19/06/2026
📸 Muzeum Narodowe w Warszawie. Wystawa wykopalisk egipskich Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego* (28 IX - 28 XI 1937). Fragment ekspozycji z sarkofagiem kapłana boga Amona, fot. Zofia Kruze-Tomaszewska. Zdjęcie ze zbiorów MNW (nr inw. DI 102897 MNW).
*obecnie: Uniwersytet Warszawski
19/06/2026
📰 ,,Archeolodzy badający średniowieczne cmentarzysko w Starym Mieście k. Dąbrówna natrafili na nietypowy pochówek; zmarłego z żelaznym nożem pod szyją i gwoździem na piersiach. Taka zawartość grobu nie oznacza, że były to pogańskie praktyki antywampiryczne - uważa kierujący pracami dr Arkadiusz Koperkiewicz."
Na cmentarzysku koło Dąbrówna archeolodzy odkryli nietypowy średniowieczny pochówek
Archeolodzy badający średniowieczne cmentarzysko w Starym Mieście k. Dąbrówna natrafili na nietypowy pochówek; zmarłego z żelaznym nożem pod szyją i gwoździem na piersiach. Taka zawartość grobu nie oznacza, że były to pogańskie praktyki antywampiryczne - uważa kierujący pracami dr ...
19/06/2026
Poza Kontekstem. Sól w Prehistorii
O książce doktora Karola Dzięgielewskiego na temat badań na stanowisku Brzezie 17 i osady związanej z produkcją soli pisaliśmy w kwietniu tego roku. Dziś zapraszamy do wysłuchania rozmowy na kanale "Poza Kontekstem"
19/06/2026
📰 ,,Wśród ponad pięciu tysięcy glinianych figurek wydobytych z wykopalisk w La Blanca jedna nie daje spokoju badaczom. Fragment ceramiki z odłamaną dolną częścią, z górną ukształtowaną w abstrakcyjny, „języczek", nosi na sobie jedenaście starannie odciśniętych kropek, rozłożonych w trzy kolumny – 3, 4, 4. Figurka pochodzi z lat 750–650 przed Chrystusem. Jeśli interpretacja Julii Guernsey i Stephanie M. Strauss z University of Texas oraz Michaela Love'a z California State University jest słuszna, mamy do czynienia z najstarszym datowanym zapisem liczbowym w całej Mezoameryce."
Liczby na ciele. To najstarszy datowany zapis liczbowy w Mezoameryce?
Wśród ponad pięciu tysięcy glinianych figurek wydobytych z wykopalisk w La Blanca jedna nie daje spokoju badaczom. Fragment ceramiki z odłamaną dolną częścią, z górną ukształtowaną w abstrakcyjny, „języczek
18/06/2026
,,Badacze z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu w Tiranie odkryli pozostałości dużej świątyni hellenistycznej na terenie starożytnego miasta w północnej Albanii. To pierwsza tego typu iliryjska budowla zidentyfikowana w tym regionie oraz kolejny przełom w badaniach nad tzw. zaginionym miastem.
Współczesne Bushat – położone około 10 km na południe od Szkodry w północnej Albanii – kryje pozostałości rozległego iliryjskiego ośrodka osadniczego. Stanowisko to jest jednym z nielicznych w Europie przykładów „zaginionego miasta” – miejsca, które przez stulecia zostało wymazane nie tylko z map, ale również z ludzkiej pamięci."
Odkrycie hellenistycznej świątyni
Badacze z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu w Tiranie odkryli pozostałości dużej świątyni hellenistycznej na terenie starożytnego miasta w północnej Albanii. To pierwsza tego typu iliryjska budowla zidentyfikowana w tym regionie oraz kolejny przełom w badaniach nad tzw. zaginionym m...
18/06/2026
📰 ,,Na odludnym wybrzeżu hrabstwa Sutherland w północno-zachodniej Szkocji, nad jeziorem Loch Borralie, odkryto przed laty niewielki kamienny kopiec (cairn) skrywający szczątki dwóch osób. Najnowsza analiza tych pochówków, której wyniki opublikowano w czasopiśmie 𝐴𝑛𝑡𝑖𝑞𝑢𝑖𝑡𝑦, ujawniła zaskakująco złożoną historię, która sięga setek kilometrów i wielu pokoleń."
Przed 2000 lat w Szkocji pochowano kobietę, której usunięto mózg, a z kości wykonano narzędzia
Na odludnym wybrzeżu hrabstwa Sutherland w północno-zachodniej Szkocji, nad jeziorem Loch Borralie, odkryto przed laty niewielki kamienny kopiec (cairn) skrywający szczątki dwóch osób. Najnowsza analiza tych pochówków – której wyniki opublikowano w czasopiśmie Antiquity – ujawniła za...
