Koło Zoologii Bezkręgowców ZUT w Szczecinie

🔵🐉 Blue dragon - Kwietniowy Bezkręgowiec Miesiąca

Glaucus atlanticus to gatunek jadowitego morskiego ślimaka tyłoskrzelnego, należącego do typu mięczaków (Mollusca), gromady ślimaków (Gastropoda) i rzędu nagoskrzelnych (Nudibranchia). Występuje w wodach umiarkowanych i tropikalnych, powszechny w wodach Atlantyku, Pacyfiku i Oceanu Indyjskiego. Docelowo zasiedla głębsze wody, na plażach pojawia się sezonowo poprzez wyrzucające go na brzeg prądy morskie. Unosi się na powierzchni wody, dzięki gazowi obecnemu w jego żołądku.

Nie jest uznawany za gatunek inwazyjny, jednakże jest coraz częściej zauważany poza swoim typowym habitatem. Jest to gatunek niebezpieczny z uwagi na to, że żywi się jadowitymi meduzami, następnie magazynuje ich jad i uwalnia go podczas użądleń. Z tego względu, jeżeli Glaucus atlanticus pojawi się na plaży musi ona zostać czasowo zamknięta.

Jego ciało jest spłaszczone i wydłużone, od strony brzusznej przybiera barwę srebrzysto-szarą, natomiast od strony grzbietowej ma kolor niebieski z czarnymi plamkami. Posiada sześć kończyn przypominających skrzydła, stąd też wywodzi się jego nazwa – niebieski smok.

M. K.

🐌Współpraca między szczecińskimi uczelniami oraz sukses na Jubileuszowym XL Krajowym Seminarium Malakologicznym w Krakowie🐌

Kamil Walczak, członek naszego Koła, miał okazję zaprezentować referat pt. "Ślimak Cornu aspersum w Polsce - występowanie i badania genetyczne" na KSM w Krakowie. Referat był owocem intensywnej współpracy z Panią profesor Marianną Soroką oraz Panią doktor Barbarą Wąsowicz z Uniwersytetu Szczecińskiego.

🧬 Cornu aspersum (syn. Helix aspersa) jest hodowany w celach konsumpcyjnych. Od przynajmniej 10 lat ten gatunek jest notowany w Polsce poza fermami. Prof. Marianna Soroka przeprowadziła pierwszą w kraju identyfikację molekularną osobnika tego gatunku, znalezionego w Szczecinie w 2024 roku. Aktualnie badania obejmują analizę sekwencji mitochondrialnego genu COI 30 osobników pochodzących z 3 miejsc - środowisk antropogenicznych i hodowli z naszego kraju.

🎉 Wystąpienie zdobyło dwie nagrody - Pierwsze miejsce za najlepszy referat w kategorii "Młodzi Naukowcy" oraz Nagrodę Publiczności za najlepszy referat w tej samej kategorii. Wśród nagród Kamil otrzymał m.in. możliwość udziału w trzydniowym kursie z zakresu technik molekularnych organizowanym w Centrum Edukacji Przyrodniczej UJ, co będzie świetną okazją do rozwoju naukowego w tym kierunku.

Seminarium odbyło się w dniach 15-17.04.2026 w Instytucie Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego i zebrało malakologów z calego kraju (i nie tylko). Inni prelegenci opowiadali m.in. o interakcjach miedzygatunkowych małży słodkowodnych, malakofaunie w rekonstrukcjach paleośrodowiska, wzorcach różnorodności ślimaków lądowych czy pracach badawczych prowadzonych w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie.

🐌🐌🐌
Wydział Biotechnologii i Nauk o Zwierzętach ZUT w Szczecinie
Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie - ZUT

BEZKRĘGOWIEC MIESIĄCA 🐚

Przydacznia olbrzymia (𝘛𝘳𝘪𝘥𝘢𝘤𝘯𝘢 𝘨𝘪𝘨𝘢𝘴) to najwiekszy współcześnie żyjący małż na świecie. Żyje w Oceanie Indyjskim oraz Oceanie Spokojnym. Jej wyjątkową cechą jest wspomniana już wielkość. Muszle mogą osiągać nawet metr i ważyć ponad 200 kilogramów.

