12/08/2026
Na Placu Litewskim w Lublinie, 9 sierpnia 2026 r. licznie zgromadzona publiczność zapoznała się z losami Anny Henryki Pustowójtówny, w przygotowanej przez inscenizacji edukacyjnej pt. „Kwiat”.
W 1861 r. na fali protestów po zamordowaniu przez Rosjan polskich patriotów, podczas pokojowych manifestacji w Warszawie w całym kraju odprawiane były msze, także w Lublinie. W sierpniu po mszy za Ojczyznę w kościele pobrygidkowskim, uformowała się wielka manifestacja, która kierowała się pod pomnik Unii Lubelskiej. Na drodze manifestantów stanęła piechota rosyjska. W odwodzie na znak do ataku tylko czekał kozacki oddział konny. Oficer odczytał nakaz rozejścia się. Po ofiarach śmiertelnych w Warszawie na protestujących Lublinian padł strach. Ale na czele manifestacji wraz z innymi kobietami szła Anna Henryka Pustowójtówna, zagorzała polska patriotka, jedna z organizatorek tej manifestacji. Anna, która wtedy miała 23 lata, była córką rosyjskiego generała i polskiej szlachcianki.
Anna wyszła przed żołnierzy rosyjskich i z kilkoma damami przeszła pod pomnik, aby tam złożyć kwiaty. Manifestacja rozeszła się pokojowo.
Anna za ten czyn dostała areszt domowy, a następnie została zesłana do prawosławnego klasztoru zamkniętego w głąb Rosji. Jednak polscy spiskowcy umożliwili Annie podczas podróży na stacji w Żytomierzu ucieczkę za granicę. Anna na emigracji zmieniła imię na Henryka. Organizowała zaplecze do walki zbrojnej. Do kraju wróciła podczas Powstania Styczniowego. Walczyła w oddziałach Czachowskiego i Langiewicza.
Słynne złożenie kwiatów pod pomnikiem Unii Lubelskiej zostało uwiecznione w wierszu lubelskiej poetki Franciszki Arnsztajnowej.
Inscenizacja „Kwiat” Teatr z Nasutowa
w roli głównej:
Emilia Domonik jako Anna Pustowójtówna
w pozostałych rolach:
Kamil Romanowski - Konspirator
Kinga Prokop - Konspiratorka
Andrzej Mazurek - Generał Trofim Pustowojtow, ojciec Anny
Michał Gliwka - Dowódca carskiego oddziału
Maciej Romanowski - Kozak
Robert Wąsik - Kozak
Andrzej Nowicki - Szlachcic
Sergiusz Kieruzel - Emisariusz
Sylwia Kotowska-Kieruzel - Dama
Grażyna Gliwka - Dama
Izabela Kozłowska-Dechnik - Dama
Janina Chołost - Dama
Małgorzata Domonik - Dama
Barbara Woszczyńska - Dama
Marta Wąsik - Dama
Maria Magdalena Nowicka – Dama
Jolanta Zięba - Dama
Antoś Gliwka - Młody Aleksander Głowacki (Bolesław Prus)
Jacek Romanowski - Dorosły Bolesław Prus (Aleksander Głowacki)
oraz młodzież z Legii Akademickiej i Harcerskiego Korpusu Kadetów
Opieka artystyczna: Grażyna Gliwka
Realizacja: Andrzej Nowicki
Scenariusz i reżyseria: Sergiusz Kieruzel
Fotografie: Maria Magdalena Nowicka
Produkcja: Towarzystwo Edukacji Patriotycznej im. gen. Karola Ziemskiego
Dziękujemy za udział w wydarzeniu delegacjom Wielonarodowej Brygady w Lublinie, Stowarzyszenia Represjonowanych w Stanie Wojennym, Lubelskiego Bractwa Strzelców Kurkowych im. św. Jana Kantego.
Specjalne podziękowania dla ks. Sylwestra Brzozowskiego, rektora kościoła NMP Zwycięskiej za przewodniczenie mszy św. w intencji Ojczyzny oraz ciepłe przyjęcie