Neuropsychika

17/09/2026

Już 22 września w ramach Lubelskiego Festiwalu Nauki odbędą się warsztaty „Tajemnice pamięci – dlaczego pamiętamy i zapominamy?”, które będę miała przyjemność współprowadzić wraz z członkami Koła Naukowego Psychologii ANSiM.

Będziemy rozmawiać o pamięci, uwadze i mechanizmach, dzięki którym jedne informacje pozostają z nami na długo, a inne szybko znikają. Będzie również okazja, żeby sprawdzić niektóre z tych zjawisk w praktyce.

Będzie mi bardzo miło poznać Państwa osobiście. ❤️

📅 22 września 2026
⏰ 14:00–15:30
📍 ANSiM w Lublinie, ul. Zamojska 47, sala 108

Serdecznie zapraszamy i mamy nadzieję – do zobaczenia! 🧠

Zapraszamy na warsztaty „Tajemnice pamięci, dlaczego pamiętamy i zapominamy?” w ramach Lubelskiego Festiwalu Nauki.

Podczas spotkania przyjrzymy się temu, jak działa pamięć, co wpływa na zapamiętywanie i dlaczego część informacji zostaje z nami na długo, a część szybko zanika. Porozmawiamy również o roli uwagi, pamięci roboczej oraz codziennych czynników, które mogą wspierać lub osłabiać proces uczenia się.

Warsztat będzie miał także część praktyczną. Uczestnicy poznają proste techniki ułatwiające skuteczniejsze uczenie się i sprawdzą je w krótkich ćwiczeniach.

📅 22 września 2026
🕒 14:00–15:30
📍 Akademia Nauk Społecznych i Medycznych w Lublinie
ul. Zamojska 47, sala 108

Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych tematyką pamięci, uwagi i pracy mózgu.

Link do zapisów: https://www.lubelskifestiwalnauki.eu/wydarzenia/tajemnice-pamieci-dlaczego-pamietamy-i-zapominamy/

05/07/2026

🧠 To nie model. To prawdziwy ludzki mózg.

Na zdjęciach widzicie preparaty anatomiczne ludzkiego mózgu i rdzenia kręgowego. To rzadka okazja, by zobaczyć układ nerwowy takim, jaki jest naprawdę – bez filtrów, grafik i komputerowych wizualizacji.

Każdy zakręt i każda bruzda zwiększają powierzchnię kory mózgowej, dzięki czemu w czaszce mieści się niezwykle złożona sieć około 86 miliardów neuronów, połączonych setkami bilionów synaps. To właśnie ta sieć pozwala nam myśleć, czuć, pamiętać, podejmować decyzje i tworzyć relacje.

Na przekroju można dostrzec struktury, które każdego dnia pracują bez chwili przerwy: 🧠 hipokamp – tworzy nowe wspomnienia, 🧠 wyspa – pomaga odczuwać sygnały z własnego ciała i emocje, 🧠 ciało modzelowate – łączy obie półkule, 🧠 pień mózgu – kontroluje oddech, pracę serca i inne podstawowe funkcje życiowe.

Obok znajduje się rdzeń kręgowy z nerwami obwodowymi – główna droga komunikacji między mózgiem a resztą organizmu.
Trudno uwierzyć, że narząd ważący zaledwie około 1,5 kg odpowiada za każdą myśl, emocję, wspomnienie i decyzję, które tworzą nasze życie.

14/06/2026

Dla wszystkich, którzy choć raz zastanawiali się, czym właściwie jest mózg 😍

🧠 Mózg to galaretka, która nauczyła się myśleć.

🧠 Najbardziej skomplikowany obiekt we wszechświecie, który próbuje zrozumieć sam siebie.

🧠 1.5 kg tłuszczu i białka i wody, które martwią się o rachunki.

🧠 Maszyna do przewidywania, która czasem panikuje przez wiadomość „musimy porozmawiać”.

🧠 Organ, który nadaje sens rzeczywistości, nawet gdy tej rzeczywistości do końca nie rozumie.

