Fikir Iyo Fariin

Nolosha bini’aadamka waa safar dheer oo leh duruufo iyo xaalado kala duwan. Qof walba wuxuu leeyahay caqabadihiisa gaarka ah iyo nimcooyinka la siiyay, midkastana wuxuu la halgamayaa siduu u heli lahaa farxad, daganaansho, iyo hodantinimo ruuxeed. Balse hal qodob oo muhiim ah oo aynu badanaa iska iloowno ayaa jira: Qanaacada. Qanaacadu waa degganaanta iyo raali ahaanshaha wixii ku sugnaaday adigoo ku qanacsan qeybsiga iyo qadarka Alle.

Xadiiskan Nabiga (NNKH) wuxuu tilmaamayaa in qanaacadu ay tahay wadada toosan ee qofku ugu hodansan karo uguna faraxsanaan karo noloshiisa. Marka aad ku qanacdo waxa Ilaahay kuu siiyey, waxaad dareemaysaa inaad tahay qof hodan ah, xitaa haddii aad dhanka maalka ka liidato. Hanti iyo maal laguma cabbiro qanacsanaan ruuxeed; waxaa lagu cabbiraa in qalbigaagu degan yahay, oo aad ogoshahay xaqiiqda noloshaada iyadoo wax kasta oo ku soo gaara aad ku xisaabiso inay tahay nasiibka iyo qadarka Ilaahay.

Dadka qaar waxay noloshooda ku qaataan baadi-goob iyo hami joogto ah oo ay ku raadinayaan waxyaabo ka baxsan intii loo qoondeeyay, iyagoo weli aan dareemin qanacsanaan iyo farxad. Hase yeeshee, farxadda dhabta ah waa marka aad fahamto in nimcada aad leedahay, xitaa haddii ay yartahay, ay tahay tan kugu filan. Taasina waa waxa xadiiskan qotada dheer aan ka baraneeno

Mar walba oo aad ku qanacdo qeybinta iyo qadarka Alle, waxaad noqonaysaa mid la jecelyahay, deggen oo kalsooni leh. Dhanka kale, dadka aan ku qanacsaneyn waxay ku nool yihiin wareer iyo deganaan la'aan, maadaama ay baadi-goobayaan waxyaabo aysan waligood heli doonin si ay naftooda ugu qanciyaan.

Inaan ku qanacno qadarka Ilaahay waxay kaloo tilmaamaysaa inaan aqoonsano in xoolaha, darajada iyo maalka aysan aheyn kuwa noo dammaanad qaada nolol guul leh ama mid farxad leh. Farxaddu waxay ku jirtaa qalbiga oo Alle u abuuray inuu ku qanacsanaado iyo inuu naftiisa ku kalsoonaado. Sidaas darteed, qofka ugu qanisan uguna faraxsan nolosha maaha kan ugu maalka badan ama kan ugu awoodda badan, waa kan qalbigiisu yahay mid qani ah, oo Alle qadarkiisa ku kalsoon, farxadna ka dhex helay waxa yar ama badan ee uu leeyahay.

Xadiiska:

Nabiga (NNKH) wuxuu yiri:
"Ku raalli noqo wixii Allaah kuu siiyey, waxaad noqon doontaa midka ugu qanisan dadka."
(Sunan At-Tirmidhi, Xadiiska 2349).

𝐊𝐚𝐥𝐬𝐨𝐨𝐧𝐢 𝐋𝐚 𝐌𝐢𝐝 𝐀𝐡 𝐓𝐢𝐢 𝐇𝐨𝐨𝐲𝐚𝐝𝐢𝐢 𝐍𝐚𝐛𝐢 𝐌𝐮𝐮𝐬𝐞 𝐂𝐬

Waxaa jirta sheeko Qur’aanka dhexdiisa si gaar ah u taabaneysa qalbiyada – sheekada hooyadii Nabi Muuse. Xaalkeedu wuxuu ahaa mid murugo leh. Firaacoon ayaa amar ku bixiyey in dhallaanka wiilasha ah la laayo, iyada oo wiilkeedu (Muuse) uu kamid ahaa kuwaas khatarta ku jira. Waxay la kulantay cabsi iyo walbahaar, balse hooyadan waxa ay kala kulantay Alle waxyaabo lama filaan ah oo ka baxsan aadanaha awooddiisa caadiga ah: Wuu u waxyooday.

