Pracownia dendrologiczna Viridis

🌿 Polecamy Waszej uwadze wyjątkową publikację przygotowaną przez naszych przyjaciół z Fundacji Eduarda Petzolda 💚

Ruszyła przedsprzedaż książki „Wspomnienia z mojego życia” — pierwszego polskiego wydania wspomnień wybitnego architekta krajobrazu XIX wieku 🌿📚

Nakład kolekcjonerski to tylko 500 egzemplarzy więc kto pierwszy ten lepszy 😅

📩 Zamówienia: [email protected]
Więcej szczegółów poniżej ⬇️

Wspomnienia Eduarda Petzolda - przedsprzedaż książki - Fundacja im. Eduarda Petzolda Po raz pierwszy polscy czytelnicy mogą sięgnąć po niezwykłe wspomnienia jednego z najważniejszych europejskich architektów krajobrazu XIX wieku.

Czy szkoła i przedszkole mogą stać się miejscem, w którym dzieci uczą się szacunku do drzew, przyrody i zdrowego kontaktu z ziemią? Zdecydowanie tak 🌳🌳🌳

To właśnie dzisiejsze dzieci będą w przyszłości decydować o tym, jak będą wyglądały nasze miasta i wsie. Czy będą pełne zieleni, cienia i śpiewu ptaków, czy też pozostaną jedynie betonową przestrzenią pozbawioną drzew?

Dlatego tak ważne jest, aby już od najmłodszych lat uczyć dzieci wartości drzew oraz ich wpływu na życie człowieka i jakość środowiska. Ogrody przyszkolne i przedszkolne mogą stać się wyjątkowym miejscem edukacji, odpoczynku i rozwijania pasji.

Nawet niewielki teren można obsadzić drzewami i krzewami owocowymi. Tam, gdzie miejsca jest więcej, można stworzyć prawdziwy sad przyszkolny. W małych ogrodach drzewa można prowadzić w ozdobnych formach przy użyciu sznurów oraz bambusowych tyczek. Formowanie takich drzew nie jest trudne, a dla dzieci mogłoby stać się fascynującą lekcją przyrody, cierpliwości i pielęgnacji roślin.

Szczególnie cenne byłoby sadzenie starych i zapomnianych odmian drzew owocowych. Dawne odmiany jabłoni, grusz czy śliw często mają niezwykły aromat i smak, którego nowe pokolenie może już nie znać. To żywe dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe, które warto zachować dla przyszłych pokoleń.

Kupienie starych odmian nie jest dziś szczegolnie trudne. Arboretum Bolestraszyce sprzedaje co roku wiosną sadzonki rzadkich i starych odmian drzew owocowych 🍎🍏🍐🫐 Zachęcamy także do tego, aby samodzielnie zająć się szczepieniem drzew. Dzięki temu można ocalić od zapomnienia i zniszczenia lokalne odmiany drzew owocowych, które często rosną jeszcze w starych sadach i przy dawnych gospodarstwach. Zrazy do szczepienia można pozyskiwać ze starych sadów rosnących w okolicy. Często są to drzewa o wyjątkowych cechach, przystosowane do lokalnych warunków klimatycznych, a ich owoce mają niepowtarzalny smak i aromat.

Dzieci mogłyby uczyć się nie tylko pielęgnacji drzew, lecz także wykorzystywania owoców do przetwórstwa oraz znaczenia sezonowości i lokalnej żywności. Takie zajęcia rozwijałyby odpowiedzialność, uważność i kontakt z naturą.

❗️Co ważne, współczesne badania potwierdzają ogromne znaczenie kontaktu dzieci z zielenią i glebą. Regularny kontakt z naturą może wspierać rozwój odporności, poprawiać koncentrację oraz pomagać w redukcji stresu. Mikroorganizmy obecne w naturalnym środowisku mają istotny wpływ na rozwój mikrobioty organizmu człowieka i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.

To nie jest nowy pomysł. Już w przedwojennych książkach dotyczących edukacji podkreślano konieczność sadzenia drzew owocowych przy szkołach, a nawet wzdłuż dróg prowadzących do nich. Uczono dzieci pielęgnacji drzew, kontaktu z przyrodą oraz szacunku do ziemi i owoców swojej pracy.