Muszle przydaczni od XVI-XVII w. były wykorzystywane w Europie jako kropielnice w wielu kościołach. Jedne z najbardziej znanych kropielnic z przydaczni znajdują się w Kościele św. Sulpicjusza w Paryżu. Według tradycji zostały przekazane przez François I of France w XVI w.
Przykładem z Naszego podwórka jest kropielnica w kościele na szczecińskim Skolwinie.

Muszle przydaczni są ważnym elementem w muzealnych kolekcjach, w Naszej najbliższej okolicy możemy podziwiać je w:
Muzeum Minerałów Kołobrzeg
Muzeum Rybołówstwa Morskiego w Świnoujściu
Museum für Naturkunde Berlin

Oprócz tego znajdują się w zbiorach miedzy innymi:
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku
Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu Wrocławskiego
Warszawskie ZOO
Muzeum Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN w Krakowie

K. W.

Jako krótką odskocznię od trwającej sesji przedstawiamy kolejnego Bezkręgowca Miesiąca - Elysia chlorotica 🌊

Elysia chlorotica to gatunek morskiego ślimaka należącego do typu mięczaków (Mollusca), gromady ślimaków (Gastropoda) oraz rzędu Sacoglossa, obejmującego gatunki wyspecjalizowane w odżywianiu się glonami. Występuje wzdłuż wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej, gdzie zasiedla płytkie, przybrzeżne wody bogate w glony.

Gatunek nie jest obecnie uznawany za inwazyjny ani szczególnie zagrożony według dostępnych danych ochronnych. Najniezwyklejszą cechą tego ślimaka jest jego zdolność do „kradzieży" chloroplastów z glonów Vaucheria litorea. Zjawisko to, nazywane kleptoplastyką, polega na przejmowaniu organelli odpowiedzialnych za fotosyntezę i wykorzystywaniu ich we własnych komórkach. Dzięki temu Elysia chlorotica może przez wiele miesięcy funkcjonować niemal jak roślina – wytwarzając energię z wykorzystaniem światła słonecznego i dwutlenku węgla bez pobierania pokarmu.

M. U.

Wraz z nowym rokiem wracamy z nową energią i serią postów "Bezkręgowiec miesiąca", której celem jest przybliżenie ciekawych gatunków bezkręgowców.

W styczniu pod lupę bierzemy 𝐵𝑒𝑟𝑡ℎ𝑒𝑙𝑖𝑛𝑖𝑎 𝑙𝑖𝑚𝑎𝑥, niewielkiego ślimaka morskiego należącego do niezwykłej rodziny 𝐽𝑢𝑙𝑖𝑖𝑑𝑎𝑒. Ślimaki należące do tej rodziny charakteryzują się muszlą zbudowaną z dwóch części. Gatunek ten został odkryty przez japońskich badaczy w 1959 roku na przybrzeżnych skałach Morza Wewnętrznego Japonii.

Po wykluciu larwy posiadają jednolitą muszlę oraz wieczko (𝑜𝑝𝑒𝑟𝑐𝑢𝑙𝑢𝑚), wytwarzane przez gruczoły stopy. W trakcie dalszego rozwoju i wzrostu muszli dochodzi do jej wtórnego podziału na dwie klapki, połączone więzadłem oraz mięśniami zamykaczami. Na tym etapie wieczko staje się zbędne i odpada.

Unikalna dwuklapowa muszla 𝐵𝑒𝑟𝑡ℎ𝑒𝑙𝑖𝑛𝑖𝑎 𝑙𝑖𝑚𝑎𝑥 jest przystosowaniem ewolucyjnym, które pozwala ślimakowi w pełni schować się do środka i jednocześnie pozostać przyczepionym do glonów żywicielskich za pomocą lepkiej nici śluzowej.

K. W.