Katedra Archeologii US

Nakładem wydawnictwa Peters ukazała się monografia "Soba – The Heart of Alwa. Volume 1" (red. Mariusz Drzewiecki, CAŚ UW), poświęcona badaniom archeologicznym w Soba – stolicy średniowiecznego Królestwa Alwy (dzisiejszy Sudan).

Wśród autorów rozdziałów znajduje się dr Tomasz Michalik z Katedry Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego, który odpowiadał za badania wykopaliskowe w Soba 🪏.

Książka dostępna jest w modelu open access. Zachęcamy do lektury 😊 Link: https://www.peeters-leuven.be/detail.php?search_key=9789042955042&series_number_str=20&lang=en

Kolejne dni badań w Nowym Objezierzu przynoszą nam odpowiedzi – choć, jak to często w archeologii bywa, nie zawsze dokładnie takie, jakich się spodziewaliśmy.
Jedno z najważniejszych założeń tegorocznych badań udało się już zrealizować: możemy znacznie precyzyjniej określić wschodni zasięg cmentarzyska z wczesnej epoki brązu, rozpoznawanego przez nas w poprzednich sezonach. To bardzo ważna informacja dla rekonstrukcji organizacji tej części stanowiska.
Ale wykop postanowił opowiedzieć nam również inną – i dużo starszą – historię. 😊
Odsłoniliśmy pozostałości osady kultury ceramiki wstęgowej rytej (KCWR). Szczególnie interesujące jest uchwycenie południowo-zachodniego fragmentu długiego domu wraz z charakterystyczną jamą glinianką. Tym samym cofamy się o kilka tysięcy lat i zaglądamy do świata pierwszych społeczności rolniczych zamieszkujących te tereny.
Teraz pozostaje już „tylko” wszystko dokładnie wyeksplorować i zadokumentować. 😄 A łatwo nie jest. Po kilku dniach słońca tutejsza glina osiągnęła stopień twardości, przy którym beton zaczyna wydawać się materiałem całkiem przyjaznym archeologowi.
Nie poddajemy się. 💪 Każdy kolejny centymetr może przynieść nowe informacje o najstarszym osadnictwie w Nowym Objezierzu.
A jak widać na zdjęciach, nad wszystkim czuwa również nasz czworonożny inspektor terenowy. 🐕 Kontrola sprzętu przeprowadzona, można pracować dalej!
Trzymajcie za nas kciuki – przed nami jeszcze sporo ziemi i, mamy nadzieję, kilka niespodzianek. ⛏️😊

W dniach 3–7 sierpnia 2026 r. w Berlinie odbyło się 25th European Meeting of the Paleopathology Association – jedno z najważniejszych europejskich spotkań badaczy zajmujących się paleopatologią i bioarcheologią. W tegorocznej konferencji uczestniczyło około 250 naukowców z 32 krajów.

Katarzyna Ślusarska z Katedry Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego, w imieniu Zespołu Badań nad Nowożytną Kulturą Funeralną, zaprezentowała przypadek Melchiora Magnusa von Wedell, pochowanego w XVIII-wiecznej krypcie rodzinnej w Brodzie, gm. Chociwel.

Dzięki połączeniu badań bioarcheologicznych ze źródłami historycznymi Melchior Magnus von Wedell odzyskał swoją indywidualną historię. Jednocześnie jego los stał się punktem wyjścia do szerszego pytania: jak w XVIII wieku wyglądało doświadczenie niepełnosprawności i opieka nad osobą, która przeżyła udar? To właśnie możliwość przejścia od zmian obserwowanych na szczątkach do rekonstrukcji doświadczenia choroby, niesamodzielności i opieki była głównym tematem prezentacji.

Uzupełnieniem programu konferencji była wycieczka do Beelitz-Heilstätten – rozległego zespołu szpitalno-sanatoryjnego powstałego na przełomie XIX i XX wieku, którego ważną część stanowiło sanatorium dla chorych na gruźlicę.