Dziś w wielu szkołach Europy i Ameryki ogrody przyszkolne wracają do łask. Dzieci z ogromnym zaangażowaniem pielęgnują rośliny, obserwują zmieniające się pory roku i odkrywają, że drzewa są czymś znacznie więcej niż elementem krajobrazu.

Przykłady formowania starych drzew owocowych pochodzą z kolekcji ogrodu Pałac Schönbrunn, a także z ogrodu PD Viridis. Nasze drzewka zostały posadzone w zeszłym roku i dopiero rozpoczynamy ich kształtowanie.

Drzewka przeznaczone do formowania zostały zaszczepione na podkładkach słabo i średnio silnie rosnących. Drzewa w drugim sadzie, które nie będą formowane, zaszczepiono na podkładkach silnie rosnących, czyli na siewce antonówki.

Być może właśnie od posadzenia jednego drzewa zaczyna się zmiana myślenia całego przyszłego pokolenia.🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳

Apelujemy o sadzeniu drzew i przywracanie mozaikowatości krajobrazu rolniczego 🌳🌳🌳

Zatrzymanie wody w środowisku to dziś jedno z najważniejszych wyzwań dla rolnictwa, lasów i miast. Polska należy do krajów o jednych z najmniejszych zasobów wodnych w Europie, a coraz częstsze susze i gwałtowne opady pogłębiają problem. Eksperci z Komisji Europejskiej, FAO i programów retencji naturalnej podkreślają, że najskuteczniejsza jest tzw. retencja krajobrazowa, czyli zatrzymywanie wody tam, gdzie spada.

Jak skutecznie zatrzymać wodę w środowisku?

1. Sadzić drzewa i krzewy śródpolne❗️

Drzewa i krzewy są jednym z najważniejszych naturalnych magazynów wody.

Korzyści:

🌳korzenie rozluźniają glebę i zwiększają jej zdolność do wsiąkania wody,
🌳ograniczają spływ powierzchniowy po ulewach,
🌳zmniejszają erozję wietrzną i wodną,
🌳zacieniają glebę, przez co mniej wody wyparowuje,
🌳zwiększają zawartość próchnicy i aktywność mikroorganizmów.
Oraz są piękne 😍

Systemy rolno-leśne poprawiają infiltrację wody i stabilność gleby. Według FAO (Food and Agriculture Organization) drzewa pomagają utrzymywać wilgoć w glebie, ograniczać przegrzewanie upraw i wspierać odbudowę wód gruntowych.

2. Odtwarzać miedze, zadrzewienia i żywopłoty

Usuwanie miedz i zadrzewień w XX wieku przyspieszyło odpływ wody z krajobrazu oraz zmniejszyło różnorodność biologiczną agrokultur, co powoduje konieczność użycia większej ilości środków ochrony roślin 😞

Dlatego warto:

🌳odtwarzać pasy krzewów między polami,
🌳pozostawiać zakrzaczenia przy rowach,
🌳sadzić aleje drzew,
🌳utrzymywać pasy buforowe przy ciekach wodnych.

Europejski katalog Natural Water Retention Measures wskazuje „buffer strips and hedges” jako jedne z podstawowych działań retencyjnych w rolnictwie.

3. Ograniczać nadmierne odwadnianie rowami

W wielu regionach przez dekady przyspieszano odpływ wody poprzez:

😞pogłębianie rowów,
😞prostowanie cieków,
😞szybkie odprowadzanie deszczówki,
😞niszczenie tam bobrowych.

Dziś wiadomo, że prowadzi to do przesuszania gleb i obniżania poziomu wód gruntowych. Zamiast tego zaleca się:

🌳montaż zastawek,
🌳spowalnianie odpływu,
🌳utrzymywanie wody w rowach,
🌳renaturalizację cieków.

Eksperci NWRM i Komisji Europejskiej podkreślają, że spowolnienie odpływu zmniejsza skutki suszy i powodzi jednocześnie.

4. Zwiększać zawartość próchnicy w glebie

Gleba bogata w materię organiczną działa jak gąbka.

Dlatego należy:

🌳stosować międzyplony,
🌳pozostawiać resztki pożniwne,
🌳ograniczać intensywną orkę,
🌳stosować kompost i obornik,
🌳utrzymywać okrywę roślinną przez cały rok.

Próchnica znacząco zwiększa zdolność gleby do magazynowania wody i ogranicza erozję.

