DEEQ MEDIA

"Oh, the students and those who were good at the subject of physics."

Have a good morning 🙏

Waa hanjabaad

Su'aasha "Yaa ka dabeeya degaalada ka socda xuduudaha Somaliland?"
waxay ka hadlaysaa arrimo adag oo ku saabsan xuduudaha Somaliland, gaar ahaan khilaafaadka ka taagan gobollada Sool, Sanaag, iyo Cayn (SSC), iyo sidoo kale khilaafaadka kala duwan ee u dhexeeya Somaliland iyo Puntland. Halkan waa faahfaahinta:

1. Qabiilo iyo Kooxaha Maxalliga ah: Soomaaliya iyo Somaliland, khilaafaadka qabiiladu waxay door weyn ka ciyaaraan murannada dhulka iyo awoodda. Qabiilo is khilaafsan ayaa mararka qaar dagaallo ku dhex mara dhulalka iyo kheyraadka xuduudaha. Mararka qaar, kooxo hubeysan oo qabiilada ku saleysan ayaa dagaallo yaryar ama iskahorimaadyo ka geysta.

2. Khilaafka Somaliland iyo Puntland: Khilaafka dhuleed ee u dhexeeya Somaliland iyo Puntland ayaa muddo dheer taagnaa, gaar ahaan gobollada Sool, Sanaag, iyo Cayn. Inkasta oo Somaliland ay sheegato xaqa ay u leedahay gobolladan, Puntland, oo iyaduna doonaysa madax-bannaani, waxay diidan tahay sheegashadaas. Khilaafkan wuxuu inta badan ku lug leeyahay dagaallo milatari iyo siyaasado isku dhex jira.

3. Dhinacyada Dibadda ama Danaha Caalamiga ah: Qaar ka mid ah dhinacyada dibadda, oo ay ku jiraan dalalka deriska ah sida Itoobiya iyo Jabuuti, ama xitaa dalalka shisheeye, ayaa si dadban u saameyn kara xaaladaha khilaafaadka. Tani waxay ku lug yeelan kartaa taageero siyaasadeed, danaha dhaqaale, ama iskaashi istiraatiiji ah oo saameyn ku yeelan kara degganaanshaha gudaha Somaliland.

4. Al-Shabaab iyo Kooxaha Xagjirka ah: Mararka qaar, joogitaanka kooxaha xagjirka ah sida Al-Shabaab, oo ka hawlgala Soomaaliya, ayaa ku faafi kara xuduudaha Somaliland, iyadoo isku dayeysa inay qalqal geliso gobollada ama caqabado ku noqoto maamulidda Somaliland.

5. Dowladda Federaalka Soomaaliya: Inkasta oo Somaliland ay sheegatay madaxbannaani 1991kii, dowladda Federaalka Soomaaliya ee Muqdisho ma aqoonsato madax-bannaanida Somaliland. Siyaasadaha dowladda federaalka ama awood la'aanta ay ku leedahay gobollada qaarkood waxay keeni kartaa xaalado khilaafsan oo ka jira xuduudaha, gaar ahaan marka ay timaaddo sheegashada dhuleed ama muranada siyaasadeed.

Soo koobid ahaan, khilaafaadka ka jira xuduudaha Somaliland waxaa sababa isku-darka khilaafaadka qabiilada, khilaafaadka dhuleed ee u dhexeeya Somaliland iyo Puntland, iyo saameynta siyaasadeed ee dhinacyada dibadda.

Halka uu marayo aqoonsiga Somaliland.
Somaliland ayaa muddo dheer raadinaysay aqoonsi caalami ah, gaar ahaan Maraykanka. Dadaallada dhawaan waxaa ka mid ah:

1. Kulamo Siyaasadeed: Madaxweynaha Somaliland, Muuse Biixi, ayaa booqday Maraykanka 2022 si uu u xoojiyo xiriirka labada dhinac.

