13/12/2025
🟢W Teatrze im. Juliusza Osterwy ( www.teatrosterwy.pl) w Lublinie gościnnie wystąpił wczoraj Teatr im. Witkiewicza z Zakopanego( www.witkacy.pl). Dawno nie oglądałam tak mocnego, barwnego, energetycznego przedstawienia. Mój ukochany Gombrowicz znów skłonił mnie do namysłu nad rzeczywistością, dostarczając języka do rozmowy o współczesnych modach, stylach i konwenansach, a raczej braku tych ostatnich. 👏🏻👏🏻👏🏻
🟢Gdy mistrz Fior po raz kolejny wygłaszał swój monolog, rozpoczynający się od słów: „Ja mistrz”, myślałam o dawnych i współczesnych kreatorach - dyktatorach, w których zrodziła się pokusa władania ludźmi.
Fior przybył ze stolicy mody- Paryża. Upaja się swoim wpływem na ludzi, który sprowadza się do wylansowania mody na określony strój męski i damski. Tyle że Fiorowie współczesnego świata chcą mieć wpływ na ludzkie dusze, pragną, jak Konrad Mickiewicza, by ludzie byli im posłuszni, odgadywali ich pragnienia i spełniali oczekiwania. Zbuntowanych przeciw ich władzy, ukarzą. Już oni znajdą sposób!
🟢W czasach, gdy „bogi i ludzie szaleją”, coraz bardziej zrozumiała wydaje się postawa Profesora. Neguje on zastaną rzeczywistość, istniejący porządek. Sam staje się jednym wielkim rzygiem. Z drugiej strony mało konstruktywne są negowanie wszystkiego, totalna destrukcja, brak pozytywnego programu. Okaleczony świat trzeba afirmować, a nie rz**ać na niego. To niełatwe, przybywa więc Hamletów z wiersza Herberta, którzy łapczywie chwytają powietrze i natychmiast wymiotują. Nie są do życia. W miękkich pantoflach nie da się przedzierać przez współczesny świat- więzienie. Potrzeba Hufnaglów, potrzeba galopu i takich galopujących osiłków przybywa na naszych czasach Cóż że to galop ku przepaści…
🟢W czasach gwałtownych przemian niektórzy próbują ukrywać się pod maską stroju, konwenansu, formy. Mają pilną potrzebę utożsamienia się z jakąś modą, jakąś ideą, byle nie być innym, osobnym, nagim, prawdziwym, wolnym, o sobie samym stanowić. To trudne zadanie. I zbędny trud. Ratunkiem jest cud dziewczynka Albertynka, która tęskni do nagości. Nagości czyli prawdy, wyzwolenia z formy, która jest szczególnie niebezpiecznym rodzajem zniewolenia człowieka. Nagość to wartości humanistyczne, które są współcześnie w stanie permanentnego zagrożenia. Cnota zaś jest starą, nieatrakcyjną panną, pachnie naftaliną i nie ma w niej nic z młodej Liz Taylor.
🟢Fior z Białego Domu, upajając się władzą nad światem, przekracza kolejne granice. Chamstwo weszło na salony, w zamku Himalaj rozgościł się dyktator mody na pychę, manipulację ludźmi, cynizm, wulgarność, butę. Zna , jak Edek z Tanga Mrożka, wyłącznie prymitywną siłę. Księżna i Książę Himalaj z utworu Gombrowicza byli przynajmniej świadomi, że są nieco ograniczeni. Współcześni władcy tego świata nie wdziewają maski. Pokazują swe ograniczenia jak ordery. Chlubią się nimi. Dziennikarkę zadającą niewygodne wg niego pytanie, prezydent Trump nazwał ostatnio prosiakiem. I co, i nic, świat toczy się dalej. Gałgany biorą górę nad tymi szlachetnymi, co zauważył już Rzecki, stary subiekt z Lalki, układając sklepową wystawę.
🟢Bogiem Fiorów tego świata jest pieniądz.
Ciemiężeni przez nich lokaje z własnej woli liżą im buty, nie myślą o buncie. Jest nieopłacalny. Służąc, łasząc się, rezygnując z własnego zdania można zarobić miliony. Świat zaludniają oportuniści i konformiści, którzy nawet nie udają, że nimi nie są. Ich retoryka jest aż nazbyt parciana, żadnej elegancji, żadnej dystynkcji w rozumowaniu. Parę pojęć jak cepy wystarczy, by otumanić wyborców, którzy utracili cnotę krytycznego myślenia. Ludzie chcą być okłamywani. Taki styl! Autentyczne, prawdziwe, wartościowe relacje międzyludzki zostały zastąpione przez relacje towarowo-wymienne.
🟢Szarm rywalizuje z Filuretem. Nie udają już niczego, nie skrywają się za modnym strojem , konwenansem i eleganckim językiem. Od razu spuszczają z łańcucha Złodziejaszki.
Nową normą stał się brak norm. Postawa wyprostowana znów zasługuje na chłostę śmiechu i zabójstwo na śmietniku. Obywatele niejednej Utyki zapisują się na przyspieszone kursy padania na kolana. Przed Fiorem - dyktatorem z Moskwy rozwija się czerwony dywan, bo kasa musi się zgadzać.
🟢My mamy mniejszych nieco Fiorków- dyktatorków, ale mechanizmy ich działania są takie same. Styl barbarii i chamstwa i na Wiejską dotarł już dawno, rozlewając się na cały kraj. Raz we fraku, raz w dresie, ze snusem czy bez, w operze i na stadionie, miłościwie nam panujący prezydent ostro galopuje, pokrzykując co chwila- po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy!
🟢Jeśli można zobaczyć , jak chciał Gombrowicz, historię świata jako rewię mody, to jakie style dominują dziś, w czasach idiokracji i populizmu?
W czasach, gdy młodzieżowym słowem roku zostaje - szponcić. Fiorowie wszystkich czasów są mistrzami w sztuce szponcenia. 😊