5. Chronić mokradła i torfowiska

Mokradła są naturalnymi zbiornikami retencyjnymi.

Ich osuszanie powoduje:

😞gwałtowny odpływ wody,
😞utratę bioróżnorodności,
😞większe ryzyko suszy❌
😞emisję CO₂.

Ochrona terenów podmokłych należy do najskuteczniejszych metod zwiększania retencji krajobrazowej.

6. Renaturalizować rzeki

Naturalna rzeka:

🌳wolniej odprowadza wodę,
🌳tworzy rozlewiska,
🌳zasila wody gruntowe,
🌳zmniejsza ryzyko powodzi.

Betonowanie i prostowanie rzek przyspiesza odpływ i pogłębia skutki suszy. Komisja Europejska wskazuje renaturalizację rzek jako kluczowy element odbudowy cyklu wodnego 🏞️💧

7. Zwiększać lesistość

Lasy pełnią ogromną rolę hydrologiczną:

🌳magazynują wodę w glebie i ściółce,
🌳stabilizują poziom wód gruntowych,
🌳ograniczają gwałtowny spływ,
🌳poprawiają mikroklimat.

Badania nad zlewniami leśnymi pokazują, że lasy zwiększają retencję i wpływają na obieg wody w skali regionalnej.

Najważniejsze zalecenia dla rolnictwa 👩‍🌾 to:

1. Sadzić drzewa i krzewy śródpolne.
2. Nie usuwać zakrzaczeń i miedz.
3. Utrzymywać wodę w rowach zamiast ją szybko odprowadzać.
4. Ograniczać głęboką orkę.
5. Stosować międzyplony i zwiększać próchnicę.
6. Chronić mokradła i oczka wodne.
7. Tworzyć pasy buforowe przy rzekach i rowach.
8. Renaturalizować cieki i doliny rzeczne.
9. Ograniczać betonowanie powierzchni.
10. Wspierać agroleśnictwo i zadrzewienia krajobrazowe.

Hydrolodzy i specjaliści od retencji podkreślają jedną fundamentalną zasadę:

„Woda powinna zostawać jak najdłużej tam, gdzie spada.”

To właśnie drzewa, krzewy, gleba bogata w próchnicę, mokradła i naturalne rzeki są najskuteczniejszym systemem magazynowania wody❗️❗️❗️

Przykładem tego, że da się uzyskać wysokie plony z zachowaniem mozaikowatości krajobrazu i ochrony zasobów przyrodniczych można zobaczyć na profilu Życie na Pola 🌳💚 kibicujemy 🙋🏼‍♂️

Mata ogrodnicza ❌ rozłożona zamiast ściółki pod drzewem to rozwiązanie, które tylko pozornie „porządkuje” nasadzenie. W rzeczywistości jest nieekologiczne i może szkodzić zarówno glebie, jak i samemu drzewu.

Przede wszystkim to materiał syntetyczny, który z czasem ulega degradacji i uwalnia do gleby mikroplastik. Badania pokazują, że obecność plastiku w glebie negatywnie wpływa na rośliny oraz organizmy glebowe i zaburza naturalne procesy biologiczne.

Mata zakłóca także obieg martwej materii organicznej. Liście i drobne resztki nie mają kontaktu z glebą, przez co nie powstaje próchnica, która jest kluczowa dla żyzności i struktury podłoża.

Dla systemu korzeniowego to również poważne utrudnienie. Zmniejsza dostęp tlenu do gleby i utrudnia przyjęcie się drzewa po posadzeniu. Ogranicza rozwój korzeni w wierzchniej warstwie gleby. Jeśli drzewo się mimo wszystko przyjmie, często rozwija płytszy i mniej stabilny system korzeniowy.

Mata wpływa także na gospodarkę wodną i gazową. Może powodować spływ wody zamiast jej wnikania w glebę, co sprzyja przesychaniu gruntu pod nią. Ograniczona wymiana gazowa może prowadzić do nagromadzenia CO₂ i innych gazów w strefie korzeniowej, co dodatkowo pogarsza warunki dla korzeni.

Efekt jest prosty. Warunki, które zamiast wspierać rozwój drzewa, stopniowo je osłabiają.

