Humor, ironia, sarkazm - Konferencja Naukowa

11/05/2026

🎥 Na zakończenie naszej konferencji zapraszamy na wyjątkowe wystąpienie!

Już dostępny jest wykład Vincenta - Wasz Niemiec pt.„Niemiec w Polsce. Jak pokochałem Polskę i co Polska ze mną zrobiła”.

To osobista opowieść o poznawaniu polskiej kultury, języka i społeczeństwa widzianych z perspektywy niemieckiego gościa. W wystąpieniu nie zabrakło także refleksji nad relacjami polsko-niemieckimi oraz rolą humoru - zwłaszcza tam, gdzie różnice kulturowe prowadzą zarówno do nieporozumień, jak i do sytuacji po prostu zabawnych.

🔗 Nagranie dostępne tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=C68AWuExVPQ

Dziękujemy za udział w konferencji i zapraszamy do obejrzenia wszystkich materiałów pokonferencyjnych!

🎥 Realizacja nagrania: Adam Pszyk, Studio Triss
🌐 https://www.triss.pl

Uniwersytet Śląski w Katowicach | Filologia germańska UŚ | Koło Naukowe Germanistów UŚ

🎓 Konferencja naukowa „Humor, ironia, sarkazm w języku, literaturze i przekładzie”📍 Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Humanistyczny w Sosnowcu📅 20 ...

03/05/2026

🎥 Kolejny wykład z naszej konferencji już dostępny!

Zapraszamy do obejrzenia wystąpienia dr hab. Agnieszki Solskiej, prof. UŚ pt. „Ironia i sarkazm jako środki realizacji humoru w brytyjskiej i amerykańskiej angielszczyźnie”.

Wykład poświęcony jest roli ironii i sarkazmu jako strategii humorystycznych oraz różnicom w ich funkcjonowaniu w brytyjskiej i amerykańskiej odmianie języka angielskiego.

🔗 Nagranie dostępne tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=iPQteLaDh_Q

Zachęcamy do oglądania i śledzenia kolejnych publikacji materiałów pokonferencyjnych!

🎥 Realizacja nagrania: Adam Pszyk, Studio Triss
🌐 https://www.triss.pl

Uniwersytet Śląski w Katowicach | Filologia germańska UŚ | Koło Naukowe Germanistów UŚ

2 likes. "Ironia i sarkazm jako środki realizacji humoru w brytyjskiej i ameryk. angielszczyźnie | A. Solska"

26/04/2026

🎥 Kolejny wykład z naszej konferencji już dostępny!

Jak tłumaczyć humor, żeby naprawdę był śmieszny, także w innym języku i kulturze? Na to pytanie odpowiada Krzysztof Kowalczyk – tłumacz audiowizualny w wystąpieniu „Humor w przekładzie audiowizualnym”.

🔗 Nagranie dostępne tutaj: https://www.youtube.com/watch?v=kjgliBbPqGE

To kolejny materiał z konferencji „Humor, ironia, sarkazm w języku, literaturze i przekładzie” – warto śledzić następne publikacje 🎓

🎥 Realizacja nagrania: Adam Pszyk, Studio Triss
🌐 https://www.triss.pl

Uniwersytet Śląski w Katowicach | Filologia germańska UŚ | Koło Naukowe Germanistów UŚ

Humor w przekładzie audiowizualnym– wykład plenarny | K. Kowalczyk | Humor, ironia, sarkazm; UŚ 2026

19/04/2026

🎥 Zapraszamy do obejrzenia pierwszego wykładu plenarnego naszej konferencji naukowej!

Wystąpienie dr. hab. Adama Wojtaszka, prof. UŚ oraz dr. hab. Pawła Jędrzejki, prof. UŚ pt.
„Kiedy żart nie wypali / When Can(n)ons Don’t Fire” stanowi analizę mechanizmów humoru na przykładzie twórczości Gary’ego Larsona.

