01/06/2026
ROBAK MIESIĄCA – MAJ 2026
Opuchlak truskawkowiec (Otiorhynchus sulcatus)
W majowym wydaniu naszego cyklu „Robak Miesiąca” przedstawiamy jednego z najbardziej rozpoznawalnych mieszkańców ogrodów i terenów zielonych – „opuchlaka”. Należy do klasy owadów (Insecta), rzędu chrząszczy (Coleoptera) i rodziny ryjkowcowatych (Curculionidae).
Dorosłe osobniki osiągają ok. 8 - 12 mm długości i mają charakterystyczne ciemnobrązowe lub czarne ubarwienie oraz wydłużony ryjek typowy dla ryjkowców. Tworzą często liczne populacje w ogrodach i szklarniach. Cechą diagnostyczną jest zrośnięcie pokryw skrzydłowych i brak zdolności lotu – mimo to świetnie radzą sobie w kolonizacji ogrodów. Opuchlak truskawkowiec ma aparat gębowy typu gryzącego, holometaboliczny rozwój (przeobrażenie zupełne), głównie nocny tryb życia i silne zachowania żerowe. Larwy rozwijają się w glebie, gdzie uszkadzają korzenie roślin, natomiast osobniki dorosłe wygryzają charakterystyczne półkoliste otwory na brzegach liści. Jest fitofagiem, żywiącym się tkankami wielu gatunków roślin, szczególnie ozdobnych i sadowniczych. Rozmnaża się najczęściej partenogenetycznie, co umożliwia szybkie zwiększanie liczebności populacji.
Czy trzeba go zabijać? To dobre pytanie – i nie ma jednej prostej odpowiedzi.
Z perspektywy ekologii: 1/ opuchlak jest częścią ekosystemu i nie „istnieje po to, żeby szkodzić”, 2/ jego obecność może być elementem naturalnych sieci troficznych, 3/ nie każdy osobnik musi oznaczać konieczność interwencji.
Z perspektywy ogrodnika: 1./ przy małej liczebności można go po prostu obserwować, 2/ przy silnym nasileniu staje się jednak realnym zagrożeniem dla roślin.
Dlatego najlepsze podejście to: „nie niszcz – obserwuj – reaguj, gdy równowaga zostaje zaburzona”.
Do zwalczania owadów najlepiej użyć metody biologicznej – nicienie Steinernema sp. i Heterorhabditis sp.