2. Sharciyada Maraykanka: Qaar ka mid ah xubnaha Kongareeska ayaa soo jeediyay sharciyo taageeraya Somaliland, sida "Somaliland Partnership Act."

3. Dadaallo Cusub: Waxaa la soo sheegay in madaxweynaha la doortay ee Maraykanka, Donald Trump, uu qorsheynayo inuu aqoonsado Somaliland.

4. Saameyn Istiraatiiji ah: Aqoonsiga waxaa lagu xoojin karaa iskaashiga istiraatiijiga ah ee gobolka, gaar ahaan dhinaca ammaanka iyo dhaqaalaha.

Hase yeeshee, caqabado ayaa ka jira, sida saamaynta uu aqoonsigu ku yeelan karo Soomaaliya iyo xasilloonida Geeska Afrika. Wadahadalladu way socdaan.

Dagaallada ka dhaxeeya beelaha dariska ah waxay leeyihiin dhibaatooyin aad u baaxad weyn oo saameeya nolosha bulshada dhinacyo badan. Dhibaatooyinkaas waxaa ka mid ah:

1. Khasaare naf iyo maal

Dad badan ayaa ku dhinta ama ku dhaawacma dagaallada.

Hantida, sida guryaha, xoolaha, iyo beeraha, ayaa la burburiyaa, taasoo sababa barakac iyo faqri.

2. Nabadda iyo xasilloonida oo lumta

Dagaalladu waxay burburiyaan kalsoonidii iyo wada-noolaanshihii beelaha dariska ah.

Waxay abuuraan jawi cabsi iyo walbahaar ah oo carqaladeynaya horumarka bulshada.

3. Barakac iyo dhibaato dhaqaale

Dad badan ayaa ka qaxa goobahooda, taasoo keenta barakac.

Dhaqaalaha deegaanka ayaa hoos u dhacaya maadaama aan la heli karin nabad lagu ganacsado ama lagu tacbado.

4. Cafis la’aanta iyo colaadda sii daba dheeraata

Colaadda dagaallada ka dhalata waxay noqon kartaa mid jiilal badan sii socota.

Dhaqan-reebka iyo cafinta oo yaraata waxay sababtaa in dagaalladu mar walba dib u soo cusboonaadaan.

5. Saameynta bulshada iyo qoysaska

Qoysaska ayaa burbura, waana laga kala tagaa.

Caruurta ayaa ka faa'iidaysta waxbarashada iyo daryeelka, taasoo dhaawac ku noqota mustaqbalkooda.

6. Dhaqan xumo iyo xadgudub

Waxay sii kordhiyaan falalka aargoosiga, kufsiga, iyo xadgudubyada kale ee ka dhaca goobaha colaadda.

Sharciga iyo kala dambeyntu way wiiqmaan.

7. Horumar la'aan

Beelaha dagaallada ku jira ma helaan fursado horumarineed oo ku saabsan waxbarashada, caafimaadka, iyo adeegyada kale.

Deegaanka ku hareeraysan dagaallada wuxuu noqdaa meel dib u dhac ah.

8. Saameyn siyaasadeed iyo mid dowladeed

Dagaallada beelaha waxay curyaamiyaan awoodda dowladeed ee ka talin lahayd deegaankaas.

Waxay fursad u noqdaan kooxaha xagjirka ah ama budhcadda si ay u dhibaateeyaan dadweynaha.

Xalka Dagaallada Beelaha

Nabadda iyo dib-u-heshiisiinta waa lagama maarmaan si loo soo afjaro colaadaha.

Waxaa loo baahan yahay wada-hadal dhex mara beelaha, taageero dowladeed, iyo in la helo caddaalad loogu sameeyo dhibanayaasha.

Sidoo kale, barnaamijyo horumarineed iyo kuwa waxbarasho ayaa muhiim u ah in la joojiyo is-qabqabsiga mustaqbalka.

Dagaalladu waxay sababaan dhaawac aan laga soo kaban karin haddii aan si degdeg ah loo xallin, waxayna saameyn xun ku yeeshaan bulshada oo dhan.