Gospodarka Młodych

PKP pod lupą: Jak polska kolej napędza gospodarkę? 📊

Kiedy kupujemy bilet na pociąg, rzadko myślimy o tym, że wsiadamy do jednej z największych machin ekonomicznych w Polsce. Grupa PKP (Polskie Koleje Państwowe) to nie tylko wagony i tory– to potężny gracz na rynku, który ma realny wpływ na polskie PKB.

Oto krótki przegląd kondycji i znaczenia polskiej kolei z perspektywy czysto ekonomicznej! 👇

🔹 Miliardowe inwestycje i stymulacja rynku
Modernizacja torów, budowa nowych dworców i zakup nowoczesnego taboru to potężny zastrzyk kapitału dla całej gospodarki. Środki unijne (w tym z KPO) oraz fundusze krajowe przeznaczane na PKP Polskie Linie Kolejowe napędzają sektor budowlany, technologiczny i tworzą dziesiątki tysięcy miejsc pracy u podwykonawców.

🔹 Renesans pasażerski a rentowność
Polacy masowo wrócili do pociągów. Spółki takie jak PKP Intercity odnotowują historyczne rekordy frekwencji (dziesiątki milionów pasażerów rocznie). Z punktu widzenia ekonomii to świetna wiadomość– wyższe wpływy z biletów tzw. "efekt skali" pozwalają na lepsze bilansowanie kosztów operacyjnych, zmniejszanie dotacji państwowych i dalsze inwestycje w komfort jazdy.

🔹 Krwiobieg przemysłu: transport towarowy
Choć przeciętny obywatel widzi głównie pociągi osobowe, to transport towarowy jest prawdziwym barometrem gospodarki. Przewóz surowców, węgla, materiałów budowlanych oraz dynamiczny rozwój transportu intermodalnego (kontenery) to klucz do utrzymania łańcuchów dostaw. Sprawna kolej towarowa obniża koszty logistyczne polskich przedsiębiorstw, zwiększając ich konkurencyjność na rynkach zagranicznych.

🔹 Zielona ekonomia i koszty zewnętrzne
Kolej to jeden z najbardziej ekologicznych i efektywnych środków transportu masowego. W dobie rosnących opłat za emisję CO2, polityki klimatycznej UE i podatków węglowych, przenoszenie transportu z dróg na tory to ogromna oszczędność w skali makroekonomicznej. Mniej zniszczonych dróg, mniej wypadków i niższe koszty środowiskowe.

⚠️ Gdzie leżą największe wyzwania?
Kolej to branża niezwykle kapitałochłonna. Największymi obciążeniami ekonomicznymi dla grupy są obecnie:

Wysokie ceny energii elektrycznej: Pociągi pochłaniają ogromne ilości prądu, co przy wahaniach cen na rynku energii mocno uderza w marże przewoźników.

Koszty utrzymania infrastruktury: Sama konserwacja i naprawa tysięcy kilometrów torowisk pochłania gigantyczne środki finansowe.

Konkurencja: Na rynku towarowym i regionalnym PKP musi mierzyć się z bardzo silną konkurencją prywatnych przewoźników oraz firm z innych krajów.

Podsumowując, Polska kolej to znacznie więcej niż tylko sposób na dotarcie z punktu A do punktu B. To strategiczny kręgosłup gospodarczy kraju, którego kondycja finansowa i operacyjna pośrednio wpływa na ceny produktów w sklepach i tempo rozwoju naszych regionów. 🛤️💼

Podatek Belki – potrzebny element systemu podatkowego czy hamulec dla oszczędzania?

Od ponad 20 lat w Polsce obowiązuje podatek od zysków kapitałowych, powszechnie nazywany podatkiem Belki. Obejmuje on między innymi odsetki od lokat i kont oszczędnościowych, zyski z inwestycji giełdowych czy dochody z części instrumentów finansowych. Stawka wynosi 19% i od lat budzi liczne dyskusje wśród ekonomistów, przedsiębiorców, inwestorów oraz zwykłych oszczędzających.

