04/04/2022
KOMPETENCJE PRZEKROJOWE
Fińska podstawa programowa kształcenia podstawowego (2014) wprowadza siedem KOMPETENCJI PRZEKROJOWYCH, które są postrzegane jako szczególnie istotne dla uczestnictwa w społeczeństwie.
Termin KOMPETENCJA PRZEKROJOWA odnosi się do kombinacji atrybutów, na które składają się wiedza, umiejętności, wartości, postawy i wola. Odnosi się również do umiejętności łączenia i przekraczania granic między różnymi dziedzinami i obszarami wiedzy, a także umiejętności wykorzystywania wiedzy i umiejętności w sposób specyficzny dla kontekstu (FNAE, 2014).
Według FNAE (2014) KOMPETENCJE PRZEKROJOWE powinny być włączone do nauczania każdego przedmiotu, w tym nauki języka angielskiego, który jest najczęściej wybieranym językiem obcym w fińskich szkołach.
Siedem KOMPETENCJI PRZEKROJOWYCH to:
1) Myślenie i nauka uczenia się
Celem jest wspieranie uczniów w dokonywaniu obserwacji, szukaniu, ocenianiu, edytowaniu, wytwarzaniu i dzieleniu się informacjami i pomysłami; odważnemu stawieniu czoła niejasnym i sprzecznym informacjom; szukaniu innowacyjnych odpowiedzi; refleksji i oceny własnej nauki oraz znajdowaniu radości w nauce.
2) Kompetencje kulturowe, interakcja i ekspresja
Celem jest wspieranie uczniów w dorastaniu w świecie, w którym różnorodność kulturowa, językowa, religijna i filozoficzna jest częścią życia; poszanowaniu praw człowieka; oraz nauce komunikowania się, modyfikowania i tworzenia kultury i tradycji, a także rozumienia ich istotnego wpływu na własny dobrostan.
3) Zarządzanie codziennym życiem, dbanie o siebie i innych
Kompetencje te dotyczą zdrowia, bezpieczeństwa, relacji międzyludzkich, mobilności i transportu. Celem jest wspieranie uczniów w działaniu w coraz bardziej technologicznym życiu codziennym, zarządzanie osobistymi finansami i konsumpcją oraz zrozumienie ich wpływu na życie własne i innych ludzi.
4) Wielopiśmienność
Celem jest promowanie zdolności uczniów do interpretowania, tworzenia i oceniania wartości w różnych tekstach, a także interpretowania otaczającego ich świata i dostrzegania jego różnorodności kulturowej.
5) Kompetencje teleinformatyczne ICT
Kompetencje ICT są postrzegane jako ważna umiejętność obywatelska i część umiejętności czytania i pisania. Celem jest wspieranie praktycznych kompetencji uczniów, odpowiedzialności, zarządzanie informacją,
praca twórcza oraz interakcja i networking.
6) Życie zawodowe i kompetencje przedsiębiorcze
Celem jest wspieranie uczniów w zdobywaniu pozytywnych postaw wobec pracy i życia zawodowego, zrozumienie znaczenia kompetencji nabytych w szkole i w czasie wolnym dla ich przyszłej kariery zawodowej oraz współpraca i poznawanie instytucji innych niż szkoła.
7) Uczestnictwo, wpływ i budowanie zrównoważonej przyszłości
Celem jest wspieranie uczniów w planowaniu, wdrażaniu, ocenianiu i ewaluacji własnej nauki, a także w nauce współpracy. Ponadto celem jest praktykowanie demokracji, podejmowania decyzji i odpowiedzialności, a także nauka dostrzegania znaczenia własnych wyborów i działań dla siebie, ale także dla lokalnego środowiska, społeczeństwa i przyrody. Ponadto celem jest wzmocnienie zrównoważonej przyszłości.
Dzięki KOMPETENCJOM PRZEKROJOWYM edukacja ma na celu wspieranie rozwoju uczniów jako istot ludzkich, zwiększanie kompetencji potrzebnych do uczestnictwa w społeczeństwie demokratycznym oraz wspieranie rozwoju zrównoważonego stylu życia.
W Finlandii terminy kształcenie holistyczne i integracja z programem nauczania (po fińsku: eheyttää) są używane w odniesieniu do podejść pedagogicznych, które kładą nacisk na metody międzyprzedmiotowe w zgłębianiu różnych tematów i zjawisk z uczniami. Celem integracji programu nauczania jest umożliwienie zrozumienie powiązań i zależności między badanymi zagadnieniami.
