Gender w Podręcznikach Projekt Badawczy

Jeśli edukacja szkolna ma przygotowywać do życia - świat, o którym opowiada musi wyglądać jak prawdziwe życie a nie schematyczny, stereotypowy slajd.

Napisz opinię, wyślij uwagi, propozycję do MEN!
Uwagi do nowej podstawy programowej (Projektu rozporządzenia MEN ws. podstaw programowych) można przekazać do 18 grudnia przez formularz MEN 👇
https://www.gov.pl/web/edukacja/reforma26-kompas-jutra-ruszaja-konsultacje-publiczne-nowych-podstaw-programowych?fbclid=IwY2xjawOrgKBleHRuA2FlbQIxMABicmlkETF1ZDA5SVdaWWdNZHRxTGhnc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHuoxaPYSEL2qugo1g29mnPRfpRIAz-R_ob52Yo_kJmUg0Oy62fBRAF2xX7kb_aem_3VUm4jsxtpYaqYhLUaRYcQ

Z badań interdyscyplinarnego zespołu Gender w Podręcznikach Projekt Badawczy (projekt realizowany przez Interdyscyplinarne Centrum Badań Płci Kulturowej i Tożsamości UAM i Fundacja Feminoteka) wynika, że:
• Zarówno w podstawie programowej, jak i podręcznikach brakuje odniesień do pojęć i idei prorównościowych, emancypacyjnych i demokratycznych.
• W podstawach programowych utrwala się androcentryzm językowy, czyli używanie męskoosobowych form nie tylko wobec postaci męskich, ale także wobec postaci dziewcząt i kobiet oraz w sytuacjach gdy występują obie płcie.
• W narracji zdecydowanie dominują postaci męskie. Im dziecko starsze i im bardziej wyspecjalizowana oraz posegregowana przedmiotowo wiedza, tym większa nadreprezentacja postaci męskich.
• Treści podręczników naznaczone są stereotypami i uprzedzeniami oraz asymetrią ról i statusów kobiet i mężczyzn w społeczeństwie. Bardzo często stanowią reprezentację osobistych poglądów autorek i autorów na kobiecość i męskość - nie mają wiele wspólnego z rzeczywistą różnorodnością wyglądu, zachowań, postaw i ról obu płci.
• Postacie męskie częściej niż kobiece reprezentują bardzo wysoki oraz wysoki status socjoekonomiczny. Istotnie częściej niż postacie kobiet przedstawia się mężczyzn w rolach społecznych i zawodowych związanych z władzą, prestiżem i zamożnością, wysokim wykształceniem i autonomią. Kobiety prezentowane w zawodach związanych z pracą w biurze oraz handlem i usługami. Zdecydowanie częściej niż mężczyźni są pokazywane jako osoby spoza świata pracy zawodowej – bezrobotne, opiekujące się bliskimi, pracujące w domu lub uczące się.
• Podręcznikowy świat zaludniają niemal wyłącznie osoby pełnosprawne i białe. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni o innym kolorze skóry oraz z niepełnosprawnością pojawiają się w treści i na ilustracjach incydentalnie, bardzo często w stereotypowym kontekście.

Pełen 3 tomowy raport "Gender w Podręcznikach" z opracowaniem naukowym i prawnym oraz skrót Raportu znajdziecie na stronie
👇https://feminoteka.pl/publikacje/gender-w-podrecznikach-skrot-raportu

Wszędzie na świecie w podręcznikowej wizji rzeczywistości dziewczęta i kobiety są wygumkowywane z przestrzeni publicznej, świata pracy, prestiżu i pieniędzy.
Jeśli zachodzą zmiany - są powolne, incydentalne i naskórkowe.
Dziewczynki i chłopcy wciąż uczą się o świecie, którego już nie ma.

100 Women: 'We can't teach girls of the future with books of the past' Research suggests women are either written off or portrayed in stereotypes roles in primary school textbooks from all over the world.

W obliczu projektowanych zmian w podstawach programowych kształcenia ogólnego - wracamy do refleksji, badań i dyskusji na temat stereotypów i uprzedzeń oraz seksizmu w materiałach edukacyjnych w polskich szkołach.

Interdyscyplinarny projekt badawczy "Gender w Podręcznikach" został zrealizowany przez 100 osobowy zespół badaczek i badaczy oraz osoby eksperckie reprezentujące różne dziedziny nauki, ośrodki naukowe i edukacyjne w Polsce. Do projektu zaproszeni zostali również nauczyciele i nauczycielki, a także osoby studiujące.

W efekcie analizą w kontekście równości płci objęto 227 czyli 25% podręczników dopuszczonych przez MEN do użytku szkolnego i przeznaczonych do kształcenia ogólnego w zakresie 28 przedmiotów, na wszystkich poziomach w różnych typach szkół (w tym edukacja przedszkolna) - przed reformą P*S w 2017.

