Задзіночанне Беларускіх Студэнтаў / Belarusian Students' Association

Białoruskie Zrzeszenie Studentów zwróciło się do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO)

Oficjalnie złożyliśmy wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o podjęcie tematu nowego rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) z dnia 30 lipca 2025 r. „w sprawie rodzajów dokumentów potwierdzających znajomość języka, w którym odbywa się kształcenie w ramach studiów wyższych” (Dz.U. 2025 poz. 1045).

❓️ Co się stało?
W szczycie rekrutacji wydano rozporządzenie MNiSW, które ograniczyło katalog dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego i angielskiego na poziomie B2 (weszło w życie 01.08.2025).

🔻 W rezultacie:
- część kandydatów utraciła możliwość złożenia dokumentów,
- uchylono wcześniej wydane decyzje o przyjęciu lub odmowie, mimo spełnienia ogłoszonych wcześniej warunków,
- uczelnie zaczęły stosować różne zasady między turami rekrutacji (I–III), co jest sprzeczne z zatwierdzonymi harmonogramami,
- nie wprowadzono przepisów przejściowych, a vacatio legis wyniosło tylko jeden dzień,
- publikacja projektu w RCL* miała wyłącznie charakter formalny i nie została faktycznie zakomunikowana kandydatom.

‼️ Wzywamy do:
1) Przepisów przejściowych – odroczenia stosowania nowych wymogów oraz uznania dokumentów złożonych według wcześniejszych zasad.
2) Wytycznych dla uczelni – zobowiązania szkół wyższych do uwzględniania procedur obowiązujących przed 01.08.2025, niewznawiania ostatecznych decyzji bez podstaw prawnych i utrzymania jednolitych zasad rekrutacji.
3) Kontroli – przeprowadzenia analizy uchyleń decyzji po 01.08.2025 pod kątem zgodności z normami proceduralnymi (k.p.a.**) oraz przygotowania rekomendacji dla zapewnienia stabilności prawa.
4) Moratorium – czasowego wstrzymania stosowania nowych wymogów w już rozpoczętych procesach rekrutacyjnych do czasu przyjęcia przepisów przejściowych.

Białoruskie Zrzeszenie Studentów będzie nadal monitorować sytuację i informować studentów_ki.

*RCL — Rządowe Centrum Legislacji
**k.p.a. — Kodeks postępowania administracyjnego

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich
https://www.facebook.com/share/16zuhZPJiE/

📌 From June 23 to 29, the Legal Initiative and the International Committee for the Investigation of Torture in Belarus are organizing the Week Against Torture for the seventh time. This campaign is timed to coincide with the UN International Day in Support of Victims of Torture, observed on June 26.

The Belarusian Students’ Association (BSA) is joining this important initiative and, as part of it, wants to share the stories of young political prisoners — their experiences with the so-called Belarusian “justice system,” their feelings, emotions, and reflections.

The situation of political prisoners is something that must remain on the public agenda — without exception and without interruption. Repression against those who had the courage to express views different from those imposed by the regime is not just statistics — it is about human lives, pain, fear, and brokenness. The Lukashenka regime is a regime of violence and torture, one that systematically destroys anyone who is different or refuses to submit. In this system, political prisoners are not seen as people — they are denied basic human rights and placed below rapists, murderers, and maniacs in the prison hierarchy.

That is why speaking out about them, demanding their freedom, supporting them, and amplifying their stories is our duty. Freedom to all political prisoners!

🔗 Read the whole story on our website: https://www.zbsunion.org/living_when_life_is_behind_bars_the_story_of_a_young_political_prisoner_en

The Immigrants' Passport in Norway: challenges for Belarusians

The Belarusian Students' Association welcomes any support for the outlined recommendations through the dissemination of the document, its public mention in related materials, and open appeals to the Norwegian authorities. The use of information from the document is permitted only with direct reference to the Belarusian Students' Association (BSA).

🔗 To read the full document, follow the link:https://drive.google.com/file/d/1FEKvy0Upb_4diVcCNxetRWKjlZPuJK9k/view?usp=sharing

Norwegian Helsinki Committee

📌 The State of Belarusian Academia 2024

This report by the Belarusian Students' Association (BSA) is a crucial part of our advocacy efforts. It provides an overview of the state of Belarusian academia in 2024, covering political repression against students and educators, the ideological and militaristic shift in education, the state-mandated job distribution system, and the situation of Belarusian students abroad.