Zwolennicy podatku podkreślają, że dochody kapitałowe powinny być opodatkowane podobnie jak inne źródła dochodu. W ich ocenie trudno byłoby uzasadnić sytuację, w której osoba uzyskująca dochód z pracy płaci podatki, podczas gdy osoba osiągająca zyski z kapitału byłaby całkowicie z tego obowiązku zwolniona. Podatek Belki stanowi również źródło wpływów do budżetu państwa, z którego finansowane są usługi publiczne, infrastruktura czy system ochrony zdrowia.

Krytycy zwracają jednak uwagę na kilka istotnych problemów. Najczęściej podnoszonym argumentem jest fakt, że podatek naliczany jest od zysku nominalnego, bez uwzględnienia inflacji. Oznacza to, że nawet jeśli realna wartość oszczędności nie wzrosła, a jedynie nadążyła za wzrostem cen, część wypracowanego zysku nadal trafia do fiskusa. W okresach wysokiej inflacji problem ten staje się szczególnie widoczny.

Wątpliwości budzi również wpływ podatku na skłonność Polaków do oszczędzania i inwestowania. Polska nadal należy do krajów, w których poziom długoterminowych oszczędności gospodarstw domowych jest niższy niż w wielu rozwiniętych gospodarkach Europy Zachodniej. Część ekspertów uważa, że ograniczenie lub modyfikacja podatku mogłaby zachęcić obywateli do budowania kapitału na przyszłość i zwiększyć udział krajowych oszczędności w finansowaniu rozwoju gospodarczego.

Z drugiej strony całkowita likwidacja podatku oznaczałaby zmniejszenie wpływów budżetowych, które musiałyby zostać zastąpione innymi dochodami lub ograniczeniem wydatków publicznych. Pojawia się więc pytanie nie tylko o zasadność samego podatku, ale także o to, jak powinien wyglądać jego ewentualny następca.

Coraz częściej dyskusja nie dotyczy już prostego wyboru między utrzymaniem a likwidacją podatku Belki. W centrum uwagi znajdują się rozwiązania pośrednie: kwota wolna dla niewielkich oszczędności, preferencje dla inwestycji długoterminowych, zwolnienia dla środków odkładanych na emeryturę lub uwzględnianie inflacji przy obliczaniu podstawy opodatkowania.

Niezależnie od poglądów politycznych jedno wydaje się pewne: podatek Belki pozostaje jednym z najczęściej dyskutowanych elementów polskiego systemu podatkowego. Pytanie nie brzmi już tylko „czy powinien istnieć?”, ale przede wszystkim „jak pogodzić sprawiedliwe opodatkowanie z potrzebą zachęcania Polaków do oszczędzania i inwestowania?”.

Jakie jest Wasze zdanie? Czy obecne rozwiązanie jest właściwe, czy wymaga zmian?

Kryptowaluty i Bitcoin to nowoczesna forma cyfrowych finansów .

W ostatnich latach kryptowaluty stały się jednym z najczęściej poruszanych tematów związanych z technologią, finansami i inwestowaniem. Coraz więcej osób interesuje się cyfrowymi aktywami, a najbardziej znaną kryptowalutą pozostaje Bitcoin. Dla jednych jest on przyszłością światowych finansów, dla innych ryzykowną formą inwestycji. Aby zrozumieć fenomen kryptowalut, warto najpierw wyjaśnić, czym właściwie są i jak działają.

Kryptowaluty to cyfrowe środki płatnicze funkcjonujące wyłącznie w internecie. W przeciwieństwie do tradycyjnych pieniędzy nie mają fizycznej formy, takiej jak banknoty czy monety. Ich działanie opiera się na kryptografii, czyli metodach zabezpieczania danych i transakcji. Dzięki temu przesyłanie środków pomiędzy użytkownikami może odbywać się bez udziału banków lub innych instytucji pośredniczących.

Podstawą działania większości kryptowalut jest technologia blockchain. Jest to rodzaj publicznej i rozproszonej bazy danych, w której zapisywane są wszystkie transakcje. Informacje przechowywane są w blokach połączonych ze sobą w jeden łańcuch. Każdy blok zawiera dane o wcześniejszych operacjach, co sprawia, że system jest bardzo trudny do sfałszowania. Blockchain jest przejrzysty i zdecentralizowany, ponieważ nie jest kontrolowany przez jedną firmę ani państwo. Dane znajdują się jednocześnie na wielu komputerach na całym świecie.