🧠 Największy plotkarz organizmu. Bez przerwy komentuje wszystko, co się dzieje.

🧠 Mistrz oszczędzania energii. Zrobi wszystko, żebyś nie musiała za dużo myśleć.

🧠 Biologiczny komputer, który działa na 20 watach i nadal przewyższa większość superkomputerów.

🧠 Narząd, który wymyślił matematykę, fizykę i filozofię, a potem zapomniał po co wszedł do kuchni.

🧠 Najbardziej zaawansowany system we wszechświecie, który potrafi nie spać całą noc przez rozmowę sprzed pięciu lat.

🧠 Mózg to jedyny organ, który nazwał sam siebie. 🧠😄

13/06/2026

Cyklotymia to jedno z najmniej rozpoznawanych zaburzeń afektywnych, mimo że może wpływać na funkcjonowanie człowieka przez wiele lat.

W klasyfikacji ICD-11 zaliczana jest do zaburzeń ze spektrum choroby afektywnej dwubiegunowej. Charakteryzuje się przewlekłym występowaniem licznych okresów podwyższonego oraz obniżonego nastroju, które nie spełniają pełnych kryteriów hipomanii ani epizodu dużej depresji.

Osoby z cyklotymią często opisują swoje funkcjonowanie jako nieustanne „fale”. Przez pewien czas pojawia się większa energia, aktywność, towarzyskość, produktywność i mniejsza potrzeba snu. Następnie przychodzą okresy spadku energii, obniżonego nastroju, zmniejszonej motywacji i trudności w koncentracji.

Współczesna neurobiologia wskazuje, że cyklotymia nie jest cechą charakteru ani zwykłą emocjonalnością. Zaburzenie wiąże się z nieprawidłowościami w funkcjonowaniu sieci regulujących emocje i zachowanie, obejmujących między innymi korę przedczołową, ciało migdałowate, hipokamp oraz struktury układu nagrody.

Badania sugerują również udział zaburzeń neuroprzekaźnictwa dopaminergicznego, glutaminergicznego i GABA-ergicznego, a także nieprawidłowości rytmów okołodobowych odpowiedzialnych za regulację snu, aktywności i nastroju.

Jednym z powodów, dla których cyklotymia bywa przeoczana, jest fakt, że okresy podwyższonego nastroju często są postrzegane jako zaleta. Większa produktywność, kreatywność czy energia nie zawsze skłaniają do poszukiwania pomocy. Tymczasem przewlekła niestabilność nastroju może prowadzić do problemów w relacjach, pracy i codziennym funkcjonowaniu.

Co istotne, część osób z cyklotymią rozwija w przyszłości pełnoobjawową chorobę afektywną dwubiegunową typu I lub II. Z tego względu zaburzenie traktowane jest jako ważny element spektrum dwubiegunowego i wymaga właściwej diagnostyki.

Cyklotymia nie oznacza przechodzenia od euforii do ciężkiej depresji. Jest znacznie bardziej subtelna, ale właśnie przez tę subtelność często pozostaje nierozpoznana przez wiele lat.

13/06/2026

Wiele osób wyobraża sobie pamięć jako archiwum, w którym przechowywane są wierne zapisy wydarzeń. Współczesna neurobiologia pokazuje jednak, że ludzka pamięć działa inaczej.

Przypominanie nie polega na odtworzeniu gotowego „pliku”, lecz na ponownym składaniu wspomnienia z wielu rozproszonych elementów zapisanych w różnych obszarach mózgu.

Kluczową rolę odgrywa tutaj hipokamp, który uczestniczy w tworzeniu i odtwarzaniu wspomnień epizodycznych. Podczas przypominania aktywowane są również obszary kory mózgowej przechowujące informacje wzrokowe, słuchowe, emocjonalne i semantyczne związane z danym doświadczeniem.

Co ciekawe, każde przywołanie wspomnienia powoduje jego przejściową destabilizację. Proces ten nazywa się rekonsolidacją pamięci. Oznacza to, że wspomnienie może zostać zmodyfikowane przez nowe informacje, aktualny stan emocjonalny, późniejsze doświadczenia lub sugestie pochodzące z otoczenia.

