางเรียนน้อยลง
เด็กอาจจะกำกับตัวเองได้เยอะขึ้น

ชวนใคร่ครวญเรื่องนี้กันนะคะ 😊

#หมอโอ๋เพจเลี้ยงลูกนอกบ้าน
ผู้อยากให้ผู้ใหญ่เข้าใจว่าการเรียนรู้ที่พอดี มีความหมายกับวัยเริ่มต้นชีวิต

ใครสนใจอ่านวิจัยฉบับเต็ม https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0885200621001411