"Nuujiso wiilkaaga. Haddii aad ka baqdo, dhig badda gudahiisa, hana ka baqin, hana murugoonin, annagaa kuu soo celin doona, annaguna waxaan ka dhigi doonaa mid kamid ah rususha."

Qiyaas, hooyo dhan, oo arkaysa in wiilkeedu khatar gelayo, waxaa lagu amray inay wiilkeeda yar ku riddo badda, halkaas oo mar kasta halis iyo dabeylo daran ka jiraan. Waa tallaabo aysan caqli ahaan qof bini’aadam ahi ku dhiirran karin. Laakiin, hooyadii Muuse waxay u hogaansantay amarkaas, iyadoo ku kalsoon ballanqaadka Alle. Waxay ahayd go’aan ku dhisan kalsooni buuxda iyo dhiirranaan – in kasta oo xaaladda aad u murugaysay, haddana waxay garatay in haddii Alle yahay kan ku amraya, isaga ayaa wax walba ka kicin kara.
Casharka aan ka baran karno sheekadan
Haddaan si dhow uga fiirsanno sheekadan, waxaan ka helaynaa farriin weyn oo ku saabsan ku tiirsanaanta iyo aaminaadda Alle marka xaaladuhu nagu adkaadaan. Mararka qaar nolosha, waxaa naga hor yimaada duruufo aanan fahmi karin – xaalado cabsi leh, kuwa murugo badan, ama waqtiyo aan garanaynin meel aan u jihaysano. Waxa naga hor imanaya waxyaabo aan ku dhiirran kari weyno, laakiin sheekadan waxay ina baraysaa in haddii aan Alle ku tiirsanaanno, aanu ku aaminno awooddiisa iyo qorshihiisa, waxaa suuragal ah in xitaa waxyaabaha ugu adag ay u soo afjarmaan si wanaagsan.

Markii ay hooyadii Muuse ku riday wiilkeeda yar badda dhexdeeda, Alle wuxuu ka ilaaliyey khatarta. Markaas kadib, wuxuu u soo celiyey hooyadii isagoo bad qaba, oo markaasna wuxuu ka dhigay Nabi ka mid ah rususha ugu weyn ee taariikhda bini’aadamka. Ballanqaadkii Alle wuu rumoobay.
"𝑨𝒍𝒍𝒂𝒉𝒂𝒚𝒐𝒐𝒘, 𝒒𝒂𝒍𝒃𝒊𝒈𝒂 𝒌𝒂𝒍𝒔𝒐𝒐𝒏𝒊𝒅𝒂 𝒆𝒆 𝒂𝒂𝒅 𝒔𝒊𝒊𝒔𝒂𝒚 𝒉𝒐𝒐𝒚𝒂𝒅𝒊𝒊 𝑴𝒖𝒖𝒔𝒆,𝒊𝒏𝒂𝒈𝒖 𝒃𝒆𝒆𝒓 𝒂𝒏𝒊𝒈𝒂 𝒊𝒚𝒐 𝒊𝒏𝒕𝒂 𝒇𝒂𝒓𝒊𝒊𝒏𝒕𝒂𝒏 𝒂𝒒𝒓𝒊𝒔𝒂𝒏𝒆𝒆𝒔𝒐 , 𝒔𝒊 𝒂𝒂𝒏 𝒖𝒈𝒖 𝒌𝒂𝒍𝒔𝒐𝒐𝒏𝒂𝒂𝒏𝒐 𝒘𝒂𝒏𝒂𝒂𝒈𝒈𝒂𝒂𝒈𝒂 𝒊𝒚𝒐 𝒈𝒂𝒓𝒈𝒂𝒂𝒓𝒂𝒅𝒂 𝒂𝒂𝒅 𝒏𝒂 𝒔𝒊𝒊𝒔𝒐 𝒌𝒖𝒘𝒂 𝒌𝒖𝒖 𝒕𝒊𝒊𝒓𝒔𝒂𝒏 𝒏𝒂𝒈𝒂 𝒚𝒆𝒆𝒍 𝒙𝒊𝒍𝒍𝒊𝒚𝒂𝒅𝒂 𝒎𝒖𝒓𝒖𝒈𝒂𝒅𝒂 𝒊𝒚𝒐 𝒔𝒉𝒂𝒌𝒊 𝒌𝒂𝒔𝒕𝒂 𝒋𝒊𝒓𝒐 ."
Waxaan ku boorinayaa qof walba inuu maanka ku hayo sheekadan si uu u xasuusto in duruufaha noloshu aysan waligood ahayn kuwo aan xal lahayn. Mar walba, xasuuso inay jiraan fursado iyo rajo haddii aad samirka iyo kalsoonida Alle ku tiirsato.

