10/06/2019
Zastanawialiście się kiedyś jak dobrze znacie swoje dzieci, uczniów, podopiecznych ?
Uważam, że tylko dokładnie poznanie tych osób, ich upodobań, dominujących kanałów przenoszenia informacji, czy w końcu profilów dominacji pozwoli na pełną indywidualizację działań. Przecież o to chodzi prawda? Tak się uczy "po nowoczesnemu" ;) Dzisiaj bardzo duża dawka wiedzy więc zapraszam do lektury.
Czym właściwie są profile dominacji?
Każdy człowiek, czy to dziecko, czy dorosły posiada dominującą rękę, nogę, słyszy lepiej na jedno ucho, bądź dokładniej rejestruje wrażenia wzrokowe jednym z oczu. Można więc stwierdzić, iż nasza lateralizacja tworzy relacje z dominującą półkulą mózgową. Modele dominacji mogą wyglądać przeróżnie. Możemy mieć dominującą jedną stronę ciała, bądź drugą, lecz bardzo często zdarza się, że nasza lateralizacja jest mieszana. Dominacja lateralna jest wrodzona. Nie możemy jej zmienić (Hannaford, 2003). Prezentowane profile mogą wpływać na zachowanie dzieci w szkole czy determinować u dorosłych sposób radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Jak powiedziała Hannaford: „trudności w nauce nie są ani stałe ani patologiczne”. Słowa te świadczą o tym, że nauczyciele czy trenerzy bardzo mało wiedzą na temat swoich uczniów. Osoby posiadające niektóre profile dominacji wymagają indywidualnego podejścia, odpowiednich form pracy. Wyróżniamy 32 profile dominacji. Prezentują one sposób, a także którymi zmysłami przyswajamy informacje. Poznanie tych profili pozwoli nauczycielom, rodzicom, opiekunom, a także osobom współtworzącym proces uczenia stworzyć ku temu najlepsze warunki.
Jako przyszły nauczyciel uważam, że powinniśmy posiadać wiedzę na temat profili dominacji aby lepiej zrozumieć jak lateralizacja wpływa na umysł i ciało naszych podopiecznych. Pozwoli nam to również na odpowiednie ułożenie uczniów w sali lekcyjnej, czy dostosowanie materiału który chcemy dzieciom przekazać podczas naszej lekcji. Poza tym szeroka wiedza na ten temat może skutkować poprawieniem naszych relacji rodzinnych, przyjacielskich lub z naszymi podopiecznymi. Zatem obie półkule mózgowe są odpowiednio połączone z oczami, uszami, rękoma i nogami. Wszystkie prawostronne funkcje ciała są przetwarzane i realizowane przez lewą półkulę mózgową, zaś funkcje dokonywane za pośrednictwem lewej strony trafiają do prawej półkuli mózgu (Hannaford, 1995). Każda z półkul posiada cztery płaty: potyliczny, ciemieniowy, skroniowy i czołowy. Elementem łączącym obie półkule jest istota biała- ciało modzelowate nazywane również spoidłem wielkim mózgu (Bullock,2004). Mózg składa się z półkuli logicznej (najczęściej prawa) oraz półkuli gestalt (najczęściej lewa). Półkula logiczna charakteryzuje się linearnym przetwarzaniem informacji, czyli od szczegółu do ogółu. Jest to tak zwana półkula językowa. Półkula gestalt znacznie się różni. Największą różnicą jest przetwarzanie danych od całości do szczegółów. Nazywana jest kreatywnym mózgiem (Barry, Bouchard, McPherson, Taylor 1992). Obie półkule mózgowe wymieniają się informacjami w większości sytuacji w naszym życiu. Im większa liczba połączeń neuronalnych pomiędzy nimi, tym większa szybkość i efektywność przetwarzania i wymiany informacji. Półkule dużo szybciej komunikują się ze sobą. Skraca to również czas reakcji na bodziec. Ciało modzelowate czyli spoidło wielkie mózgu zespala informacje z przeciwnych półkul tak, by w możliwie najdokładniejszy sposób wykreować wspólny obraz otaczającego świata. Im większa jest liczba połączeń neuronalnych pomiędzy półkulami, tym mamy większą zdolność do inteligentnego działania (Vester, 2001).
Styl uczenia się jest to sposób przyswajania nowych nowej wiedzy lub umiejętności. Poszczególne style uczenia się cechują się zróżnicowanymi typami percepcji i preferencji. Nowe sytuacje, zadania lub proces uczenia się czegoś nowego powoduje wyostrzenie określonych zmysłów. Są one połączone z dominującą półkulą. Można również stwierdzić, iż bodziec napływający z określonych receptorów zmysłowych jest bardziej skuteczny kiedy trafia do przeciwlegle położonej półkuli mózgu (Hannaford, 1995). Obie połowy mózgu funkcjonują w odmienny sposób. Podstawowe czynności które wykonuje człowiek takie jak chodzenie, żucie czy chociażby chwytanie przetwarzane są w zakręcie zaśrodkowym kory mózgowej, zakręcie przedśrodkowym kory mózgowej oraz dodatkowe pole korowe czuciowo- ruchowe- SSMA. Podobnie jest w przypadku bodźców dotykowych i kinestetycznych, którymi zawiadują dwa ośrodki sensoryczne. Jest to zakręt zaśrodkowy kory mózgowej oraz kora móżdżku. W przypadku odbierania informacji wzrokowych i słuchowych nie jest inaczej, trafiają one do ciała kolankowatego bocznego i zakrętu skroniowego górnego w mózgu (Traczyk, 2015). Należy zauważyć, że pewne obszary prawej i lewej strony organizmu ludzkiego przyporządkowane są „na krzyż” odpowiednim miejscom w mózgu. Większość osobników gatunku ludzkiego posiada aktywny ośrodek mowy, czyli to co mówimy, przetwarzany przez lewą półkulę, natomiast pasywny- mowa którą odbieramy- przez prawą półkulę. Bardzo podobnie jest ze słuchem. Szum i melodia lepiej przetwarzana jest w lewej półkuli, natomiast język w prawej półkuli. Asymetrię można wyraźnie zauważyć również w przetwarzaniu informacji docierających z receptora wzroku. Litery i słowa które widzimy kierowane są do lewej, natomiast kształty i formy do prawej półkuli (Blakemore, Frith 2008). Takie ułożenie kanałów percepcyjnych nie znaczy, że dane spostrzeżenia zmysłowe są zakodowane właśnie w tym miejscu i w nim zmagazynowane. Impulsacja z receptorów odbierana jest jedynie przez te obszary i przechodzi dalej do różnych części mózgu. Dzieje się tak dzięki istnieniu spoidła wielkiego w mózgu, który łączy obie półkule i przekazuje informacje w obie strony (Vester, 2001).
D.M