Beyond analysis, the document includes recommendations for international institutions and the academic community. BSA urges foreign partners to support Belarusian students and educators, help disseminate this report, and advocate for the implementation of the recommendations outlined in it.

The full document can be found via the link: https://drive.google.com/file/d/1nT1OJJwe8vCO0Z98vF4WGgeDe2bWDFhc/preview

How state propaganda has defrauded Belarusian students to take part in their propaganda movie

Not long ago, the state-controlled broadcasting service Belteleradio released a film titled "Alien Sky" about the "survival" of Belarusian students abroad (we deliberately use quotation marks to emphasize the falsehood of this concept). This film is pure propaganda, created through deception, where students and their struggles were shamelessly exploited.

Pressure from the Belarusian authorities persists, and in this case, it directly targets Belarusian students who, one would think, live in "safety" abroad.

Stand with Belarus!
Stand with Belarusian students!

European Students' Union - ESU
European Humanities University
Беларускі нацыянальны моладзевы савет РАДА
Святлана Ціханоўская

Students United for Freedom: Belarus Stands with Georgia! 🇬🇪 🤍❤🤍
თავისუფლებისთვის გაერთიანებული სტუდენტები: ბელარუსი საქართველოსთან დგას!

FAKE PRESIDENTIAL ELECTION 2025 IN BELARUS

Tomorrow, 26 January, Lukashenka will be reconfirmed as president of Belarus for a seventh term, making 36 (!) consecutive years in power. The Belarusian authorities are organising a pompous show to present a picture of democratic elections in which Lukashenka will receive overwhelming support. Students are actively dragged into this propaganda show.

We want to stress that free democratic elections are not possible in Belarus today, and remind what Lukashenka did to stay in power in 2020 after losing the last presidential elections.

Belarusians, especially the students who took an active part in the protests, have made their choice for a free European future for Belarus. We will continue to show them our unwavering support on their way there, unswayed by any sham election in the country.

📄 Read the cards for more details!

European Students' Union - ESU
freier zusammenschluss von studentInnenschaften (fzs)
UDU - Unione degli Universitari

Dziś, 26 stycznia 2025 roku, na Białorusi odbywają się ,,wybory" prezydenckie. 🗳️ Niestety, wielu ekspertów i obserwatorów nie ma złudzeń co do ich przejrzystości i uczciwości. W warunkach, w których władze nadal wzmacniają autorytarny reżim, trudno spodziewać się zmian w kierunku demokratyzacji.

Czy będą to wybory w znanym nam rozumieniu? Niestety, wszystko odbywa się pod ścisłą kontrolą władz, z udziałem "opozycyjnych" kandydatów, którzy są całkowicie posłuszni systemowi. Na Białorusi od dawna nie było wolnych i uczciwych wyborów, a rok 2025 nie wydaje się być wyjątkiem.

Mówiąc o możliwych protestach i reakcjach społeczeństwa, sytuacja w kraju pozostaje napięta. ⚠️ Stowarzyszenia studenckie i inni aktywiści mogą znaleźć się pod jeszcze większymi represjami. Ci, którzy zdecydują się wyrazić niezadowolenie z wyników wyborów, mogą spotkać się z twardą odpowiedzią władz.

Proces tłumienia nastrojów protestacyjnych stał się tak intensywny, że niektórzy nie wykluczają pojawienia się "grup studenckich" — zorganizowanych formacji mających na celu tłumienie sprzeciwu wśród młodzieży. 🎓 Takimi grupami kieruje głównie Białoruski Republikański Związek Młodzieży (BRSM).

Jednak za granicą prowadzona jest aktywna działalność w kontekście nowych wyborów prezydenckich. Białoruska diaspora organizuje akcje, wydarzenia i spotkania, aby zwrócić uwagę na sytuację polityczną w kraju. 🌍 Białorusini za granicą wspierają kampanie na rzecz obrony prawa do udziału w wyborach, w tym dla obywateli przebywających poza Białorusią. Organizowane są konsultacje prawne oraz inicjatywy monitorujące proces wyborczy. Szczególną uwagę poświęca się kwestii więźniów politycznych, ponieważ ich uwolnienie jest kluczowym aspektem przywrócenia demokracji.

