Conflict Resolution and Peacebuilding Organization

𝐅𝐚𝐡𝐚𝐦𝐤𝐚 𝐂𝐨𝐥𝐚𝐚𝐝𝐝𝐚: 𝐒𝐚𝐛𝐚𝐛𝐚𝐡𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐒𝐚𝐚𝐦𝐞𝐲𝐧𝐭𝐚

𝐂𝐨𝐧𝐟𝐥𝐢𝐜𝐭 (𝐜𝐨𝐥𝐚𝐚𝐝): waa marka laba dhinac ama ka badan ay isku khilaafaan dano, awood, ama aragtiyo kala duwan. Sababaha ugu waaweyn waxaa ka mid ah 𝐓𝐚𝐫𝐭𝐚𝐧𝐤𝐚 𝐚𝐰𝐨𝐨𝐝𝐝𝐚 𝐬𝐢𝐲𝐚𝐚𝐬𝐚𝐝𝐞𝐞𝐝
(𝗽𝗼𝗹𝗶𝘁𝗶𝗰𝗮𝗹 𝗽𝗼𝘄𝗲𝗿 𝘀𝘁𝗿𝘂𝗴𝗴𝗹𝗲), kheyraad lagu tartamo, kala duwanaansho bulsho, iyo caddaalad la’aan. Marka colaadda ay ku saleysnaato awood siyaasadeed, waxay si degdeg ah isku badashaa dagaal burbur weyn keena.

𝐓𝐮𝐬𝐚𝐚𝐥𝐞, 𝐃𝐚𝐥𝐤𝐚 𝐒𝐮𝐮𝐝𝐚𝐚𝐧 waxaa ka dhacay dagaal u dhexeeya laba sargaal oo awood doon ah, 𝐀𝐛𝐝𝐞𝐥 𝐅𝐚𝐭𝐭𝐚𝐡 𝐚𝐥-𝐁𝐮𝐫𝐡𝐚𝐧 𝐢𝐲𝐨 𝐌𝐨𝐡𝐚𝐦𝐞𝐝 𝐇𝐚𝐦𝐝𝐚𝐧 𝐃𝐚𝐠𝐚𝐥𝐨, kuwaas oo isku khilaafay cidda xukumaysa dalka. Dagaalki dhacay 2023 wuxuu sababay saameyn bulsho, dhaqaale iyo mid siyaasadeed oo ballaaran oo ku fiday dhammaan gobolada iyo degmooyinka wadanka,

𝐒𝐚𝐚𝐦𝐞𝐲𝐧 𝐁𝐮𝐥𝐬𝐡𝐨: Dagaalku wuxuu sababay dhimasho iyo dhaawac badan, qoysas badan ayaa kala tagay, dadkuna waxay noqdeen qaxooti iyo barakacayaal. Waxaa sidoo kale dhacay kala aamin bixid bulsho (loss of trust), taasoo keentay cabsi, isfaham la’aan, iyo bulsho kala fogaata. Sidoo kale waxaa burburay waxbarashadii iyo goobihii caafimaadka dadkiina waxay la baxsanayeen naftooda, dadkii reer Suudaan waxaa soo wajahay cunto iyo biyo la aan daran.

𝐒𝐚𝐚𝐦𝐞𝐲𝐧 𝐃𝐡𝐚𝐪𝐚𝐚𝐥𝐞: Dhaqaalihii dalka si weyn ayuu u burburay ganacsigii ayaa xirmay, suuqyadii qaar iyo kaabayaasha dhaqaalaha ayaa burburay, qiimaha maciishadda ayaa sare u kacday, shaqo la’aanta ayaa kordhay, maalgelintii dibadda ayaa is taagtay, adeegyada muhiimka ah sida bangiyada iyo gaadiidka ayaa daciifay. Tani waxay keentay faqri iyo hoos u dhac dhaqaale oo baahsan.

𝐒𝐚𝐚𝐦𝐞𝐲𝐧 𝐒𝐢𝐲𝐚𝐚𝐬𝐚𝐝𝐞𝐞𝐝: Dowladnimadii ayaa daciiftay, nidaamkii siyaasadeedna wuu burburay. Khilaafka awoodda ayaa sii fiday, waxaana adkaatay in la helo xasillooni iyo hoggaan mideeya dalka. Dadkiina waxay lakala safteen 2-da sargaal, waxaa burburay hayadihii dowladda, waxaa aad u baahay khilaafkii siyaadeed, qabiiladii ayaa is hubeeyay, waxaa meesha ka baxay kala danbayntii iyo nidaamkii.

Saas oo kale waxaa 𝐓𝐚𝐫𝐭𝐚𝐧𝐤𝐚 𝐚𝐰𝐨𝐨𝐝𝐝𝐚 𝐬𝐢𝐲𝐚𝐚𝐬𝐚𝐝𝐞𝐞𝐝 (𝗽𝗼𝗹𝗶𝘁𝗶𝗰𝗮𝗹 𝗽𝗼𝘄𝗲𝗿 𝘀𝘁𝗿𝘂𝗴𝗴𝗹𝗲) ka dhaceen dalalka Itoobiya iyo South Sudan (𝐓𝐢𝐠𝐫𝐚𝐲 𝐂𝐨𝐧𝐟𝐥𝐢𝐜𝐭, 𝟐𝟎𝟐𝟎). (𝐒𝐨𝐮𝐭𝐡 𝐒𝐮𝐝𝐚𝐧, 𝟐𝟎𝟏𝟑), dhibaatadii ka dhalayayna wali ay saamaynteedii muuqato.

Hadaba taariikhda waa inaan ka baran karnaa duruus iyo waayo aragnimo. Waxaa ku soo gunaanadayaa qormada ku saabsan 𝐂𝐨𝐧𝐟𝐥𝐢𝐜𝐭𝐬. 𝐂𝐨𝐥𝐚𝐚𝐝𝐚𝐡𝐚 ku saleysan awood siyaasadeed waxay burburiyaan bulshada, dhaqaalaha, iyo dowladnimada. Sidaas darteed, wada hadal, cadaalad, iyo nidaam awood qaybsiga oo hufan ayaa ah furaha nabad waarta.

Abdulkadir Haider/Conflict Resolution and Peacebuilding Organization