Bitcoin powstał w 2009 roku po światowym kryzysie finansowym. Jego twórcą była anonimowa osoba lub grupa osób posługująca się pseudonimem Satoshi Nakamoto. Głównym celem stworzenia Bitcoina było umożliwienie przesyłania pieniędzy bez udziału banków oraz stworzenie niezależnego systemu finansowego działającego globalnie. Była to odpowiedź na utratę zaufania do tradycyjnych instytucji finansowych po kryzysie z 2008 roku.

Jedną z najważniejszych cech Bitcoina jest jego ograniczona podaż. Maksymalnie może istnieć jedynie 21 milionów monet BTC. W przeciwieństwie do tradycyjnych walut, które mogą być dodrukowywane przez banki centralne, liczba Bitcoinów jest z góry określona. Właśnie dlatego wiele osób porównuje go do złota i nazywa „cyfrowym złotem”.

Nowe Bitcoiny powstają w procesie zwanym kopaniem, czyli miningiem. Polega on na wykorzystywaniu dużej mocy obliczeniowej komputerów do rozwiązywania skomplikowanych problemów matematycznych. Osoby lub firmy udostępniające swoje urządzenia do działania sieci otrzymują w zamian nagrody w postaci nowych Bitcoinów. Proces ten pełni również funkcję zabezpieczania całego systemu.

Kryptowaluty mają wiele zalet. Przede wszystkim umożliwiają szybkie przesyłanie środków na całym świecie bez konieczności korzystania z banków. Transakcje mogą być realizowane przez całą dobę, niezależnie od dni wolnych czy godzin pracy instytucji finansowych. Dodatkowo technologia blockchain zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa i przejrzystości.

Jednocześnie kryptowaluty wiążą się również z ryzykiem. Ich ceny są bardzo zmienne i mogą gwałtownie rosnąć lub spadać w krótkim czasie. Rynek kryptowalut jest także narażony na oszustwa, cyberataki oraz działania spekulacyjne. Dlatego inwestowanie w kryptowaluty wymaga wiedzy, ostrożności i świadomości ryzyka.

Obecnie kryptowaluty wykorzystywane są nie tylko jako forma inwestycji. Technologia blockchain znajduje zastosowanie również w wielu innych dziedzinach, takich jak logistyka, gry komputerowe, inteligentne kontrakty czy cyfrowa sztuka. Coraz więcej firm i instytucji interesuje się możliwościami wykorzystania tej technologii w przyszłości.

Podsumowując, kryptowaluty są nowoczesną formą cyfrowych pieniędzy opartą na technologii blockchain. Bitcoin, jako pierwsza i najbardziej znana kryptowaluta, zapoczątkował rozwój całego rynku cyfrowych aktywów. Mimo licznych kontrowersji i ryzyka, kryptowaluty znacząco wpłynęły na świat finansów oraz sposób postrzegania pieniądza w erze cyfrowej.