Dlatego pamięć nie jest biernym zapisem rzeczywistości. Jest dynamicznym procesem, który za każdym razem odtwarza przeszłość na nowo.

To właśnie dlatego ludzie mogą być całkowicie przekonani o prawdziwości wspomnienia, które nie jest w pełni zgodne z rzeczywistym przebiegiem wydarzeń.

Neurofakt:
Mózg nie odtwarza przeszłości jak filmu. Za każdym razem częściowo ją rekonstruuje.

10/06/2026

Żaden wiatr nie jest przychylny dla statku, który nie wie, do jakiego portu płynie.

Wielu ludzi spędza lata, czekając na odpowiedni moment. Na lepsze okoliczności. Na większą pewność siebie. Na przypływ motywacji. Na znak, że to już czas. Tymczasem problem często nie leży w braku sprzyjających warunków. Problem polega na tym, że nie określiliśmy kierunku.

Statek dryfujący po morzu może narzekać na wiatr. Może uważać, że jest zbyt słaby, zbyt silny albo wieje w niewłaściwą stronę. Ale prawda jest taka, że bez wyznaczonego portu każdy wiatr będzie wydawał się niewłaściwy.

Podobnie jest z człowiekiem.
Jeżeli nie wiemy, czego naprawdę chcemy, trudno ocenić, czy podejmujemy dobre decyzje. Trudno wytrwać w wysiłku. Trudno zrozumieć sens przeszkód, które pojawiają się po drodze.

Wtedy łatwo pomylić ruch z postępem.
Można być bardzo zajętym, a jednocześnie stać w miejscu. Można zdobywać kolejne doświadczenia, kolejne kwalifikacje, poznawać nowych ludzi i nadal mieć poczucie zagubienia.

Nie dlatego, że robimy za mało.
Dlatego, że nie wiemy, dokąd zmierzamy.
Być może właśnie dlatego jednym z najważniejszych pytań nie jest: „Jak osiągnąć sukces?”.Ważniejsze może być pytanie: „Jak wygląda życie, którego naprawdę chcę?”

Bo kiedy znamy kierunek, nawet przeciwności nabierają znaczenia.
A kiedy nie znamy kierunku, nawet najlepszy wiatr nie potrafi nam pomóc.

💭 Czasem największym krokiem naprzód nie jest przyspieszenie. Czasem jest nim zatrzymanie się i sprawdzenie, dokąd właściwie płyniemy.

09/06/2026

📱 Jeżeli ktoś Cię zdenerwował, nie odpowiadaj od razu. Przeczytaj swoją wiadomość ponownie za 10 minut.
To nie jest tylko dobra rada komunikacyjna. To również mechanizm mający podstawy neurobiologiczne.

Silne emocje aktywują struktury układu limbicznego, szczególnie ciało migdałowate, które odpowiada za szybką ocenę znaczenia emocjonalnego bodźców. W sytuacji konfliktu lub poczucia zagrożenia społecznego wzrasta aktywność sieci związanych z reakcją stresową, a organizm przechodzi w stan mobilizacji.

W tym czasie częściej obserwuje się impulsywne reakcje, ponieważ przetwarzanie informacji jest silniej ukierunkowane na emocjonalne znaczenie sytuacji niż na jej obiektywną analizę.
Kilka minut przerwy pozwala stopniowo zmniejszyć pobudzenie autonomicznego układu nerwowego. Dzięki temu większą rolę zaczynają odgrywać obszary kory przedczołowej odpowiedzialne za kontrolę poznawczą, przewidywanie konsekwencji działań oraz hamowanie impulsywnych reakcji.

Badania pokazują, że nawet krótkie odroczenie reakcji może poprawiać regulację emocji, ograniczać agresję werbalną i zwiększać prawdopodobieństwo bardziej konstruktywnej komunikacji.
Dlatego zanim naciśniesz „wyślij”, daj swojemu mózgowi kilka minut na przełączenie się z reakcji emocjonalnej na refleksyjną.

