Komisja Architektury i Urbanistyki Oddziału PAN we Wrocławiu

Dnia 15 maja 2026 r. o godz. 18.00 w Oddziale Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu, ul. Podwale 75 wysłuchaliśmy wykładu pt.: „Forma i materiał. Prace Laboratorium Architektury i Dźwięku (LAiD) nad redukcją hałasu pogłosowego” autorstwa dr hab. inż. arch. Joanny Jabłońskiej, prof. uczelni z Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej. Pani Profesor wraz z Zespołem LAiD, w tym drem Maurycym Kinem i drem Piotrem Kozłowskim, przedstawili prace badawcze wykonywane celem zbudowania mobilnego, elastycznego systemu modułowego pochłaniającego hałas, ze szczególnym uwzględnieniem hałasu pogłosowego, pochodzącego z mowy. Rozwiązanie to zostanie wyposażone w co najmniej dwa typy materiałów o wysokiej chłonności akustycznej i dwa rodzaje specjalnie zaprojektowanych rezonatorów Helmholtza.
Przedstawiono również działalność dydaktyczno-naukową zespołu w tym dokonania studentów w trakcie warsztatów, które odbyły się w dniach 20–22.11.2025 roku.

Streszczenie wykładu znajdziecie Państwo na stronie Wrocławskiego Oddziału PAN: https://wroclaw.pan.pl/aktualnosci/ - zapraszamy!

Fot. J. Rębielak i P. Janas

[PL] Dziękujemy serdecznie za udział w Konferencji ISSA2025, gratulujemy wspaniałych wystąpień i doceniamy wszystkie rozmowy oraz naukowe dysputy! Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z dn. 14-15 listopada 2025.

[EN] Thank you for participating in the ISSA2025 Conference. Congratulations on your excellent presentations, and thank you for all the conversations and scientific discussions! We invite you to view the photo gallery from November 14-15, 2025.

“Innovative Structural Systems in Architecture 2025” (ISSA2025)

We kindly invite you to participate in the international scientific conference ISSA2025 organized periodically by our committee, which will take place on November 14-15, 2025 in Wroclaw. Previous editions of the conference were organized in the form of international scientific workshops. Detailed organizational
data regarding the ISSA2025 conference will be provided at a later date in

Announcement No. 2. All forms and current information regarding the ISSA2025 conference will be successively made available in the appropriate tab of the website at the address given below:

https://issawroclaw.pan.pl/en/home-page/

The thematic scope of this year's, sixth edition of ISSA is very similar to the issues and form of the five previous ones, which took place every two years (2014-2023). The scientific objectives mainly refer to innovative construction
systems developed or used in recent years in contemporary architecture, as well as in the renovation of historic buildings. The official conference languages are English and Polish. In the current conference formula, participation in ISSA2025 is subject to payment.

ISSA 2025

„Innowacyjne systemy konstrukcyjne w architekturze 2025” (ISSA2025)
Zapraszamy uprzejmie do wzięcia udziału w międzynarodowej konferencji naukowej ISSA2025 organizowanej cyklicznie przez naszą Komisję, która odbędzie się w dniach 14-15 listopada 2025 roku we Wrocławiu. Poprzednie edycje konferencji były organizowane w formie międzynarodowych warsztatów naukowych. Szczegółowe dane organizacyjne dotyczące konferencji ISSA2025 zostaną podane w terminie późniejszym w Komunikacie nr 2. Wszelkie formularze oraz aktualne informacje dotyczące konferencji ISSA2025 będą sukcesywnie udostępniane w odpowiedniej zakładce strony internetowej o poniżej podanym adresie:

ISSA 2025

W dniu 11 kwietnia 2025 r. o godz. 18.00 w w siedzibie Oddziału Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu wykład wygłosił Prof.dr hab.inż. Michał Nowak z Instytutu Badań Systemowych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, tytuł wystąpienia brzmiał: „Biomimetyczna metoda optymalizacji strukturalnej – nowy paradygmat projektowania konstrukcji o wysokiej sztywności”. Biomimetyczna metoda optymalizacji strukturalnej, wzorowana jest na adaptacyjnej przebudowie kości beleczkowej. Natomiast jej podstawy teoretyczne bazują na rozważaniach dotyczących optymalizacji strukturalnej dla uzyskania konstrukcji o najwyższej sztywności.