Rosyjska gospodarka w 2026 roku pozostaje jednym z najbardziej interesujących przykładów funkcjonowania państwa poddawanego długotrwałej presji sankcyjnej, izolacji technologicznej oraz wysokim wydatkom militarnym. Wbrew początkowym prognozom części analityków nie doszło do gwałtownego załamania makroekonomicznego, jednak obecny model wzrostu budzi coraz większe wątpliwości dotyczące jego trwałości i efektywności w perspektywie średnio- i długoterminowej.
Wzrost PKB obserwowany w ostatnich kwartałach jest w dużej mierze napędzany przez sektor zbrojeniowy, produkcję przemysłową związaną z wojną oraz wysokie wydatki publiczne finansowane przez państwo. Tego typu stymulacja gospodarki może krótkoterminowo poprawiać wskaźniki aktywności ekonomicznej, jednak nie przekłada się automatycznie na wzrost produktywności, innowacyjności czy poprawę jakości życia obywateli.
Rosja coraz wyraźniej zmaga się również z problemami strukturalnymi. Należą do nich m.in. niedobór siły roboczej wynikający z mobilizacji i emigracji części specjalistów, ograniczony dostęp do zachodnich technologii, wzrost kosztów importu oraz rosnąca presja inflacyjna. Bank Centralny Rosji utrzymuje wysokie stopy procentowe, próbując stabilizować kurs rubla i ograniczać inflację, co jednocześnie negatywnie wpływa na inwestycje prywatne i dostępność kredytu dla przedsiębiorstw.
Istotnym elementem obecnej strategii gospodarczej Kremla stało się przekierowanie handlu zagranicznego w stronę państw azjatyckich, przede wszystkim Chin i Indii. Pozwoliło to częściowo ograniczyć skutki zachodnich sankcji energetycznych, jednak odbywa się często kosztem niższych marż eksportowych oraz rosnącej zależności od ograniczonej liczby partnerów handlowych. W praktyce oznacza to stopniową zmianę pozycji Rosji z relatywnie samodzielnego eksportera surowców w gospodarkę coraz silniej uzależnioną od decyzji i warunków dyktowanych przez największych odbiorców azjatyckich.
Długofalowe wyzwania pozostają jednak znacznie poważniejsze niż krótkoterminowe wskaźniki wzrostu. Ograniczenie dostępu do nowoczesnych technologii, odpływ kapitału ludzkiego, spadek inwestycji zagranicznych oraz rosnące obciążenia budżetowe związane z prowadzeniem wojny mogą stopniowo osłabiać potencjał rozwojowy rosyjskiej gospodarki.
Z ekonomicznego punktu widzenia kluczowe pytanie nie dotyczy już tego, czy Rosja jest w stanie utrzymać bieżącą stabilność makroekonomiczną, lecz jak długo będzie możliwe utrzymywanie wzrostu opartego głównie na wydatkach wojennych, eksporcie surowców i rosnącej kontroli państwa nad gospodarką.

OPEC – organizacja, która nadal kształtuje światową gospodarkę.
Co dzieje się dziś?

W świecie gospodarki niewiele instytucji ma tak duży wpływ na codzienne życie milionów ludzi jak OPEC (Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową). To właśnie ta organizacja od ponad 60 lat koordynuje politykę wydobycia ropy naftowej i wpływa na globalne ceny energii. A energia jak wiemy napędza praktycznie każdy sektor gospodarki: transport, przemysł, handel czy produkcję żywności.

OPEC powstał w 1960 roku z inicjatywy pięciu państw: Iranu, Iraku, Kuwejtu, Arabii Saudyjskiej i Wenezueli. Dziś pozostaje jednym z najważniejszych graczy na rynku surowców energetycznych, ponieważ państwa członkowskie odpowiadają za znaczną część światowych rezerw ropy.

Dlaczego to takie ważne?
Bo decyzje OPEC nie są oderwane od codzienności. Każda zmiana poziomu wydobycia może oznaczać wzrost lub spadek cen paliw, a w konsekwencji wpływać na inflację, ceny produktów oraz koszty życia.

Mniejsze wydobycie= wyższe ceny ropy
Większe wydobycie= większa podaż i presja na spadek cen
Każda decyzja wpływa na gospodarki państw na całym świecie

A co dzieje się dzisiaj?

Ostatnie tygodnie pokazują, że OPEC wciąż odgrywa kluczową rolę w stabilizowaniu rynku energii. Kilka dni temu państwa OPEC+ zdecydowały o zwiększeniu wydobycia ropy o około 188 tys. baryłek dziennie, próbując odpowiedzieć na napięcia geopolityczne i ograniczenia podaży na rynku światowym. To reakcja na rosnącą niestabilność na Bliskim Wschodzie i zakłócenia w światowym handlu surowcami energetycznymi.

Dodatkowo jednym z najgłośniejszych wydarzeń ostatnich dni jest decyzja Zjednoczonych Emiratów Arabskich o opuszczeniu OPEC. To ważny moment, ponieważ ZEA były jednym z kluczowych producentów ropy w organizacji. Eksperci wskazują, że może to osłabić jedność kartelu i wpłynąć na przyszłą politykę cenową ropy.