Są jednak znacznie lepsze rozwiązania dla młodych nasadzeń. Naturalne ściółki, takie jak zrębki drzewne, wspierają życie gleby, poprawiają wilgotność, dostarczają materii organicznej i tworzą środowisko, w którym korzenie mogą rozwijać się prawidłowo.

Od lat z kilkoma Radomskimi organizacjami społecznymi, z Radomia, oraz kilkunastoma organizacjami społecznymi z Polski, z naukowcami podejmujemy działania komunikacyjne na rzecz ochrony miejskiego zadrzewienia i standardów opieki nad drzewami (także tymi nowoposadzonymi). Cały czas mamy jednak wrażenie, że spotykamy się albo ze złą wolą lokalnych decydentów, bądź z niezrozumieniem.

Przyglądamy się inwestycji drogowej realizowanej u zbiegu ulic Kusocińskiego i Chrobrego. W dniu wczorajszym posadzono parę drzew. Będziemy obserwowali ich adaptację Ale martwi nas widok zastosowania agrowłókniny przy drzewie. Na pytanie zadane wykonawcy robót, otrzymaliśmy odpowiedź że realizacja jest zgodna ze specyfikacją projektową, a na zadane pytanie czemu ta agrowłóknina ma służyć, otrzymaliśmy odpowiedź "A kto będzie przy tym drzewie plewił?" Pierwszy raz słyszę by drzewo potrzebowało zabiegu pielęgnacyjnego pielenia przy pniu. Wydaje mi się jednak że trawa jaka by nie była, drzewa nie przerośnie.

Mam tylko nadzieję, że Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w Radomiu wie co robi i akceptuje innowacje

Nie każde drzewo, które się przewróciło, trzeba od razu usuwać. 🌳

Czasem wykrot nie oznacza końca życia ani wartości drzewa, wręcz przeciwnie! Może stać się ono jeszcze bardziej interesującym elementem krajobrazu, zyskując nową formę i znaczenie.

Dobrym przykładem jest malowniczy dąb w Park pałacowy Nymphenburg. Choć drzewo uległo wykrotowi i częściowo spoczęło w wodzie, nadal żyje i zachowuje swoje walory przyrodnicze oraz krajobrazowe. Jego nietypowa sylwetka przyciąga uwagę i pokazuje, jak natura potrafi adaptować się do zmian.

Całości uroku dodaje subtelny, historyczny płotek wykonany z drutu i łupanych gałęzi, który nie tylko chroni, ale też pięknie wpisuje się w otoczenie. Obok stoi ławka, idealne miejsce, by przysiąść, zwolnić i po prostu pobyć wśród zieleni.

To przypomnienie, że w zarządzaniu zielenią warto patrzeć szerzej. Nie każde „powalone” drzewo to problem, czasem to początek nowej, jeszcze ciekawszej historii 💁🏼‍♂️🌳

Dzisiaj chcemy zwrócić uwagę na ważny, a wciąż niedoceniany problem oparzelin słonecznych pni drzew🌳🌳🌳

Na zdjęciach prezentujemy sędziwego buka pospolitego (Fagus sylvatica) rosnącego w ogrodzie Botanical Garden Munich-Nymphenburg, którego południowa część pnia i komary zostały obielone.

Zabieg bielenia pni zarówno młodych jak i starszych drzew pozwala ograniczyć nadmierne nagrzewanie się tkanek znajdujących się pod korowiną. Jasna powierzchnia odbija promieniowanie słoneczne, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko przegrzania i uszkodzeń fizjologicznych.

Jest to szczególnie istotne w przypadku gatunków o cienkiej korowinie takich jak buk czy grab oraz u drzew, którym nagle zmieniły się warunki świetlne. Często dzieje się tak po wykrocie sąsiedniego drzewa kiedy pień dotąd ocieniony zostaje wystawiony na intensywne nasłonecznienie zwłaszcza od strony południowej.

Brak ochrony w takich sytuacjach może prowadzić do przegrzania tkanek podkorowych i ich zamierania. W konsekwencji powstają rozległe nekrozy które z czasem przekształcają się w ubytki rynnowe istotnie pogarszające stan zdrowotny i statykę drzewa.