🔗 Nagranie dostępne tutaj: https://youtu.be/JLE68tsm-RI?is=1jPn8TQt7GZmCKJo

Zachęcamy do oglądania oraz śledzenia kolejnych publikacji materiałów pokonferencyjnych 🎓

🎥 Realizacja nagrania: Adam Pszyk, Studio Triss
🌐 https://www.triss.pl

Uniwersytet Śląski w Katowicach | Filologia germańska UŚ | Koło Naukowe Germanistów UŚ

1 like. "„Kiedy żart nie wypali / When Can(n)ons Don't Fire” – wykład plenarny | Wojtaszek, Jędrzejko"

28/03/2026

Sekcja IV zamknęła konferencję tematami, które przeniosły refleksję o humorze w stronę codzienności, mediów i psychologii. Był to blok o śmiechu obecnym w gwarze, muzyce popularnej, memach i relacjach społecznych - czyli tam, gdzie humor działa najmocniej jako praktyka kulturowa i komunikacyjna. 😊🧠

lic. Sabina Litepło - Dlaczego śląska gwara śmieszy? O fenomenie śląskiej gwary w
mediach społecznościowych

Referat dotyczył humorystycznego wymiaru etnodialektu śląskiego oraz jego obecności w memach i skeczach. Była to próba odpowiedzi na pytanie, czy śmieszy nas brzmienie gwary, akcent, czy może stereotypowe wyobrażenia o relacji „Ślązak - gorol”.💬

lic. Annemarie Schlesiona - Psychologia humoru: dlaczego używamy humoru na co dzień

Było to wystąpienie o psychologicznych podstawach humoru i jego funkcjach w życiu społecznym: redukowaniu stresu, budowaniu relacji i poprawianiu samopoczucia. Humor został tu pokazany jako ważne narzędzie adaptacyjne, a nie tylko forma rozrywki.

lic. Natalia Gajdka & lic. Zuzanna Ludwig - Sugar Talking: żarty i aluzje w dyskografii Sabriny Carpenter

Prelegentki przeanalizowały gry słowne, aluzje i humorystyczne konstrukcje obecne w tekstach Sabriny Carpenter. Było to spojrzenie na humor w muzyce popularnej jako zjawisko językowe i kulturowe. 🎶

lic. Agata Słomka - Śmiać się, żeby nie płakać: psychologiczna analiza memów studenckich

Referat pokazał memy studenckie jako coś więcej niż lekką rozrywkę - jako formę odreagowania, budowania wspólnoty i sygnalizowania doświadczeń związanych ze stresem czy przeciążeniem. Był to temat bardzo aktualny i bliski codzienności akademickiej.

lic. Dawid Gulba - Czarny humor jako forma komunikacji w memach obrazkowych i tekstowych - ujęcie medyczne w relacji pacjent-lekarz

Była to analiza czarnego humoru w kontekście medycznym - jako sposobu radzenia sobie z lękiem, stresem i doświadczeniem choroby, ale też jako zjawiska obciążonego ryzykiem etycznym i komunikacyjnym. Referat pokazał, jak wiele o współczesnym dyskursie zdrowotnym mówią memy. 🩺

27/03/2026

Sekcja III koncentrowała się na humorze, ironii i grotesce w literaturze oraz przekładzie. Był to blok szczególnie interesujący dla osób zajmujących się analizą tekstu, bo pokazał humor nie jako ozdobnik, lecz jako narzędzie demaskacji, krytyki społecznej i interpretacji kulturowej. 📖

mgr Marcin Szymczyński - „Jego Cesarska Wysokość”: ironia, groteska i komizm jako strategie erozji arystokratycznej męskości w powieści „Baba und ihre Kinder” Augusta Scholtisa

Referat analizował ironię, sarkazm i groteskę jako strategie erozji arystokratycznej męskości w powieści Augusta Scholtisa. Było to wystąpienie o tym, jak komizm może podważać autorytet, ceremonialność i hierarchię społeczną.

mgr Sylwia Kałuża - Śmiech pod maską zwierząt: ironia i humor jako narzędzia demaskacji w Fables Jeana de La Fontaine’a

Prelegentka pokazała, że bajki La Fontaine’a wykorzystywały humor i ironię nie tylko dydaktycznie, ale także demaskatorsko. Była to analiza komizmu jako narzędzia krytyki społecznej i politycznej, ukrytej pod pozornie lekką formą.