To pokazuje, że OPEC nie jest tylko historyczną instytucją z podręczników ekonomii to organizacja, która każdego dnia oddziałuje na światowe rynki, gospodarki państw i życie zwykłych obywateli.

Dla młodego pokolenia zainteresowanego gospodarką to ważna lekcja: światowa ekonomia to system naczyń połączonych. Konflikty geopolityczne, decyzje surowcowe i polityka energetyczna mają realny wpływ na nasze portfele i codzienne wydatki.

Jak myślicie czy w obliczu transformacji energetycznej i rozwoju odnawialnych źródeł energii wpływ OPEC będzie malał, czy ropa jeszcze długo pozostanie fundamentem światowej gospodarki?

Narodowy Bank Polski
W ostatnich latach wynik finansowy Narodowy Bank Polski budzi duże zainteresowanie opinii publicznej. W debacie pojawia się pytanie, w jakie instrumenty inwestuje bank centralny oraz czy ujemny wynik finansowy powinien niepokoić. Warto spojrzeć na ten temat w sposób uporządkowany i oparty na faktach.

NBP zarządza przede wszystkim oficjalnymi rezerwami dewizowymi państwa. Zgodnie z informacjami publikowanymi w raportach rocznych banku centralnego, środki te lokowane są głównie w bezpieczne i płynne instrumenty finansowe. Należą do nich obligacje skarbowe państw o wysokiej wiarygodności kredytowej, bony skarbowe, depozyty w renomowanych bankach centralnych i instytucjach międzynarodowych oraz w ograniczonym zakresie inne papiery dłużne spełniające rygorystyczne kryteria bezpieczeństwa. Część rezerw utrzymywana jest także w złocie monetarnym. Kluczowe są trzy cele zarządzania rezerwami: bezpieczeństwo, płynność oraz dopiero w trzeciej kolejności rentowność.

NBP prowadzi również operacje otwartego rynku, w ramach których emituje bony pieniężne w celu regulowania płynności sektora bankowego. Instrumenty te są elementem realizacji polityki pieniężnej, a nie inwestycją w klasycznym znaczeniu.

Dlaczego zatem bank centralny może wykazywać stratę i dlaczego nie jest to automatycznie zjawisko negatywne? Po pierwsze, wynik finansowy NBP jest silnie uzależniony od różnic kursowych. Rezerwy są w dużej mierze denominowane w walutach obcych, więc umocnienie złotego obniża ich wycenę w przeliczeniu na krajową walutę. Taka strata ma charakter księgowy i nie oznacza realnego ubytku aktywów w walutach obcych.

Po drugie, w warunkach wysokich stóp procentowych rosną koszty operacji związanych z absorbowaniem nadpłynności sektora bankowego. Bank centralny płaci odsetki bankom komercyjnym od utrzymywanych przez nie środków. Jest to konsekwencja walki z inflacją poprzez restrykcyjną politykę pieniężną. Z punktu widzenia stabilności cen taki koszt może być uzasadniony.

Po trzecie, bank centralny nie jest przedsiębiorstwem nastawionym na maksymalizację zysku. Jego podstawowym celem jest stabilność cen oraz stabilność systemu finansowego. Jeśli realizacja tych celów w danym okresie prowadzi do ujemnego wyniku finansowego, nie oznacza to nieefektywności, lecz odzwierciedla specyfikę prowadzonej polityki makroekonomicznej.

Podsumowując, struktura inwestycji NBP koncentruje się na bezpieczeństwie i płynności, a nie na maksymalizacji stopy zwrotu. Ujemny wynik finansowy może wynikać z czynników kursowych oraz kosztów walki z inflacją. W ocenie długookresowej kluczowe jest to, czy bank centralny skutecznie realizuje swój mandat, a nie to, czy w danym roku wykazuje zysk czy stratę.