Analizie jakościowej poddana została również treść podstaw programowych oraz dokumenty prawne dotyczące problematyki stereotypów i uprzedzeń związanych z płcią w edukacji szkolnej.

Rezultaty badań, rama teoretyczna i rekomendacje zmian znalazły się 3 tomach Raportu (+ skrót z najważniejszymi wynikami) pod red. Iwona Chmura-Rutkowska, Maciej Duda, Marta Mazurek i Aleksandra Sołtysiak Łuczak.

Ogólnopolski projekt badawczy „GENDER W PODRĘCZNIKACH” zrealizowany został przez Interdyscyplinarne Centrum Badań Płci Kulturowej i Tożsamości UAM Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu we współpracy z Fundacja Feminoteka
w ramach projektu „Kobiety i mężczyźni, chłopcy i dziewczęta RAZEM przeciwko stereotypom płciowym” realizowanego w ramach Programu Obywatele dla Demokracji finansowanego z Funduszy EOG

Link do pakietu Raportów do pobrania pod postem 👇

Zapis całej dzisiejszej konferencji "Różnice edukacyjne a płeć uczniów" zorganizowanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i IBE Instytut Badań Edukacyjnych w linku pod postem 👇

Bardzo się cieszę, że temat merytorycznie (a nie politycznie i ideologicznie) wrócił do agendy aktualnych i ważnych problemów edukacyjnych.
Efekty kilku lat mojej współpracy z IBE i MEN, jako konsultantki i recenzentki równościowej podręczników do edukacji elementarnej oraz rekomendacje z badań zespołu Gender w Podręcznikach Projekt Badawczy- ręką ministry Zalewskiej zostało w 2015 roku wyrzucone do kosza.
Zbieramy ponownie zespół i przygotowujemy materiały, żeby efekty tamtych badań mogły wreszcie "popracować" na rzecz potrzebnych zmian.

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło, że od nowego roku szkolnego pojawi się w programach klas IV-VIII szkół podstawowych i a także klas I-III szkół ponadpodstawowych – liceów ogólnokształcących, techników, branżowych szkół I stopnia EDUKACJA ZDROWOTNA.
Przedmiot ten zastąpi wychowanie do życia w rodzinie i jak informuje ministerstwo będzie w kompleksowy sposób traktował kwestię zdrowia człowieka uwzględniając👉🏽 zdrowie psychiczne i fizyczne, profilaktykę, temat uzależnień, edukację seksualną.

To bardzo dobra wiadomość.
Mamy nadzieję, że zespół opracowujący podstawę programową i podręczniki nie będzie reprodukował seksistowskich przekonań, których w treściach WDŻWR i edukacji przyrodniczej w przyrodzie było po korek. Razem z setką ludzi w ramach projektu Gender w Podręcznikach Projekt Badawczy przeanalizowaliśmy 227 podręczników do 27 przedmiotów (dopuszczonych do użytku szkolnego w 2016 roku).
Zespół, w którym pracowały: Alicja Długołęcka, Katarzyna Waszyńska, Emilia Paprzycka, Joanna Dec-Pietrowska, Agnieszka Walendzik - Ostrowska, Amadeusz Deczewski, Klaudia Koncewicz krytycznie analizował podstawę i podręczniki do WDŻWiR oraz biologii.
I naprawdę włosy stawały dęba, patrząc na to co tam było.

Publikacja raportu przypadła na rok, gdy władzę w Polsce przejął P*S a ministra Zalewska wyrzuciła raport do śmieci.
Mamy nadzieję, którą kierujemy do wiceministry Katarzyna Lubnauer, pod skrzydłami której realizowane są prace oraz zaangażowanych w proces zmian programowych Jedrek Witkowski wraz z ludźmi z Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO), że zgromadzone dane i krytyczne analizy zostaną wykorzystane podczas pisania nowej podstawy i podręczników do wszystkich przedmiotów.

Raport "GENDER W PODRĘCZNIKACH" TOM 1-3 w komentarzu pod postem 👇

Iwona Chmura-Rutkowska, Maciej Duda, Marta Mazurek - Radna Miasta Poznania, Aleksandra Sołtysiak-Łuczak (red.) Gender w podręcznikach. Projekt badawczy. Raport, Fundacja Feminoteka, Interdyscyplinarne Centrum Badań Płci Kulturowej i Tożsamości UAM, Warszawa 2015

W projekcie i publikacji Gender w Podręcznikach Projekt Badawczy ważne miejsce zajmowała analiza androcentryzmu językowego.
Cieszymy się, że temat znalazł odzwierciedlenie w publicznej debacie i pojawiają się nowe inicjatywy na rzecz równości płci w języku!