10/06/2026
📰 "Vráble to jedno z największych stanowisk kultury ceramiki wstęgowej, która jako pierwsza przyniosła rolnictwo do środkowej Europy około 5500 lat przed naszą erą. Osada liczyła co najmniej 313 domów, skupionych w trzech „dzielnicach", i była zamieszkana mniej więcej od 5250 do 4950 p.n.e. „Dzielnica" południowo-zachodnia otoczona była podwójnym rowem o długości 1,3 km, z co najmniej sześcioma wejściami. To właśnie w tym rowie spoczywały szczątki. Martin Furholt z Uniwersytetu w Kilonii i Ivan Cheben ze Słowackiej Akademii Nauk oraz ich zespół opisali na łamach 𝑃𝑟𝑜𝑐𝑒𝑒𝑑𝑖𝑛𝑔𝑠 𝑜𝑓 𝑡ℎ𝑒 𝑃𝑟𝑒ℎ𝑖𝑠𝑡𝑜𝑟𝑖𝑐 𝑆𝑜𝑐𝑖𝑒𝑡𝑦 wyniki dotychczasowych badań nad tajemniczymi szczątkami."
Dziesiątki bezgłowych szkieletów na Słowacji. Tajemnica stanowiska Vráble-Veľké Lehemby
Latem 2022 roku archeolodzy pracujący na stanowisku Vráble-Veľké Lehemby w południowo-zachodniej Słowacji natrafili na niezwykłe znalezisko. Na dnie rowu otaczającego neolityczną osadę sprzed siedmiu tysięcy lat leżały szczątki dziesiątków ludzi. Niemal wszystkie pozbawione były gł...
09/06/2026
📰 ,,W 1990 roku u wybrzeży hiszpańskiego miasta Benicarló w Walencji rybacy wydobyli dwie duże bryły żelaza pozlepianego przez korozję i morskie osady. Bryły składały się z 43 żelaznych hełmów. Zostały znalezione na głębokości około 6 metrów na znanym stanowisku archeologicznym Piedras de la Barbada, gdzie wcześniej odkryto amfory, rzymskie kotwice, hełmy z brązu – w tym celtyckie/rzymskie hełmy typu Monetfortino z czasów wojen punickich oraz fragment hełmu chalcydyjskiego (IV/III wiek p.n.e.). Nowo odkryte hełmy uznano więc za pochodzące ze starożytności. Jednak obecne badania – przeprowadzone przez włosko-hiszpański zespół – dowodzą, że hełmy są o setki lat młodsze, niż przypuszczano"
Miały pochodzić ze starożytności. Hełmy okazały się o setki lat młodsze
W 1990 roku u wybrzeży hiszpańskiego miasta Benicarló w Walencji rybacy wydobyli dwie duże bryły żelaza pozlepianego przez korozję i morskie osady. Bryły składały się z 43 żelaznych hełmów. Zostały znalezione na głębokości około 6 metrów na znanym stanowisku archeologicznym Pie...
03/06/2026
📰 ,,Wspólny grób dwóch kobiet, żyjących w średniowieczu, odkryto w Opolu. To pierwszy potwierdzony genetycznie pochówek osób tej samej płci w średniowiecznej Polsce. Charakter relacji łączącej je za życia jest niejasny, jednoczesny pochówek mógł wskazywać np. na pełnienie podobnej funkcji w społeczności."
Opole/Pierwszy średniowieczny wspólny pochówek dwóch kobiet, potwierdzony genetycznie
Wspólny grób dwóch kobiet, żyjących w średniowieczu, odkryto w Opolu. To pierwszy potwierdzony genetycznie pochówek osób tej samej płci w średniowiecznej Polsce. Charakter relacji łączącej je za życia jest niejasny, jednoczesny pochówek mógł wskazywać np. na pełnienie podobnej fun...
02/06/2026
📰 ,,W trakcie prac ziemnych poprzedzających budowę nowej siedziby władz miejskich w Paderborn natrafiono na wyjątkowo dobrze zachowany notatnik z XIII lub XIV wieku. Znalezisko wydobyto ze średniowiecznej latryny i właśnie temu miejscu zawdzięcza ono dobry stan zachowania. Wilgotne, pozbawione dostępu powietrza środowisko było idealnym konserwatorem materii organicznej. Przez 700–800 lat chroniło drewno, wosk i skórę przed rozkładem."
Podczas prac archeologicznych z latryny wyłonił się... świetnie zachowany średniowieczny notatnik
W trakcie prac ziemnych poprzedzających budowę nowej siedziby władz miejskich w Paderborn natrafiono na wyjątkowo dobrze zachowany notatnik z XIII lub XIV wieku. Znalezisko wydobyto ze średniowiecznej latryny i właśnie temu miejscu zawdzięcza ono dobry stan zachowania. Wilgotne, pozbawione d...