Zachęcamy wszystkich zarządców parków oraz właścicieli cennych drzew do podejmowania działań prewencyjnych. Proste zabiegi takie jak bielenie pni mogą skutecznie ograniczyć ryzyko powstawania oparzelin słonecznych i przedłużyć życie drzew.🌳

Zachęcamy do udostępniania posta i obserwowania strony PD Viridis, aby wiedzieć więcej o drzewach.

Pięknego dnia!

Z okazji Świąt Wielkanocnych życzymy Wam spokoju, radości i odrodzenia w duchu🌱 Niech ten czas przyniesie Wam nadzieję, energię oraz wiele pięknych chwil blisko natury 🌳

Wesołych Świąt!
Zespół Pracowni Dendrologicznej Viridis

Tak pięknych podziękowań jeszcze nigdy nie dostałem! 😍 To ja dziękuję Międzynarodowe Towarzystwo Uprawy i Ochrony Drzew - Profil Towarzystwa za zaproszenie na szkolenie. To był zaszczyt, że mogłem szanownemu gronu specjalistów i pasjonatów przedstawić swoje doświadczenia związane z sadzeniem i pielęgnacją młodych drzew.

Cieszę się, że mogłem być częścią tego wydarzenia, pełnego inspirujących rozmów, wymiany praktyki i wspólnej troski o drzewa 🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳

Mam nadzieję, że to dopiero początek dalszej współpracy!

🌳 Wiosna to NIE jest dobry moment na przycinanie drzew

Wraz z nadejściem wiosny wiele osób sięga po sekatory – warto jednak wiedzieć, że to nie jest optymalny termin na wykonywanie cięć.

👉 Ogólna zasada w arborystyce jest prosta:drzewa nie wymagają cięcia, a każde cięcie to ingerencja, która wpływa na nie negatywnie. Dlatego każda decyzja o usunięciu gałęzi powinna być dobrze przemyślana i uzasadniona.

✂️ Cięcia wykonujemy tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne, np. gdy:

🌳pień drzewa realnie zagraża złamaniem się,

🌳chcemy zminimalizować ryzyko wyłamania konarów,

🌳tworzymy skrajnię (np. nad drogą czy chodnikiem),

🌳korygujemy wady budowy drzewa,

🌳musimy dostosować wielkość drzewa do przestrzeni, w której rośnie.

Najlepiej ciąć młode drzewa, które lepiej reagują na cięcia niż starsze egzemplarze. Cięcie młodych drzew pozwala wytworzyć koronę pozbawioną wad budowy w okresie dojrzałości drzewa oraz ogranicza konieczność wykonywania kosztownych i rozległych cięć u starszych egzemplarzy.

📊 Do postu dodajemy tabelę z przykładowymi normami cięcia dla różnych gatunków drzew.
Norma cięcia to:➡️ średnica ucinanej gałęzi mierzona w miejscu cięcia, która pozwala na zarośnięcie rany tkanką przyranną bez powstawania rozległej zgnilizny wewnętrznej.

W zależności od zdolności gatunku do tworzenia barier obronnych (CODIT), bezpieczne średnice usuwanych gałęzi wynoszą:

do 5 cm (gatunki słabiej grodziujące),

do 10 cm (gatunki o lepszych zdolnościach obronnych).

📅 Terminy cięć – co warto wiedzieć:

🐦 Należy ograniczyć cięcia w okresach ochronnych zwierząt – szczególnie gdy na drzewie znajdują się siedliska gatunków chronionych.

🌿 Gałęzie martwe – można usuwać przez cały rok.

🌱 Gałęzie żywe i zamierające – najlepiej ciąć od pełnego rozwoju liści do początku ich opadania.

❄️ Zimą cięcia są dopuszczalne, ale gojenie ran jest wolniejsze.

⚠️ W sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa – cięcia można wykonywać przez cały rok.

☀️ Należy unikać cięć w czasie suszy.

🌲 Rośliny iglaste – najlepiej przycinać wiosną lub latem (do końca sierpnia).

💡 Pamiętaj: dobre cięcie to często… brak cięcia.Jeżeli nie masz pewności, czy drzewo wymaga cięcia, lepiej nie wykonywać zabiegów bez wsparcia specjalistów, gdyż cięcia przekraczające normy mogą w przyszłości spowodować wypadek o tragicznych skutkach.

Zachęcamy do udostępniania posta i obserwacji PD Viridis, aby wiedzieć więcej o drzewach 🧏🌳🌳🌳