mgr Patrycja Kądziela - Humor podszyty goryczą i refleksją w noweli „L’Arrabbiata” Paula Heysego

Był to referat o subtelnej ironii i łagodnym sarkazmie jako sposobach mówienia o ludzkiej naturze, emocjach i słabościach. Humor nie służył tu czystej rozrywce, lecz stawał się narzędziem refleksji nad człowiekiem.

lic. Martin M. J. Gatzki - Mechanizmy językowe ironii i sarkazmu w przekładzie literackim tekstu transkulturowego na przykładzie powieści „Die vielen Tode unseres Opas Jurek” Matthiasa Nawrata

Wystąpienie zostało poświęcone przekładowi tekstu transkulturowego i pokazało, jak tłumacz przenosi ironię oraz sarkazm między językami i porządkami kulturowymi. Był to temat o tłumaczu jako mediatorze sensu, stylu i kontekstu.

dr hab. Michał Skop, prof. UŚ & dr Krzysztof Kłosowicz - Humor czy raczej ‘Chaos. German Style’?

Prelegenci zaprosili uczestników do podróży przez przykłady niemieckiego humoru w literaturze, filozofii, komiksie, muzyce i kulturze cyfrowej. Było to szerokie, interdyscyplinarne spojrzenie na to, jak kształtowało się i jak dziś funkcjonuje niemieckie poczucie humoru. 🇩🇪

26/03/2026

Piątkowe wykłady plenarne otworzyły drugi dzień konferencji dwiema perspektywami: językoznawczą i osobistą, ale silnie osadzoną w doświadczeniu międzykulturowym. To zestawienie dobrze pokazało, że humor można badać zarówno jako zjawisko komunikacyjne, jak i jako praktykę codziennego życia między kulturami. 🌐🎤

dr hab. Agnieszka Solska, prof. UŚ - Ironia i sarkazm jako środki realizacji humoru w brytyjskiej i amerykańskiej angielszczyźnie

Referat dotyczył różnic między brytyjskim i amerykańskim użyciem ironii oraz sarkazmu. Prelegentka pokazała, że w angielszczyźnie brytyjskiej częściej działa ironia oparta na pośredniości i niedopowiedzeniu, podczas gdy w amerykańskiej silniej zaznacza się sarkazm i wyraźniejsze sygnalizowanie oceny. 🇬🇧🇺🇸

mgr Vincent Helbig - Niemiec w Polsce. Jak pokochałem Polskę i co Polska ze mną zrobiła

Była to osobista opowieść o poznawaniu polskiej kultury, języka i społeczeństwa, uzupełniona refleksją o humorze i relacjach polsko-niemieckich. Wystąpienie pokazało, jak różnice kulturowe mogą prowadzić zarówno do nieporozumień, jak i do sytuacji naprawdę komicznych. 🇩🇪🤝🏼🇵🇱

📺 Nagrania z wykładów plenarnych pojawią się na kanale YouTube kierunku Filologia germańska UŚ.

25/03/2026

Sekcja II skupiła się na różnorodnych formach humoru w języku i tekstach kultury - od definicji i frazeologii, przez stand-up, aż po telewizyjne formaty rozrywkowe. Była to część, która pokazała, że humor może być jednocześnie narzędziem reinterpretacji, krytyki, autoanalizy i kulturowego porównania. 🎭🗣️

dr hab. Iwona Wowro, prof. UŚ - Między definicją a żartem. Humor jako narzędzie reinterpretacji pojęć

Wystąpienie dotyczyło humorystycznych definicji, które przekształcają znane pojęcia, przedmioty i zjawiska w zaskakujące, paradoksalne formuły. Referat pokazał humor jako sposób twórczego przeformułowywania rzeczywistości i wydobywania z niej nowych sensów.✍️

dr hab. Małgorzata Płomińska - Humor w niemieckiej i polskiej frazeologii

Ten referat skierował uwagę na frazeologię jako przestrzeń, w której utrwalają się kulturowe sposoby wyrażania komizmu. Był to temat ważny dla wszystkich zainteresowanych relacją między językiem, idiomem i humorem.🗨️

mgr Monika Tobiszowska - Ironia bez dystansu: humor porażki w stand-upie Louisa C.K. (Chewed Up)