Tekst: Michał Nowak, oprac. J. Jabłońska; Zdjęcia: J. Jabłońska
Więcej informacji: https://wroclaw.pan.pl/komisje-naukowe/22-komisje-naukowe/230-komisja-architektury-i-urbanistyki

W dniu 23 stycznia 2025 roku wykład, pt.: „Na zewnątrz budynków – historyczna błękitno-zielona infrastruktura międzywojennych osiedli modernistycznych” wygłosiła dr inż. arch. kraj. Aleksandra Gierko z Katedry Architektury Użyteczności Publicznej, Podstaw Projektowania i Kształtowania Środowiska Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej. Przedmiotem wykładu była prezentacja wyników wyjazdu badawczego, w trakcie którego Autorka zebrała materiały do badań porównawczych wrocławskich osiedli mieszkaniowych z powstałymi w podobnym czasie niemieckimi założeniami urbanistycznymi. W efekcie studiów opracowane zostały dane dotyczące zagospodarowania terenów 49 osiedli we Frankfurcie nad Menem, Berlinie, Lipsku, Monachium i Magdeburgu.

Działanie w ramach grantu NCN było kolejnym etapem pracy naukowej dotyczącej terenów otwartych osiedli mieszkaniowych projektowanych i powstających w okresie międzywojennym w ramach nurtu modernistycznego. Celem całego projektu jest odczytanie pierwotnego stanu zagospodarowania osiedli wybudowanych przed 1945 rokiem, ocena powojennych przekształceń oraz roli zieleni i wody w kształtowaniu przestrzeni zurbanizowanych. Przedwojenny sposób zagospodarowania wpisuje się we współczesne postulaty zrównoważonego rozwoju i kształtowania zdrowych czy odpornych miast.

Tekst: Aleksandra Gierko
Zdjęcia: Aleksandra Gierko i Jerzy Łątka

W dn. 22.11.2024 dr hab. inż. arch. Agnieszka Gryglewska, prof. uczelni wygłosiła dla nas wykład pt. „Wokół Elisabetanum. Proces kształtowania założenia urbanistycznego na Polach Stawowych we Wrocławiu na przełomie XIX i XX w”.

>>Nowa siedziba wrocławskiego Gimnasium zu St. Elisabet została ukończona jesienią 1903 r. u zbiegu Arletius- i Malteserstraße (ul. Jana Władysława Dawida i Joannitów) na dawnych Teichäcker (Polach Stawowych), na Przedmieściu Strzelińskim.

Architektura budynku dawnego Gimnazjum św. Elżbiety, obecnie siedziby Instytutu Pedagogiki i Instytutu Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, zaprojektowana przez Karla Klimma pod kierunkiem Richarda Plüddemanna, nieustannie budzi podziw użytkowników ze względu na swoje walory estetyczne, funkcjonalne i pedagogiczne. Stylistyka budowli i tematyka jej dekoracji nawiązują do historii Gimnazjum św. Elżbiety jako dawnej szkoły miejskiej w średniowieczu (1293) i najstarszego wrocławskiego gimnazjum w okresie renesansu (1562), do humanistycznych tradycji instytucji krzewiącej wiarę i obyczaj chrześcijański, prowadzącej młodych ludzi „z ciemności ku światłu wiary i nauki”. Światło stało się tematem zarówno architektury, jak i dekoracji tej znaczącej miejskiej inwestycji, co znalazło wyraz w umieszczonej w przedsionku sentencji „Salve lux post tenebras”.

Szanowni Państwo, przekazujemy ogłoszenie o rozpoczęciu: XIV konkursu o Nagrodę Wrocławskiego Oddziału PAN „Iuvenes Wratislaviae” 2025. Zapraszamy do zapoznania się z afiszem!

W dniu 4 lipca 2024 roku dr hab. inż. arch. Magdalena Baborska-Narożny, prof. PWr, wygłosiła wykład pt. „Doświadczenia naukowo-organizacyjno-poznawcze z Fulbright STEM Impact Award na SFIS, Arizona State University” w ramach posiedzenia Komisji AiU Oddziału PAN we Wrocławiu. Zapraszamy do zapoznania się z krótkim abstraktem wykładu: "Dzięki uzyskaniu Fulbright STEM Impact Award 2024, jako jedna z 6 naukowców z Polski w bieżącym roku, mogłam przez 6 tygodni uczestniczyć w życiu naukowym wybranego ośrodka akademickiego w USA. W USA byłam od 28 marca do 19 maja 2024. W nawiązaniu do moich głównych zainteresowań badawczych dotyczących wyzwań dla architektury mieszkaniowej w kontekście transformacji energetycznej i efektów zmian klimatu, podjęłam współpracę z wydziałem School for the Future of Innovation in Society na Arizona State University, Tempe, AZ, US. Szczególnie aktywnie współpracowałam z zespołem badawczym prof. Clarka Millera, kierownika Center for Energy and Society, na tym wydziale. Wykład we Wrocławskim Oddziale Polskiej Akademii Nauk stanowi podsumowanie moich doświadczeń z tej współpracy oraz z licznych rozmów prowadzonych na Uniwersytecie ASU."