𝐒𝐚𝐛𝐚𝐫𝐤𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐇𝐢𝐤𝐦𝐚𝐝𝐚 𝐊𝐡𝐚𝐬𝐚𝐚𝐫𝐚𝐡𝐚

Noloshu waa safar aan mar walba sahlanaan karin. Waqtiyo ayaad ku dareemi kartaa fursado aad lumisay, qof aad jeclayd oo ku dhaafay, ama saaxiib aad ku kalsoonayd oo kasii jeedsaday. Duruufahaas oo dhan waxay noo keenaan murugo iyo niyad jab, laakiin waxaa muhiim ah in aan xusuusanno in Eebbe leeyahay xikmad weyn oo ku jirta wax walba oo dhaca.

"Waa suuragal in Eebahay inoo beddelo wax ka kheyr badan" (Qur'aan ).

عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبْدِلَنَا خَيْرًا مِّنْهَآ

Marka aad wax lumiso ama ay wax kaa khasaarayaan, ha noqonin qof murugadaas la sii noolaada. Waxaa jiro xikmad Eebbe u qarsoon oo aan mararka qaar annaga aanan si toos ah u fahmin. Wax kasta oo lagaa qaaday waxaa beddeli kara wax ka kheyr badan, haddii aad samirto oo aad ku kalsoonaato Allah. Waxaaga haddii la ilaaliyo, waa naxariis Eebbe; haddii lagaa qaadana, waa imtixaan xikmad leh.

Fahanka xikmada iyo sabarka waa laba tilmaamood oo muhiim ah oo qofka ku hagaya inuu ka gudbo caqabadaha nolosha. Haddii aan baranno sida aan uga mahadcelinno waxa aan haysano iyo in aan sabar u yeelano waxa naga lumay, waxaan heli karnaa nabad iyo deganaan qalbiga ah.

Haddaba, marka aad dareento inaad wax lumisay ama khasaarayso, xusuusnow xikmada ku jirta: Eebbe wuu kuu beddeli karaa wax ka fiican. Sabir, ku shukri Eebbe, hana iloobin in wax walba oo ku dhacay ay u socdaan si uu kuu siiyo kheyr aanad filayn.

"Waa suuragal in Eebahay inoo beddelo wax ka kheyr badan"

Fikir Iyo Fariin
"Fikir iyo Fariin" waa meel lagu wadaago xikmad iyo fikir nolosha. Halkan, waxaan ka hadli doonaa sabirka, guulaha, iyo xanuunada nolosha, anagoo raadinayna farxad iyo taageero.

𝐒𝐚𝐰𝐢𝐫𝐤𝐚𝐧 𝐰𝐮𝐱𝐮𝐮 𝐠𝐮𝐝𝐛𝐢𝐧𝐚𝐲𝐚𝐚 𝐟𝐚𝐫𝐫𝐢𝐢𝐧 𝐪𝐨𝐭𝐨 𝐝𝐡𝐞𝐞𝐫 𝐨𝐨 𝐤𝐮 𝐬𝐚𝐚𝐛𝐬𝐚𝐧 𝐤𝐚𝐥𝐬𝐨𝐨𝐧𝐢𝐝𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐡𝐚𝐠𝐢𝐝𝐝𝐚 𝐰𝐚𝐚𝐥𝐢𝐝𝐤𝐚, 𝐠𝐚𝐚𝐫 𝐚𝐡𝐚𝐚𝐧 𝐚𝐚𝐛𝐚𝐡𝐚. 𝐖𝐚𝐚 𝐬𝐚𝐰𝐢𝐫 𝐤𝐮 𝐭𝐮𝐬𝐚𝐲𝐚 𝐬𝐢𝐝𝐚 𝐮𝐮 𝐚𝐚𝐛𝐛𝐚𝐡𝐚 𝐮 𝐲𝐚𝐡𝐚𝐲 𝐭𝐢𝐢𝐫 𝐚𝐝𝐚𝐠 𝐨𝐨 𝐢𝐥𝐦𝐚𝐡𝐚 𝐮 𝐡𝐚𝐲𝐚 𝐣𝐢𝐝𝐤𝐚 𝐧𝐨𝐥𝐨𝐬𝐡𝐚, 𝐱𝐢𝐭𝐚𝐚 𝐦𝐚𝐫𝐤𝐚 𝐚𝐲 𝐣𝐢𝐫𝐚𝐚𝐧 𝐜𝐚𝐪𝐚𝐛𝐚𝐝𝐨 𝐢𝐲𝐨 𝐟𝐮𝐫𝐬𝐚𝐝𝐨 𝐦𝐮𝐠𝐝𝐢 𝐚𝐡.