Rachunkowość
Rachunkowość jest uporządkowanym systemem identyfikowania, pomiaru, ewidencjonowania i prezentowania zdarzeń gospodarczych zachodzących w jednostce. Jej podstawowym zadaniem jest dostarczanie rzetelnych i porównywalnych informacji o sytuacji majątkowej, finansowej oraz wyniku działalności. Informacje te stanowią fundament podejmowania decyzji zarówno przez właścicieli i kadrę zarządzającą, jak i przez podmioty zewnętrzne, takie jak inwestorzy, banki czy organy administracji publicznej. Rachunkowość pełni zatem funkcję informacyjną, kontrolną oraz sprawozdawczą, a jej znaczenie wykracza poza samą ewidencję liczb, obejmując analizę i interpretację danych ekonomicznych.

W ramach rachunkowości wyróżnia się kilka głównych odgałęzień, które różnią się zakresem, celem oraz odbiorcą informacji. Najbardziej klasyczną formą jest rachunkowość finansowa. Koncentruje się ona na rejestrowaniu operacji gospodarczych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami rachunkowości. Jej efektem są sprawozdania finansowe, takie jak bilans, rachunek zysków i strat czy informacja dodatkowa. Dokumenty te mają charakter sformalizowany i są przeznaczone głównie dla odbiorców zewnętrznych. Rachunkowość finansowa opiera się na zasadach takich jak memoriał, współmierność przychodów i kosztów oraz ostrożność, co zapewnia przejrzystość i wiarygodność prezentowanych danych.

Drugą istotną odnogą jest rachunkowość zarządcza, która ma charakter wewnętrzny i nie podlega tak ścisłym regulacjom prawnym. Jej głównym celem jest wspieranie procesu podejmowania decyzji przez kierownictwo jednostki. Obejmuje ona analizę kosztów, kalkulację rentowności produktów i usług, planowanie budżetów oraz ocenę efektywności poszczególnych obszarów działalności. Rachunkowość zarządcza dostarcza informacji dopasowanych do potrzeb menedżerów, umożliwiając kontrolę realizacji celów strategicznych oraz operacyjnych. W przeciwieństwie do rachunkowości finansowej koncentruje się bardziej na przyszłości niż na przeszłości, wspierając prognozowanie i planowanie.

Kolejną wyspecjalizowaną dziedziną jest rachunkowość podatkowa. Jej zadaniem jest prawidłowe ustalanie podstawy opodatkowania oraz wysokości zobowiązań podatkowych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego. W praktyce oznacza to analizę różnic między wynikiem bilansowym a podatkowym, ewidencję przychodów i kosztów w ujęciu podatkowym oraz sporządzanie deklaracji i rozliczeń z organami skarbowymi. Rachunkowość podatkowa wymaga znajomości dynamicznie zmieniających się regulacji oraz umiejętności interpretacji przepisów, co czyni ją obszarem wymagającym wysokich kompetencji merytorycznych.

Odrębną kategorię stanowi rachunkowość budżetowa, która funkcjonuje w sektorze finansów publicznych. Dotyczy jednostek takich jak urzędy, szkoły czy instytucje kultury finansowane ze środków publicznych. Jej specyfika polega na ewidencji i rozliczaniu dochodów oraz wydatków budżetowych w sposób zapewniający przejrzystość gospodarowania środkami publicznymi. Rachunkowość budżetowa koncentruje się na przestrzeganiu dyscypliny finansów publicznych, kontroli wykonania planu finansowego oraz zapewnieniu jawności i odpowiedzialności w zarządzaniu funduszami publicznymi.

Podsumowując, rachunkowość jest złożonym systemem informacyjnym, który obejmuje różnorodne, wyspecjalizowane obszary. Każda z jej głównych odnóg realizuje odrębne cele, jednak wszystkie wspólnie tworzą spójny mechanizm umożliwiający ocenę kondycji ekonomicznej jednostki oraz racjonalne zarządzanie zasobami.