W czwartek 09 maja 2024 roku o godzinie 18-ej, na posiedzeniu Komisji Architektury i Urbanistyki Oddziału PAN we Wrocławiu, odbył się wykład prof. dr hab.inż.arch. Ewy Łużynieckiej pt. „Dziedzictwo naturalne i kulturalne Australii i Nowej Zelandii”.

Przedmiotem wykładu była między innymi kultura najstarszej ludności australijskiej i nowozelandzkiej ze szczególnym uwzględnieniem siedzib aborygeńskich i maoryskich. Zaprezentowano także nową architekturę - przykładowo współczesne dzielnice Sydney, Carins, Wellington, Aucland, Queenstown i Christchurch. Znaczącą część wykładu stanowiło także omówienie dziedzictwa naturalnego. Szczególną uwagę zwrócono na australijską górę Uluru i Wielką Rafę Koralową oraz nowozelandzkie fiordy, wulkany i gejzery. Przedstawiono także najbardziej charakterystyczne zwierzęta np. australijskie kangury i koala oraz nowozelandzkie ptaki kiwi.

Fotografie ze zbiorów E. Łużynieckiej; Fotografia Prelegentki w czasie wykładu J. Jabłońska

Z wielkim żalem zawiadamiamy, że odszedł od nas wieloletni Członek Komisji Architektury i Urbanistyki Oddziału PAN we Wrocławiu i wybitny naukowiec

prof. dr hab. inż. arch. Rafał Czerner (*03.03.1958 †03.05.2024)

Obok działalności dydaktycznej, jedną z największych pasji Profesora było prowadzenie Polsko-Egipskiej Misji Konserwatorskiej hellenistyczno-rzymskiego miasta w Marinie El-Alamein w Egipcie.

Poniżej przytaczamy kilka spośród licznych osiągnięć Profesora Rafała Czernera.

1982 – WA PWr dyplom z wyróżnieniem i Dyplom Honorowy w ogólnopolskim konkursie prac dyplomowych o nagrodę im. architektów Stanisława Nowickiego i Stanisława Skrypija,
1990 – doktorat, Ratusz w Brzegu, promotor prof. dr hab. inż. arch. Jerzy Rozpędowski,
2002 – doktor habilitowany, wyróżniona monografia: Zabudowy rynków: Średniowieczne bloki śródrynkowe wybranych dużych miast Śląska, Oficyna Wydawnicza PWr,
1982 i 1983-1993 – staże zawodowe w pracowniach architektów Stefana Du Chateau w Paryżu, Konrada Szabelewskiego w Monako oraz konserwatora zabytków Yvesa Boiret w Paryżu,
od 1986 – Polsko-Egipska Misja Archeologiczno-Konserwatorska Świątyni Totmesa III w Deir El-Bahari,
od 2011 – kierownik Polsko-Egipskiej Misji Konserwatorskiej hellenistyczno-rzymskiego miasta w Marinie El-Alamein w Egipcie,
2004 – Ekspedycja Archeologiczna Novae (Bułgaria) badająca rzymskie łaźnie legionowe,
2007, 2008 – ekspert konsultujący prace konserwatorskie na stanowiskach archeologicznych w Machu Picchu i Tiawanaku, Członek Międzynarodowej Rady Zabytków (ICOMOS), Międzynarodowego Stowarzyszenia Egiptologicznego, Koldewey-Gesellschaft, Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków,
od 2014 kierownik Katedry Historii Architektury, Sztuki i Techniki,
od 2020 Przewodniczący Rady Naukowej Dyscypliny Architektura i Urbanistyka na PWr.

Wraz z odejściem Profesora Rafała Czernera wrocławskie środowisko naukowe poniosło ogromną stratę.

prof.dr hab.inż.arch. Janusz Rębielak
dr hab.inż.arch. Joanna Jabłońska, prof. uczelni
dr inż.arch. Jerzy Łątka