Prelegentka przeanalizowała stand-up Louisa C.K. z perspektywy pragmatyki językowej i teorii ironii, proponując kategorię „ironii bez dystansu”. Był to referat o tym, jak humor może operować na granicy norm komunikacyjnych, wstydu i etycznej niejednoznaczności. 🎙️

dr Kamil Iwaniak - Humor w perspektywie kulturowo-językowej. Konstruowanie potencjału humorystycznego w niemieckich oraz brytyjskich programach typu panel show

Wystąpienie zostało poświęcone strategiom budowania humoru w niemieckich i brytyjskich panel shows. Była to porównawcza analiza spontanicznej komunikacji, która pokazała, jak komizm jest konstruowany w zależności od wzorców językowych i kulturowych. 📺

24/03/2026

Sekcja I koncentrowała się na humorze jako zjawisku głęboko zakorzenionym w kulturze. Referaty tej części pokazały, że śmiech nie jest uniwersalny w prosty sposób - zależy od norm komunikacyjnych, tabu, stylów ironii i wspólnotowych kodów kulturowych, które jednych bawią, a dla innych pozostają nieczytelne 🌍💬

mgr David Jarząbek - Dlaczego Loriot jest (nie)śmieszny po polsku? Granice przekładu humoru

Prelegent wyjaśnił, dlaczego subtelny, niesygnalizowany humor Loriota bywa trudny w polskim odbiorze. Referat zestawił niemieckie i polskie standardy komiczne, pokazując, że problem przekładu humoru nie sprowadza się do języka, ale dotyczy także kulturowych oczekiwań odbiorcy 🎭

mgr Angelo Borzuta - Czy wolno się śmiać? Humor jako strategia przekraczania tabu w kulturze niemieckiej

Prelegent przeanalizował humor jako narzędzie testowania granic społecznego tabu w kulturze niemieckiej na podstawie filmu „Er ist wieder da”. W centrum znalazły się tematy wrażliwe, pamięć historyczna, migracja czy religia oraz pytanie, kiedy humor staje się formą krytyki, a kiedy polem konfliktu interpretacyjnego 🎬

lic. Wiktoria Forma - Różne oblicza ironii - szwedzka powściągliwość kontra niemiecka bezpośredniość

Referat porównał sposoby użycia ironii w kulturze szwedzkiej i niemieckiej, pokazując, jak bardzo styl komunikacji wpływa na odbiór humoru. Było to spojrzenie na ironię jako narzędzie pragmatyczne i kulturowe - subtelne w jednym kontekście, bardziej jawne i krytyczne w innym 🇸🇪🇩🇪

Konrad Gasidło & Tatiana Budziszewska – „Vi skrattar åt oss själva.” Inside jokes i stereotypy w szwedzkich mediach społecznościowych na podstawie wybranych, krótkich materiałów wideo, profilu Opassande na Instagramie.

Autorzy przeanalizowali humor internetowy oparty na stereotypach, kodach wspólnotowych i tzw. inside jokes. Na przykładzie krótkich materiałów wideo z Instagrama pokazali, jak kultura, normy społeczne i komunikacja multimodalna współtworzą komiczny efekt w mediach społecznościowych. 📱

23/03/2026

Wracamy do tej części konferencji także w kadrach - poniżej krótkie podsumowanie wystąpień oraz zdjęcia.