Prezentujemy drugą z serii naszych rozmów w sprawie programu ,, SAFE"
Komentarz M. Suski (P*S)

G.M- Panie pośle, wydaje się, że na temat programu SAFE zostało powiedziane już wszystko. Więc z perspektywy tego wszystkiego, co pan i pańskie środowisko chciałoby przekazać naszym czytelnikom, oraz jak pana zdaniem ten program mógłby wpłynąć na modernizację służb mundurowych, firm zbrojeniowych i finansów publicznych?
M.S-Jeżeli chodzi o finanse publiczne, no to mamy już dzisiaj katastrofę finansów publicznych.Mamy w tej chwili wystawionych obligacji przez rząd na 100 miliardów euro na arenie międzynarodowej. Zadłużanie się państwa, szczególnie za granicą, jest niezwykle niebezpieczne. Dzisiaj zbliżamy się do granicy po tych, jeżeli zostaną te obligacje sprzedane, do około nawet blisko 80% zadłużenia. To już jest czerwona granica, która nie powinna być przekroczona, stąd też z punktu widzenia bezpieczeństwa finansów państwa branie kolejnego kredytu, długoterminowego, nie wiadomo na jaki procent, no bo pierwsza transza jest ogłoszona, ale następne mogą być zmienne, tak jak było z kredytami frankowymi. To przewidzenie tego, ile to będzie w gruncie rzeczy kosztować, w tym rachunku ciągnionym wyliczali ekonomiści, że to będzie około 180 miliardów, czyli praktycznie oprocentowanie 100% tego, co byśmy wzięli. Z tego punktu widzenia nieopłacalna pożyczka.
Wydaje się, że można zaciągnąć kredyt bezpieczniejszy na rynku bankowym międzynarodowym, jeśli już by taka potrzeba zaistniała, z mniejszym ryzykiem i jeszcze bez tego warunku praworządności, no bo tam jest zawarte tak naprawdę uzależnienie od kaprysów w Unii Europejskiej. Jak się będzie rząd nie podobał, to mu się to zawiesi albo każe mu się natychmiast spłacić. A jeżeli będzie społeczeństwo nie wybierać tak, jak myślą ci, którzy chcą ingerować w polskie sprawy, no to możemy być ukarani, więc to są warunki nie do przyjęcia.
Z jednej strony kwestie zadłużenia budżetu, braku pewności oprocentowania i ten warunek, który będzie powodował, że jesteśmy uzależnieni i np. być może w następnej transzy będzie postawiony warunek natychmiastowego przyjęcia euro w Polsce, co jest niekorzystne z punktu widzenia gospodarki i obywateli. To jest kilka argumentów, które są przeciw, ale jeśli spojrzymy na budżet w tej chwili, wykonanie w ostatnich dwóch latach budżetu na obronność nie wykorzystano 30 miliardów zapisanych w budżecie.A tutaj mamy wziąć 25 miliardów kredytu, czyli tak naprawdę obecna koalicja tak nieumiejętnie zarządza funduszami państwowymi, że nie jest w stanie wykonać zakupów, które były przewidziane i na które w budżecie były zagwarantowane pieniądze, ale jak się okazało pieniądze nie ma. Więc to wzięcie kredytu, który ma służyć np. na rozwój infrastruktury, bo ten sejf europejski nie jest skierowany tylko do wojska. Jest on dość szeroko umożliwiający dość szeroki zakres wykorzystania tych środków, czyli na załatanie dziury budżetowej. Bo rządowi się budżet nie spina, a zatem wezmą kredyt, mówiąc obywatelom, że to jest na ich bezpieczeństwo, a tak naprawdę to jest na bezpieczeństwo dziury budżetowej. Także tutaj z tej strony rządu była taka narracja, że trzeba to bardzo szybko, bo bez tego Polska przestanie mieć zdolności zbrojeniowe, że Rosja.
G.M-Czyli tutaj nie wierzy pan w zapewnienia rządu, że to ma być stałe 3-procentowe oprocentowanie w sprawie programu sejf?
M.S-Rząd tego nie jest w stanie zagwarantować!On tylko mówi o tym, że pierwsza transza jest na taki procent. A co będzie dalej? Cóż szkodzi obiecać. Za 10 lat, czy za 15, czy za 20 Tuska już dawno nie będzie, a odsetki będą rosły.