Po kilku dniach oczekiwania, związanych z zakończeniem żniw i niesprzyjającą pogodą, archeolodzy z Katedry Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego ponownie rozpoczęli badania jednego z najciekawszych stanowisk archeologicznych Pomorza Zachodniego.
Tegoroczne prace koncentrują się na dalszym rozpoznaniu cmentarzyska z początków epoki brązu odkrytego podczas wcześniejszych badań. Po przygotowaniu wykopu i wykonaniu pełnej dokumentacji – również z wykorzystaniem drona – naszym oczom ukazało się naprawdę sporo obiektów archeologicznych.
Czy wszystkie okażą się grobami? Tego jeszcze nie wiemy. Archeologia nie lubi zdradzać swoich tajemnic zbyt wcześnie. 😉 Dlatego trzymajcie kciuki, aby przynajmniej część z nich okazała się kolejnymi pochówkami z wczesnej epoki brązu.
W badaniach uczestniczą archeolodzy, studenci oraz specjaliści z różnych dziedzin. Nasz zespół wspierają:
🔹 dr hab. n. med. Iwona Teul i mgr Daria Gromnicka (Pomorski Uniwersytet Medyczny),
🔹 mgr Dorota Kozłowska i mgr Monika Witek (Muzeum Narodowe w Szczecinie).
Jak zawsze znakomitą dokumentację fotogrametryczną i dronową wykonuje Archeolog. Pracownia Archeologiczna Łukasz Połczyński – dzięki niej możemy dokumentować stanowisko z niezwykłą precyzją.
W badaniach uczestniczą również studenci archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego. Praktyki terenowe są nieodłącznym elementem kształcenia przyszłych archeologów, a udział w wykopaliskach daje możliwość zdobycia doświadczenia we wszystkich etapach badań – od przygotowania wykopu i dokumentacji po eksplorację oraz interpretację odkrywanych obiektów.
Badania realizowane są dzięki wsparciu:
🤝 Uniwersytetu Szczecińskiego
🤝 Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie
🤝 Gminy Moryń
🤝 Stowarzyszenia Terra Incognita
15 sierpnia o godz. 12.00 zapraszamy wszystkich na Dzień Otwarty Wykopalisk. Będzie można zobaczyć stanowisko, poznać kulisy pracy archeologów i dowiedzieć się, co kryje ziemia w Nowym Objezierzu.
Do zobaczenia!

Zespół Badań nad Nowożytną Kulturą Zespół kontynuuje badania nowożytnych krypt na Pomorzu Zachodnim. Tym razem badania inwentaryzacyjno-porządkowe objęły kryptę rodziny von Bonin, znajdującą się pod posadzką kościoła pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Starej Dobrzycy (gm. Resko).

Krypta została założona na początku XVIII wieku przez Casimira Wediga von Bonin – rodziny związanej panującym na ziemi łobeskiej rodem von Borck. Ostatni pochówek odnotowano w połowie XIX wieku. To wyjątkowe miejsce pozwala lepiej poznać historię pomorskiej szlachty, praktyki funeralne oraz przemiany zachodzące w kryptach na przestrzeni ponad stu lat ich użytkowania.

W badaniach uczestniczą członkowie Zespołu:
dr hab. Marcin Majewski, prof. US – kierownik badań ( Historyczny Uniwersytetu Szczecińskiego)
dr Monika Ogiewa-Sejnota ( Archeologiczno-Historyczne w Stargardzie)
dr Joanna Rennwanz ( Archeologii i Etnologii PAN)
dr Katarzyna Ślusarska (Instytut Historyczny Uniwersytetu Szczecińskiego)
oraz zaproszeni specjaliści:
dr Cristina Tica (University of Copenhagen)
dr Anna Kujawska, dr Paulina Król i dr Piotr Karczyński ( Biologii Uniwersytetu Szczecińskiego)
dr hab. n. med. Iwona Teul ( Uniwersytet Medyczny w Szczecinie).

W pracach uczestniczą również studenci kierunku archeologia Uniwersytetu Szczecińskiego, którzy po raz kolejny mieli okazję zdobywać doświadczenie podczas badań terenowych i prac w zabytkowej krypcie, współpracując z zespołem specjalistów reprezentujących różne dyscypliny nauki.

Serdecznie dziękujemy Dyrektorce Instytutu Historycznego Uniwersytetu Szczecińskiego, dr hab. Agnieszce Szudarek, prof. US, za nieustanną życzliwość, zaufanie i wsparcie, dzięki którym Zespół może realizować kolejne etapy swoich badań.

Dziękujemy również wszystkim uczestnikom za zaangażowanie i wspólną pracę. Już wkrótce podzielimy się efektami tegorocznych badań!

W tym tygodniu jesteśmy na kwerendzie w Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Prof. Grzegorz Kiarszys z naszej Katedry wspólnie z prof. Anną Zalewską z UŁ zapoznają się z unikatowymi archiwaliami, wśród których są liczne niemieckie lotnicze zdjęcia zwiadowcze z okresu II WŚ i niepublikowane wcześniej dokumenty. Być może pozwolą one spojrzeć z nowej perspektywy na ważne epizody tego konfliktu 🧐🤔🤓☝️👍

📚🤓 Polecamy najnowszą publikację prof. Marcina Majewskiego, kierownika Katedra Archeologii US i dyrektora Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Stargardzie, pt. "Rokokowe tête-à-tête. Stargardzkie echa epoki | Rococo tête-à-tête. Stargard echoes of an era" (Bogucki Wydawnictwo Naukowe - Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Stargardzie, Poznań - Stargard, 2025).

Gratulujemy!!! 😍

😍