Czwartkowe obrady plenarne otworzyły konferencję mocnym, przekrojowym spojrzeniem na humor - od jego kulturowych i intertekstualnych uwarunkowań po bardzo praktyczne problemy przekładu audiowizualnego. Był to świetny początek dla wszystkich, którzy chcieli zobaczyć, jak humor działa jednocześnie w języku, kulturze i translacji. 🎤📚

dr hab. Adam Wojtaszek, prof. UŚ & dr hab. Paweł Jędrzejko, prof. UŚ - Kiedy żart nie wypali / When Can(n)ons Don’t Fire

Prelegenci przyjrzeli się humorowi na przykładzie rysunków Gary’ego Larsona z cyklu The Far Side, pokazując, że komizm rodzi się ze współdziałania obrazu, tekstu i wiedzy kulturowej odbiorcy. Było to wystąpienie o tym, kiedy żart „zaskakuje”, a kiedy pozostaje nieczytelny bez odpowiedniego kontekstu. Referat pokazał również, jak ważną rolę w odbiorze humoru odgrywają skojarzenia kulturowe, intertekstualność i gotowość odbiorcy do odczytania ukrytych sensów.

mgr Krzysztof Kowalczyk - Humor w przekładzie audiowizualnym

Prelegent pokazał, dlaczego jedne komedie po polsku tracą swój komiczny potencjał, a inne zyskują nowe życie. Wykład dotyczył praktycznych aspektów przekładu humoru w filmie i telewizji: odniesień kulturowych, poprawności politycznej, językowych niuansów i decyzji tłumacza, od których naprawdę zależy, czy widz będzie się śmiał. Nie zabrakło też przykładów z popularnych seriali, takich jak Teoria wielkiego podrywu i Przyjaciele, które dobrze pokazały, jak trudne bywa przenoszenie humoru między językami i kulturami. 🎬

📺 Nagrania z wykładów plenarnych pojawią się na kanale YouTube kierunku Filologia germańska UŚ.

Uniwersytet Śląski w Katowicach | Koło Naukowe Germanistów UŚ

20/03/2026

Za nami drugi dzień naszej konferencji! 🎓✨

Dzień rozpoczęli dr hab. Agnieszka Solska, prof. UŚ oraz Vincent Helbig, których wystąpienia nadały całemu dniowi wyraźny ton.

Prof. Agnieszka Solska omówiła ironię i sarkazm jako sposoby budowania humoru w brytyjskiej i amerykańskiej angielszczyźnie, zwracając uwagę na różnice kulturowe i interpretacyjne 🌐

Z kolei Vincent Helbig Wasz Niemiec przedstawił osobistą refleksję o życiu w Polsce, łącząc doświadczenia kulturowe z analizą roli humoru w komunikacji. Pokazał, jak różnice między kulturami mogą prowadzić zarówno do nieporozumień, jak i sytuacji komicznych 🤝

Po tych inspirujących wystąpieniach rozpoczęły się obrady w sekcjach tematycznych.

W Sekcji III, moderowanej przez dr hab. Grażynę Krupińską, swoje referaty zaprezentowali: mgr Marcin Szymczyński, mgr Sylwia Kałuża, mgr Patrycja Kądziela, lic. Martin M. J. Gatzki oraz dr hab. Michał Skop, prof. UŚ i dr Krzysztof Kłosowicz. Prelegenci podejmowali zagadnienia związane z ironią, groteską i komizmem w literaturze, mechanizmami językowymi humoru oraz jego funkcją interpretacyjną 📚

Następnie w Sekcji IV, moderowanej przez dr hab. Agnieszkę Solską, prof. UŚ, wystąpili: lic. Sabina Litepło, lic. Annemarie Schlesiona, lic. Natalia Gajdka, lic. Zuzanna Ludwig, lic. Agata Słomka oraz lic. Dawid Gulba. Ich referaty dotyczyły m.in. humoru w języku i kulturze regionalnej, psychologii humoru, obecności żartu w muzyce popularnej oraz roli humoru w komunikacji internetowej i memach 💬

To był dzień pełen inspirujących wystąpień, ciekawych dyskusji i spotkań, które pokazały, jak wielowymiarowym i ważnym zjawiskiem jest humor.

Drugi dzień konferencji był wyjątkowy - dzięki zaangażowaniu wielu niezwykłych osób, Prelegentów i Uczestników, którzy stworzyli niepowtarzalną atmosferę sprzyjającą wymianie myśli i doświadczeń ✨

Dziękujemy za Waszą obecność i aktywny udział! ❤️

Uniwersytet Śląski w Katowicach | Filologia germańska UŚ | Koło Naukowe Germanistów UŚ