G.M-Tutaj jeszcze również pańskie środowisko, ogólnie środowisko prawicowe, złożyło pewną przeciwwagę w postaci programu prezydenckiego sejf. Więc jakby pan chciał skomentować tą propozycję?
M.S- Tak, ale tak jak przed chwilą mówiłem, jest wiele argumentów, które mówią, że ten kredyt jest bardzo szkodliwy.
G.M-Ale ja mówię o tym, jeszcze kończę swoją ocenę tego europejskiego. No i w związku z tym, że jest to tak toksyczny, pan prezydent razem z prezesem Narodowego Banku Polskiego zaproponowali inne rozwiązania. Wykorzystanie środków, które można wygenerować w Polsce.
I to jest znacznie bezpieczniejsze rozwiązanie, bo są kraje, które mają zadłużenie nawet wyższe od polskiego, tylko są zadłużone wewnętrznie. Czyli we własnej walucie, we własnych bankach. A przecież nasz system bankowy i nasz system gospodarczy jest na tyle silny, żeby te dwadzieścia parę miliardów, które oni potrzebują na podobno pokrycie tych wydatków zbrojeniowych, jesteśmy w stanie sami wygenerować.
Zresztą mówimy tutaj o słowo wygenerować. No i teraz spójrzmy na to, jeszcze wrócę do tego europejskiego sejfu. Tam słyszymy, że to mają być środki wygenerowane w bankach zachodnich.
Czyli to nawet nie jest tak, że te euro będą wydrukowane gdzieś w drukarni. Już nie mówiąc o tym, że nie mają zabezpieczenia pokrycia w złocie, no bo już dawno państwa odeszły od zabezpieczenia w złocie waluty, czyli pieniądz tak naprawdę jest pieniądzem umownym. I te banki by wygenerowały te pieniądze, bo Unia Europejska ma możliwość generowania euro, a my nie jesteśmy w stanie generować euro, więc my byśmy wzięli wygenerowane pieniądze, czyli dopisane tak na dobrą sprawę na kontach banków, a my byśmy musieli to spłacać w prawdziwej walucie, niewygenerowanej i jeszcze do tego z niewiadomymi w przyszłości odsetkami.
Czyli złoty interes, wypuszcza się pusty pieniądz, a płaci się prawdziwym. To jest rozwiązanie katastrofalne, a jednocześnie ta metoda, szybko, szybko, nie patrzcie co tam jest, na co to można wydać, jakie oprocentowanie. Przypominam taką metodę cinkciarza, który w bramie sprzedawał kiedyś dolary, na wierzchu była dolarówka, była gumka, szybko, szybko sprzedajmy, bo policja, albo milicja, albo ktoś nas złapie.
Klient dawał pieniądze, dostawał pęczek dolarów, a później się okazało, że w środku jest gazeta pocięta. Więc to taki numer na cinkciarza. No i to tyle, dlatego my żeśmy mówili o tym, że jest toksyczny kredyt, z wielu względów niekorzystny dla Polski, a skoro mamy alternatywę krajową, skorzystajmy z tego, co mamy w Polsce, czyli nasze zasoby, nasze bezpieczeństwo.
No i jeszcze jeden element, tutaj prezydent zaproponował specjalną radę, która by nadzorowała wydatkowanie tych pieniędzy, czyli nie mogłoby to iść na załatanie dziur w drodze, no bo jeśli na infrastrukturę, to i na takie rzeczy mogłyby te pieniądze iść, a nie na obronność, tylko stricte te pieniądze miały być na obronność i prezydent miałby możliwość nadzorowania, wydania tych pieniędzy, celowości, racjonalności i w gruncie rzeczy adekwatności do zamówionego, kupionego towaru za te pieniądze. No więc oni to odrzucają. Teraz powiedzieli, weźmiemy i te pieniądze i te pieniądze i jeszcze te z giełdy, te 100 miliardów euro, ale prezydent nie będzie mógł kontrolować, mimo że jest, można powiedzieć, zwierzchnikiem sił zbrojnych.
G.M-Ale to jest kwestia wadliwości konstytucji, że też jego rola nie jest dokładnie w tej konstytucji opisana.
M.S-Konstytucja nie jest w tej, zresztą nie tylko w tej, ona ma wpisany pewien konflikt, że te władze wzajemnie się mogą znosić i w zależności od tego, która władza jest mniej radykalnie podchodząca do przestrzegania konstytucji, to ta władza może pomijać, a ta władza próbuje prezydenta pomijać. A prezydent broni swoich prerogatyw.