To nie jest "bitwa o koncówki" ❌
To skuteczne działanie na rzecz równości❗️

FAKT ✅ Badania dowodzą, że język zbudowany z form męskoosobowych nie jest ani obojętny, ani neutralny.

FAKT ✅ Niewidoczność językowa kobiet oraz język deprecjonujący kobiecość wzmacnia stereotypy i uprzedzenia. Stereotypy zaś są paliwem dla dyskryminujących zachowań i praktyk.

💡Więcej wiedzy i wyników badań oraz porady, jak stosować równościowy język, znajdziecie się w nowej publikacji 👉🏻 "Nierówności płci w języku. Poradnik dla nauczycielek i nauczycieli" 👈🏻 autorstwa naszej wiceprezeski prof. Iwony Chmury-Rutkowskiej oraz prof. Jolanty Szpyry-Kozłowskiej, którą 💥BEZPŁATNIE 💥można pobrać pod adresem zamieszczonym w komentarzu poniżej 👇🏻👇🏻👇🏻

Dziewczynki i kobiety w lekturach szkolnych są przedstawiane w podobny sposób. W dużym skrócie: zwykle jest im przypisywana bardzo konkretna funkcja, mianowicie ich postaci dają pretekst do tego, by męski protagonista mógł się wykazać. Służą do tego, by zostać ocalone – mówi Aleksandra Korczak, nauczycielka języka polskiego, etyki i filozofii w liceum, członkini Zakładu Literatury Popularnej, Dziecięcej i Młodzieżowej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz finalistka konkursu Nauczyciel Roku 2022 nagrodzona wyróżnieniem.

Aleksandra Korczak: „Dziewczynkom i kobietom w lekturach szkolnych jest zwykle przypisywana bardzo konkretna funkcja” - HelloMama Aleksandra Korczak / fot. Adam Kozak Marianna Fijewska 13.10.2022 6 min Aleksandra Korczak: „Dziewczynkom i kobietom w lekturach szkolnych jest zwykle przypisywana bardzo konkretna funkcja” – Dziewczynki i kobiety w lekturach szkolnych są przedstawiane w podobny sposób. W dużym skrócie: zw...

Iwona Chmura-Rutkowska dla Kultura u Podstaw👉"Podręczniki zupełnie ignorują różnorodność układów rodzinnych, w jakich na co dzień żyją uczniowie i uczennice. Obecnie co trzecie, czwarte małżeństwo w Polsce się rozpada. Funkcjonują rodziny monoparentalne, patchworkowe, zastępcze oraz założone przez pary jednopłciowe. To oznacza, że naprawdę solidna część dzieci żyje w modelu innym niż promowany jako jedyny słuszny (mama, tata, dwójka rodzeństwa).
👉Treści podręczników naznaczone są stereotypami i uprzedzeniami oraz asymetrią ról i statusów kobiet i mężczyzn. Bardzo często stanowią reprezentację osobistych poglądów autorek i autorów na kobiecość i męskość – nie mają wiele wspólnego z rzeczywistą różnorodnością wyglądu, zachowań, postaw i ról obu płci. Podręczniki są bardziej konserwatywne i stereotypowe niż rzeczywistość.
👉Podręczniki to skansen - oferują schematyczny i idealistyczny obraz życia dziewczyn i chłopców, kobiet i mężczyzn – tracąc swą funkcję wsparcia w rozumieniu świata i jego problemów".

Po antyrównościowym backlashu pora na emancypację mężczyzn "Mężczyźni, podobnie jak kobiety, potrzebują wyemancypowania się z opresyjnego modelu męskości, bo stary wzorzec, na pierwszy rzut oka atrakcyjny i dający przewagę w społeczeństwie, służy tak naprawdę tylko niewielu z nich." - z dr hab. Iwoną Chmurą-Rutkowską rozmawia Karolina Król...

No i mamy wreszcie gender w podręcznikach 😬

1 września do szkół ponadpodstawowych ma wejść nowy przedmiot - historia i teraźniejszość (HiT).
W konsultacjach Ministerstwa Edukacji i Nauki jest obecnie jedyny podręcznik do nauczania HiT-u.

Autorem podręcznika jest prof. Wojciech Roszkowski.
Książka ukazała się nakładem specjalizującego się w tematyce religijnej i historycznej wydawnictwa Biały Kruk.

Polecamy uwadze cały numer a szczególnie tekst "Różni ale tacy sami? – stereotypy związane z płcią w wybranych podręcznikach do nauczania języka polskiego jako obcego (poziom A1 i A2)" autorstwa Małgorzaty Rybki
http://czasopisma.uni.lodz.pl/linguistica/article/view/12111