1.Aabaha waa buundada adiga ku hagi karta badbaadada noloshaada xitaa marka aad is leedahay waddo ma jiro.
- Sawirka aabbaha oo jid u ah ilmaha wuxuu u eg yahay sidii buundada la marayo si looga gudbo caqabadaha nolosha. Mararka qaar, kalsoonida iyo hagidda aabbaha ayaa noqon karta waxa keliya ee ilmaha ka samata bixin kara xaalad adag.

2. Dulqaadka iyo hagidda aabbaha waa kuwa mar kasta kuu fududeeya safarka nolosha, xitaa marka aad ka shakiso wadooyinka Ku hor yaalla.

𝐒𝐚𝐰𝐢𝐫𝐤𝐚𝐧 𝐰𝐮𝐱𝐮𝐮 𝐢𝐧𝐚 𝐛𝐚𝐫𝐚𝐲𝐚𝐚 𝐢𝐧 𝐢𝐥𝐦𝐚𝐡𝐚 𝐮𝐮𝐬𝐚𝐧 𝐦𝐚𝐫𝐧𝐚 𝐤𝐚𝐥𝐢 𝐚𝐡𝐚𝐲𝐧, 𝐱𝐚𝐭𝐚𝐚 𝐦𝐚𝐫𝐤𝐚 𝐮𝐮 𝐰𝐚𝐣𝐚𝐡𝐚𝐲𝐨 𝐜𝐚𝐪𝐚𝐛𝐚𝐝𝐨 𝐰𝐞𝐲𝐧 𝐨𝐨 𝐮𝐮 𝐢𝐬 𝐥𝐞𝐞𝐲𝐚𝐡𝐚𝐲 𝐦𝐚 𝐣𝐢𝐫𝐨 𝐣𝐢𝐝 𝐮𝐮 𝐤𝐚 𝐠𝐮𝐝𝐛𝐨. 𝐇𝐨𝐨𝐬𝐤𝐚 𝐚𝐚𝐛𝐛𝐚𝐡𝐚 𝐨𝐨 𝐢𝐬𝐮 𝐛𝐞𝐝𝐝𝐞𝐥𝐚𝐲 𝐛𝐮𝐮𝐧𝐝𝐨 𝐦𝐮𝐮𝐣𝐢𝐧𝐚𝐲𝐚 𝐱𝐢𝐫𝐢𝐢𝐫𝐤𝐚 𝐚𝐝𝐚𝐠 𝐞𝐞 𝐢𝐥𝐦𝐚𝐡𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐚𝐚𝐛𝐛𝐢𝐡𝐢𝐢𝐬𝐚 𝐰𝐚𝐚 𝐭𝐮𝐬𝐚𝐚𝐥𝐞 𝐤𝐚 𝐭𝐮𝐫𝐣𝐮𝐦𝐚𝐲𝐚 𝐦𝐮𝐡𝐢𝐢𝐦𝐚𝐝𝐝𝐚 𝐰𝐚𝐚𝐥𝐢𝐝𝐤𝐚 𝐢𝐲𝐨 𝐬𝐢𝐝𝐚 𝐚𝐲 𝐮𝐠𝐮 𝐡𝐚𝐠𝐚𝐚𝐧 𝐜𝐚𝐫𝐮𝐮𝐫𝐭𝐨𝐨𝐝𝐚 𝐱𝐢𝐥𝐥𝐢𝐲𝐚𝐝𝐚 𝐮𝐠𝐮 𝐚𝐝𝐚𝐠.