Podsumowując, czy w 2025 roku będą masowe protesty lub aktywny opór? Jest to mało prawdopodobne, ale ważne jest, aby pamiętać, że każde działanie, choćby małe, ma znaczenie. Dążenie narodu białoruskiego do wolności nie może zostać całkowicie stłumione. ✊

Wybory prezydenckie na Białorusi w 2020 roku były punktem zwrotnym we współczesnej historii kraju. Kampania rozpoczęła się od nieoczekiwanego wzrostu popularności alternatywnych kandydatów, którym po raz pierwszy od lat udało się zmobilizować społeczeństwo i rzucić wyzwanie systemowi. 📣 Wiktar Babaryka, Waleryj Cepkała i Siarhiej Cichanouski szybko stali się symbolami nadziei na zmianę.

Kiedy reżim zaczął ograniczać ich działalność: Siarhiej Cichanouski i Wiktar Babaryka zostali aresztowani, a Waleryj Cepkała nie został zarejestrowany przez Centralną Komisję Wyborczą – doszło do połączenia sztabów tych 3 polityków, na czele czego stała Swiatłana Cichanouska. 👩 Jako kandydatka, zamiast aresztowanego męża, udało jej się zjednoczyć opozycję i stać się symbolem walki o wolność. Jej wiece zgromadziły dziesiątki tysięcy ludzi, pokazując niezadowolenie w społeczeństwie.

❕ Fenomen wyborów w 2020 r. to nie tylko masowe poparcie dla alternatywnych kandydatów, ale także inicjatywy technologiczne, takie jak platforma „Głos”, która umożliwiła dokumentowanie głosów wyborców. Ponad 1 000 000 osób dołączyło do platformy internetowej "Głos".

🗳 Zdecydowana większość oddała głosy na Swiatłanę Cichanouską. Udało się uzyskać protokoły z 432 obwodowych komisji wyborczych, w Mińsku z 731. Według nich kandydatka opozycji otrzymała 132 941 głosów, podczas gdy według wersji CKW w Mińsku miała tylko 126 861 głosów. W 2021 r. platforma "Głos" zakończyła alternatywne liczenie głosów. ❗️Analitycy zespołu doszli do wniosku, że Cichanouska otrzymała co najmniej 3 mln głosów i wygrała wybory już w pierwszej turze.

Fałszerstwa były tak oczywiste, że wstrząsnęły cały kraj. Po ogłoszeniu oficjalnych wyników: (Łukaszenka - 80,10% i Cichanouska - 10,12%) które utrzymały Łukaszenkę u władzy, rozpoczęły się największe protesty w historii niepodległej Białorusi. Miliony ludzi wyszły na ulice, domagając się poszanowania ich wyborów. ✊

Pierwsze dni charakteryzowały się brutalnymi starciami z siłami porządkowymi. Milicja i OMON używały gazu łzawiącego, gumowych kul, granatów hukowych i przemocy fizycznej wobec protestujących. 🧨 Od 9 do 11 sierpnia władza wyłączyła internet. 📱Tysiące ludzi zostało aresztowanych, wielu z nich torturowano w aresztach. Zginęło co najmniej kilkanaście osób, choć dokładna liczba ofiar jest trudna do ustalenia. Później demonstracje miały pokojowy charakter: ludzie wychodzili z kwiatami, biało-czerwono-białymi flagami. Kobiety odgrywały kluczową rolę, organizując marsze i wyrażając solidarność z represjonowanymi.

Chociaż protesty i były pokojowe, władze traktowały protestujących zupełnie nie w sposób pokojowy. W okresie od 2020 do 2024 roku:
👉 ogólna liczba emigrantów z Białorusi wyniosła 500–600 tysięcy osób
👉 całkowita liczba zlikwidowanych NGO przekroczyła 1800
👉 całkowita liczba więźniów politycznych wyniosła ponad 1300 osób.

Wybory w 2020 r. i wydarzenia, które po nich nastąpiły, stały się symbolem tego, że ludzie są gotowi walczyć o swoje prawa.