Czasami najlepszą odpowiedzią jest ta, której nie wysłaliśmy od razu.

08/06/2026

Ciało migdałowate (amygdala) jest zespołem jąder zlokalizowanych w przyśrodkowej części płata skroniowego. Stanowi istotny element układu limbicznego i uczestniczy w przetwarzaniu bodźców o znaczeniu biologicznym, zwłaszcza tych związanych z zagrożeniem, niepewnością, nagrodą oraz emocjami społecznymi.

Przez wiele lat ciało migdałowate było określane jako „ośrodek strachu”. Współczesne badania neurobiologiczne pokazują jednak, że jego funkcja jest znacznie bardziej złożona. Struktura ta nie odpowiada wyłącznie za lęk, lecz za wykrywanie istotności bodźców i nadawanie im znaczenia emocjonalnego. Reaguje zarówno na sygnały potencjalnego zagrożenia, jak i na bodźce związane z nagrodą, nowością czy istotnymi interakcjami społecznymi.

Ciało migdałowate otrzymuje informacje sensoryczne zarówno bezpośrednio ze wzgórza, jak i po bardziej szczegółowym opracowaniu korowym. Dzięki temu może inicjować reakcje autonomiczne i behawioralne jeszcze przed pełną świadomą analizą sytuacji. Mechanizm ten zwiększał szanse przeżycia w warunkach ewolucyjnych, umożliwiając szybką mobilizację organizmu wobec potencjalnego zagrożenia.

Szczególnie istotna jest współpraca ciała migdałowatego z hipokampem oraz korą przedczołową. Hipokamp dostarcza informacji kontekstowych i wspiera tworzenie pamięci emocjonalnej, natomiast kora przedczołowa uczestniczy w regulacji reakcji emocjonalnych oraz ocenie adekwatności odpowiedzi na bodźce. Prawidłowe funkcjonowanie tych połączeń jest kluczowe dla skutecznej regulacji emocji.

Badania neuroobrazowe wskazują, że zwiększona reaktywność ciała migdałowatego obserwowana jest między innymi u części osób z zaburzeniami lękowymi, zespołem stresu pourazowego czy depresją. Jednocześnie nieprawidłowości w jego funkcjonowaniu mogą wpływać na rozpoznawanie emocji, uczenie się emocjonalne oraz przetwarzanie sygnałów społecznych.

Wbrew powszechnemu przekonaniu celem nie jest „wyciszenie” ciała migdałowatego. Jest ono niezbędnym elementem adaptacyjnego funkcjonowania człowieka. Kluczowe znaczenie ma zachowanie równowagi pomiędzy reaktywnością struktur limbicznych a kontrolą poznawczą sprawowaną przez korę przedczołową.

Ciało migdałowate nie jest więc wyłącznie „alarmem mózgu”. To wyspecjalizowany system oceny znaczenia bodźców, integrujący informacje emocjonalne, poznawcze i fizjologiczne w celu optymalizacji zachowania w zmieniającym się środowisku.

06/06/2026

06/06/2026

Czas na pierwszą zagadkę o mózgu i psychologii! 😊

❓ Co nie ma mięśni, a steruje każdym Twoim ruchem?
A) Serce ❤️
B) Mózg 🧠
C) Rdzeń kręgowy ⚡
D) Nerw błędny 🌿

👇 Napisz swoją odpowiedź w komentarzu!

🎁 A teraz niespodzianka!
Każda osoba, która poda prawidłową odpowiedź, otrzyma ode mnie drogą mailową zestaw autorskich kart pracy dla dzieci – całkowicie bezpłatnie.

W kartach znajdziecie ćwiczenia wspierające:
💛 rozwój emocjonalny
🤝 budowanie relacji
⭐ rozwijanie mocnych stron
🙏 wdzięczność
🏃 aktywność ruchową
🌱 rozwój społeczno-emocjonalny

To dopiero początek naszej sobotniej zabawy. Już w kolejnych tygodniach pojawią się następne zagadki, ciekawostki o mózgu i kolejne materiały edukacyjne.

Powodzenia! 😊