🎓 Aktywacja represji politycznych wobec studentów na Białorusi miała miejsce w latach 2006–2010. Fala prześladowań była wynikiem wyborów prezydenckich w 2006 i 2010 roku, w których studenci wzięli bardziej aktywny udział. Jednym z kandydatów opozycji w wyborach 2006 roku był Aleksander Kazulin – rektor Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego (BUP) w latach 1996–2003.

Przed wyborami w 2006 roku władze znacząco ograniczyły autonomię głównej uczelni kraju. BUP:
➡️ został pozbawiony reprezentacji na poziomie rządu,
➡️ zniesiono wybieralne stanowiska, zastępując je mianowaniami,
➡️ podporządkowano Uniwersytet bezpośrednio ministerstwu edukacji.

💼 Podczas wyborów wywierano ukierunkowaną presję na studentów, zmuszając ich do:
➡️ zbierania podpisów na rzecz Alaksandra Łukaszenki,
➡️ głosowania na niego.

Grożono wydaleniem z akademików, a nawet z uczelni. Po wyborach i związanych z nimi protestach doszło do aresztowań studentów.

🤝 Pomoc z Polski:
30 marca 2006 roku, w odpowiedzi na prześladowania, przedstawiciele polskiego rządu, Aleksander Milinkiewicz (lider opozycji) oraz rektorzy polskich uczelni podpisali „List intencyjny”. Dokument ten stał się fundamentem Programu im. Konstantego Kalinowskiego, który miał na celu:
➡️ zapewnienie stypendiów studentom wydalonym z uczelni z powodów politycznych,
➡️ umożliwienie im kontynuowania nauki w Polsce.

💥 Wybory prezydenckie w 2010 roku charakteryzowały się jeszcze większą przemocą wobec studentów. Zwiększono presję, a represje stawały się coraz brutalniejsze. W odpowiedzi rozszerzono Program Kalinowskiego, oferując pomoc wszystkim studentom, którzy nie mogli kontynuować nauki na Białorusi. Program zapewniał:
➡️ zakwaterowanie w Polsce,
➡️ roczne kursy językowe do poziomu B2.

W wyborach parlamentarnych w 2019 roku powróciły metody znane z 2006 i 2010 roku – tzw. „zagony”. Obejmowały one:
➡️ szantaż w akademikach,
➡️ „profilaktyczne rozmowy” - polegają one na bezpośrednich, pozornie nieformalnych spotkaniach, najczęściej z przedstawicielami organów ścigania, administracji uczelni lub pracodawcami,
➡️ groźby wydalenia z uczelni lub skierowania do wojska (w przypadku studentów-mężczyzn).

⚠️ Po wyborach prezydenckich w 2020 roku represje wobec studentów przybrały katastrofalne rozmiary. Program Kalinowskiego stał się jednym z głównych sposobów ratunku dla:
➡️ studentów prześladowanych za udział w protestach,
➡️ organizatorów komitetów strajkowych,
➡️ osób narażonych na rosnący nacisk ideologiczny lub ryzyko aresztowania.

Kolejna fala wyjazdów studenckich z Białorusi nastąpiła w 2022 roku, po rozpoczęciu wojny na Ukrainie.

🗳️ W 2010 roku na Białorusi odbyły się czwarte wybory prezydenckie. Charakteryzowały się one:

➡️ dużą liczbą kandydatów,
➡️ swobodnym zbieraniem podpisów,
➡️ niespodziewanym dopuszczeniem opozycji do komisji wyborczych – choć tylko na 0,25%, co i tak było krokiem naprzód,
➡️ oraz rejestracją wszystkich kandydatów ze strony sił demokratycznych.

Prezydent Aleksander Łukaszenka jako główny gwarant konstytucji kraju, obiecywał, że wybory będą odpowiadały światowym standardom.

Jednak...
❌ Przymuszanie studentów i pracowników instytucji państwowych do głosowania przed głównym dniem wyborów (tzw. głosowania przedterminowego),
❌ brak przejrzystości w nadzorze nad przebiegiem wyborów i liczeniem głosów,
❌ oraz inne poważne naruszenia, które przekreśliły wszystkie wcześniejsze, pozytywne zmiany.

📢 Centrum Praw Człowieka „Wiasna” zauważyło pewne poprawy w etapach kampanii wyborczej, ale ostatecznie oceniło wybory jako niezgodne z międzynarodowymi standardami demokratyczności.

🗳️ Centralna Komisja Wyborcza Białorusi ogłosiła zwycięzcą Aleksandra Łukaszenkę z wynikiem 79,65%. Jednak według badań opinii publicznej i exit polli, faktyczne poparcie mogło wynosić mniej niż 40%. Wyniki wyborów ogłoszone przez CKW w żaden sposób nie odzwierciedlały woli obywateli Białorusi.

🚨19 grudnia, po ogłoszeniu wyników wyborów, rozpoczęły się masowe protesty pod nazwą „Płoszcza” (Plac). Wzięło w nich udział od 10 do 60 tysięcy osób.

💔 Wobec pokojowych demonstrantów – w tym kobiet i nieletnich – użyto siły fizycznej oraz gumowych pałek. Wielu demonstrantów zostało rannych, a część trafiła do szpitali.

🚓 Po zakończeniu wiecu znaczna część uczestników została zatrzymana. Statystyki wskazują, że aż 73% z niemal 700 zatrzymanych stanowili młodzi ludzie.🎓 Po masowych protestach rozpoczęto wyrzucanie studentów z uczelni.

🚨 Pod koniec lat 90. i na początku lat 2000. władze białoruskie podjęły szereg działań mających na celu dalsze umocnienie reżimu autorytarnego. Działania te objęły niemal wszystkie aspekty życia społecznego i politycznego, co pozwoliło na jeszcze mocniejsze skoncentrowanie władzy w rękach Alaksandra Łukaszenki.

1️⃣ W pierwszej kolejności władze ograniczały wolności zgromadzeń i wypowiedzi.
W 1997 roku przyjęto ustawę, która znacznie utrudniła organizowanie masowych wydarzeń. Od tego momentu na przeprowadzenie protestów, demonstracji i innych wydarzeń publicznych wymagano wcześniejszej zgody. 📢 Tłumienie akcji protestacyjnych odbywało się z użyciem coraz większej siły, brutalności oraz masowych zatrzymań uczestników. Dodatkowo w 2000 roku udział w nielegalnych zgromadzeniach stał się podstawą do odpowiedzialności karnej, co znacząco zmniejszyło liczbę uczestników protestów.

2️⃣ Władze zajęły się również likwidacją i kontrolą nad organizacjami pozarządowymi.

W 2003 roku zlikwidowano ponad 50 organizacji, w tym struktury obrońców praw człowieka takie jak „Wiosna”. Zakazy nie ominęły również organizacji współorganizującej wydarzenie ,,Gra pozorów”, Задзіночанне Беларускіх Студэнтаў / Belarusian Students' Association Białoruskiego Zrzeszenia Studentów. Władze postrzegały BZS jako zagrożenie. 🚨 Organizacja często spotykała się z rewizjami, aresztowaniami aktywistów oraz presją ze strony administracji uczelni.

Od 2000 roku wielu aktywistów BZS zostało wydalonych z uczelni za działalność polityczną. W 2001 roku BZS znalazło się pod groźbą likwidacji, gdy Ministerstwo Sprawiedliwości Białorusi oskarżyło organizację o naruszenie statutu.

3️⃣ Państwo stworzyło bariery rejestracyjne, wprowadzając surowe zasady rejestracji NGO, które praktycznie uniemożliwiały ich powstawanie i działalność. Wprowadzono również przepisy zakazujące finansowania niezależnych organizacji ze środków zagranicznych. Władze przeprowadzały kontrole i konfiskowały środki, jeśli finansowanie pochodziło z zagranicy.

4️⃣ Jednym z najważniejszych punktów było przejęcie przez Łukaszenkę kontroli nad wyborami.

Podczas wyborów prezydenckich w 2001 roku międzynarodowi obserwatorzy odnotowali naruszenia. Na przykład procedura głosowania była zorganizowana w taki sposób, że obserwatorzy nie mieli dostępu do liczenia głosów. 🤡 Dochodziło do dyskredytacji opozycji: media państwowe rozpowszechniały informacje, które przedstawiały opozycję jako „pomocników Zachodu”, którzy rzekomo „działają przeciwko narodowi”. Zmiany w systemie wyborczym również miały miejsce. Referendum z 1996 roku pozwoliło Łukaszence samodzielnie formować komisje wyborcze, co zapewniło mu pełną kontrolę nad procesem wyborczym.